Nazi-jager Wiesenthal (96)overleden

NOS Nieuws

Simon Wiesenthal is in Wenen overleden. Hij overleefde tijdens de Tweede Wereldoorlog een verblijf van 4,5 jaar in een concentratiekamp en spoorde na de oorlog vele nazi-oorlogsmisdadigers op.

Wiesenthal stierf vannacht thuis in zijn slaap, zo maakte rabbijn Marvin Hier, stichter van het Simon Wiesenthal Centrum in Los Angeles, bekend. Hij is 96 jaar geworden.

Rabbijn Hier denkt dat Wiesenthal zal worden herinnerd als het geweten van de jodenvervolging. "Hij was de permanente vertegenwoordiger van de slachtoffers van de holocaust en hij was vastbesloten om degenen die de grootste misdaden hadden gepleegd voor het gerecht te brengen."

Kamp

Wiesenthal werd geboren in wat nu Oekraïne is. In de Tweede Wereldoorlog werden hij en zijn familie naar de concentratiekampen afgevoerd. Na de oorlog bleek dat van hen alleen zijn vrouw en hij de verschrikkingen van het kamp hadden overleefd.

Zijn doel in het leven werd om een stem te worden voor de zes miljoen joden die de concentratiekampen niet hadden overleefd. Hij wilde dat "mensen weten dat de nazi’s niet miljoenen mensen konden vermoorden en er mee weg konden komen".

Eichmann

Wiesenthal was betrokken bij de arrestatie van meer dan duizend nazi’s, onder wie waarschijnlijk ook Adolf Eichmann, de organisator van de holocaust.

In 2003 ging de nazi-jager met pensioen. Zijn echtgenote Cyla overleed in dat jaar op 95-jarige leeftijd. De laatste jaren van zijn leven besteedde Wiesenthal aan de strijd tegen het anti-semitisme en tegen vooroordelen tegen joden.

Reacties op de dood van Wiesenthal

Simon Wiesenthal wordt in de reacties op zijn dood geroemd om zijn oprechtheid en doorzettingsvermogen in de opsporing van oorlogsmisdadigers.

"Simon Wiesenthal was het geweten van de Holocaust", zegt rabbijn Marvin Hier, oprichter van het Simon Wiesenthal Centrum in Los Angeles. Volgens Hier hield Wiesenthal als overlevende van concentratiekampen de herinnering aan de Holocaust in leven. "Hij werd de permanente vertegenwoordiger van de slachtoffers, vastbesloten om de daders van de grootste misdaad uit de geschiedenis voor justitie te brengen", aldus Hier.

Volgens het Yad Vashem instituut in Israël was Wiesenthal het "symbool tegen nazi-criminelen". Ook ziet directeur Aver Shalev Wiesenthal als "een geweten van de wereld". Grote verdienste is in de ogen van Shalev, dat Wiesenthal de opsporing voortzette op momenten dat anderen het lieten afweten.

Bondskanselier Wolfgang Schuessel van Oostenrijk noemt Wiesenthal een "vechter tegen het vergeten". Schuessel bewondert Wiesenthal’s motto van rechtvaardiging zonder wraak. "Ik ben getroffen door zijn overlijden. Wiesenthal’s persoonlijke ervaringen in de Tweede Wereldoorlog hebben zijn waakzaamheid niet aangetast. Die waakzaamheid is nodig om te voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt."

Burgemeester Haeupl van Wenen beschouwt zijn overleden stadsgenoot als een "uitzonderlijk mens en een humanist". De nazi-jager werd in 1995 onderscheiden als ereburger van de Oostenrijkse hoofdstad.

Voorzitter Albert Meyer van de Joodse Gemeente in Berlijn prijst Wiesenthal, omdat hij de strijd tegen oorlogsmisdaders voortzette, terwijl de regering daar geen interesse meer voor had. "Nu Wiesenthal dood is, bestaat het gevaar dat het thema wordt vergeten. Maar voor de slachtoffers van de holocaust is het belangrijk de inspanningen voort te zetten."

"Met het overlijden van Simon Wiesenthal gaat een groot man heen, die een schat aan informatie heeft achtergelaten over de Tweede Wereldoorlog en de periode er na." Dat zegt Ronnie Naftaniel, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). "De man streefde naar gerechtigheid en niet naar wraak, ondanks zijn eigen ervaringen in de oorlog en het verlies van zijn familie in concentratiekampen."

De Friese journalist en nazi-jager Jack Kooistra (74) ziet in Simon Wiesenthal een groot inspirator voor zijn eigen missie. "Hij heeft geweldig werk verricht. Wiesenthal was de belangrijkste strijder voor de vervolging van oorlogsmisdadigers. Hij was de grote der groten en stak ver boven iedereen uit." Kooistra, met de bijnaam de "Friese Wiesenthal", voelde een innerlijke competitie met Wiesenthal zonder afgunst. "Als hij er weer één gepakt had, dan had ik het gevoel dat ik er ook één moest opsporen."