Netanyahu geen kandidaat voor Israëlisch premierschap

JERUZALEM (ANP) – Benjamin Netanyahu stelt zich niet beschikbaar voor het premierschap in Israël. De oud-premier heeft daartoe besloten, nadat het parlement maandag met ruime meerderheid (69 tegen 49 stemmen) ontbinding van het parlement had afgewezen.

De rechtse Likud kiest dinsdag haar kandidaat voor de premiersverkiezingen, die in februari of maart worden gehouden. Nu Netanyahu zich heeft teruggetrokken, blijft oud-minister Ariel Sharon (72) als belangrijkste kandidaat over. Hij zal het moeten opnemen tegen de huidige premier, Ehud Barak, en mogelijk oud-premier en Nobelprijswinnaar Shimon Peres (77), die overweegt zich als onafhankelijke kandidaat beschikbaar te stellen.

De Knesset, het parlement, stemde maandag weliswaar in tweede lezing voor de zogenoemde ‘Bibi’-wet (Bibi is de koosnaam van Netanyahu), die het mogelijk maakt dat ook niet-parlementsleden zich kandidaat voor het premierschap kunnen stellen. Netanyahu, premier van 1996 tot en met mei 1999, trok zich na zijn nederlaag bij de verkiezingen van 1999 uit de politiek terug en dook in het lucratieve lezingencircuit.

Het was voor de oud-premier weinig aantrekkelijk mee te dingen naar het premierschap zonder dat tegelijkertijd nieuwe parlementsverkiezingen zouden worden gehouden. Hij verwachtte met het huidige parlement, waarin de linkse coalitie Eén Israël van Barak en de ultra-orthodoxe partij Shas een sterke positie innnemen, geen werkbare coalitieregering te kunnen vormen. Shas kondigde maandag aan tegen ontbinding van het parlement te stemmen. De partij, die bij de afgelopen verkiezingen steevast haar zeteltal wist te vergroten, vreest bij een nieuwe stembusgang een nederlaag te lijden.

De premiersverkiezingen zouden op 6 februari worden gehouden, maar de commissie die ze voorbereidt, is nog niet bijeengeweest. De Knesset bespreekt woensdag uitstel van de stembusgang met één maand.

Vredesproces

Terwijl de volksvertegenwoordiging in Jeruzalem bijeenkwam, vertrokken Palestijnse en Israëlische delegaties naar Washington. Zij hopen in de Amerikaanse hoofdstad het vedesproces op gang te brengen. De gesprekken moeten duidelijk maken of er genoeg toenadering is voor een topontmoeting tussen Barak en de Palestijnse president Arafat. Het conflict draait nu vooral om de soevereiniteit van Jeruzalem. Zowel de Israëliërs als de Palestijnen lijken niet tot een compromis bereid.

Barak staat onder grote tijdsdruk. Hij wil nog voor de premiersverkiezingen een allesomvattend vredesakkoord met de Palestijnen sluiten om daarmee een nieuwe termijn als Israëlische regeringsleider te winnen. Sharon heeft al aangekondigd dat zijn partij een vredesverdag dat Barak heeft ondertekend, niet zal erkennen.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft maandag geweigerd waarnemers naar de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook te sturen. Een ontwerpresolutie kreeg slechts de steun van acht landen. De zeven andere leden, waaronder de Verenigde Staten en Nederland, onthielden zich van stemming. Om aangenomen te worden dient een resolutie in de vijftien leden tellende raad negen voorstemmen te krijgen. Bovendien moet geen van de vijf permanente leden (Verenigde Staten, Rusland, China, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) gebruik van zijn vetorecht hebben gemaakt.