Nieuwe regering

De LPF was de grote overwinnaar van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 mei vorig jaar. De onvermijdelijke consequentie daarvan was dat die partij regeringsverantwoordelijkheid moest dragen. Daar maakte de LPF een potje van. Binnen een jaar viel de regering en werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Het heeft er alle schijn van dat de Shinuipartij (‘verandering’) in Israel eenzelfde rol zal gaan spelen.

door Ronny Naftaniel

De partij steeg in de laatste Knessetverkiezingen van 6 naar 15 zetels. Nu maakt ze onderdeel uit van de nieuwe regering Sharon; leider Tommy Lapid wordt vice-premie en minister van Justitie. De coalitie, die bestaat uit Likud, Shinui en Nationale Religieuze partij heeft 61 zetels en als de extreem-rechtse Nationale Unie zich aansluit 68.

Er bestaan drie redenen om te geloven waarom deze regering Sharon, net als de eerste regering Balkenende geen lang leven beschoren zal zijn. De eerste heeft te maken met het heterogene karakter van de Shinui-fractie en de onervarenheid van de Knessetleden. Dat vraagt om problemen.

De tweede reden is politiek relevanter. Shinui heeft de strijd tegen de invloed van de orthodoxen in Israel tot speerpunt van haar beleid gemaakt. Nu gaat de partij regeren met de Nationaal Religieuze Partij, die de Sjabbat-rust en het religieuze huwelijk onaangetast wil laten. Shinui wilde juist een burgerlijk huwelijk invoeren en de bevoorrechting van orthodoxe families beëindigden. Alleen op dit laatste punt heeft de partij haar zin gekregen. Het ministerie van Religieuze Zaken, dat jaarlijks een miljard sjekel ter beschikking had, wordt afgeschaft en veel meer ultra-orthodoxe jongeren dan voorheen zullen in het leger moeten. Beide partijen zullen nog heel wat twisten over de verhouding synagoge en staat.

De derde reden waarom de regering in de problemen zal raken is de Palestijnse kwestie. De NRP heeft laten aantekenen tegen een Palestijnse staat te zijn. In het verkiezingsprogramma staat dat de partij ook tegenstander is van het stappenplan voor vrede zoals door president Bush is ontwikkeld. Premier Sharon echter heeft tegenover president Bush verklaard zijn plan te steunen. Zie hiervoor ook de toespraak van de premier op 8 december, die in deze Nieuwsbrief is opgenomen. Als Sharon zijn belofte tegenover Bush schendt, zou dit Israel zeer kwalijk worden genomen. De extra economische hulp zou teruggeschroefd kunnen worden, en het land zou onder druk komen te staan. Het is onwaarschijnlijk dat premier Sharon dit wil riskeren, hetgeen betekent dat de Nationaal Religieuze Partij en eventueel de Nationale Unie de regering zullen verlaten.

Na een eventuele Golfoorlog komt het stappenplan van president Bush pas aan de orde. Het is dan ook waarschijnlijk dat de nieuwe regering slechts tot die tijd zal functioneren. Daarna zal het Israel niet anders vergaan dan Nederland.