Onrust binnen Hamas: recente aanslagen zijn teken van interne verdeeldheid

De bomaanslagen op PA-premier Hamdallah en op IDF-troepen deze week vonden plaats in grondgebied dat volledig onder controle staat van Hamas. Opvallend, want het leiderschap van Hamas probeert juist toenadering te zoeken tot Fatah en de Palestijnse Autoriteit. De aanslagen zijn dus een teken van interne verdeeldheid in de terreurgroep.

Gaza was deze week het toneel van twee ernstige aanslagen. Dinsdag probeerde een nog onbekende dader om premier Hamdallah van de Palestijnse Autoriteit te vermoorden tijdens zijn bezoek aan de Gazastrook, middenin gebied dat onder volledige controle staat (of zou moeten staan) van het plaatselijke Hamas-bewind. Volgens de Hamas-onderminister van Binnenlandse Zaken ging het om twee bommen van 15 kilo per stuk die langs de belangrijkste noord-zuid-weg in Gaza waren geplaatst, op slechts een paar honderd meter afstand van de Erez-grensovergang met Israel. 

Hamdallah ontsnapte aan de dood omdat één van de twee geplaatste bommen door een technisch mankement niet ontplofte, maar de aanslag was een pijnlijke klap voor de toenadering tussen Hamas en de Palestijnse Autoriteit. De aanslag vond immers plaats onder de neus van de Hamas-troepen die de orde in Gaza dienen te bewaren. Volgens een hoge functionaris van de Palestijnse Autoriteit is er geen enkele kans dat niemand in Hamas op de hoogte was van de moordpoging. Dit zou betekenen dat er binnen Hamas elementen actief zijn die een agressieve koers richting de PA voorstaan en het oneens zijn met het Hamas-leiderschap, dat juist toenadering zoekt. 

Bermbomaanslag op Israelische patrouille

Donderdag vond er weer een opvallende aanslag plaats. Langs het veiligheidshek met Israel ging een bermbom af toen een Israelische legerpatrouille langsreed. Ook werd een RPG-antitankgranaat afgevuurd op de patrouille. Hoewel er geen doden vielen en het legervoertuig slechts lichte schade opliep, beschouwt het IDF de aanslag als ernstig. Het zou namelijk de eerste keer zijn sinds 2014 dat er vanuit Gaza een antitankgranaat wordt afgevuurd op Israelische troepen.

Ook deze laatste aanslag vond plaats vanuit gebied dat onder controle staat van Hamas, maar was niet gesanctioneerd door de Hamas-top. Het zou dus weer gaan om elementen binnen Hamas die ofwel zelf de aanslag hebben voorbereid, dan wel een oogje hebben toegeknepen voor andere terreurorganisaties (zoals Islamitische Jihad) om de aanslag te plegen. Ook in dit geval is het namelijk volstrekt onmogelijk dat niemand binnen Hamas op de hoogte was van de geplande aanval. 

Door Israel vrijgelaten terroristen spelen een hoofdrol in recente aanslagen

De recente aanslagen laten zien dat Hamas twee gezichten heeft. Het leiderschap volgt een relatief pragmatische koers en zoekt toenadering tot de PA, terwijl andere elementen een meer confronterende aanpak voorstaan. Die twee gezichten zijn niet alleen zichtbaar in Gaza, maar ook in de Westelijke Jordaanoever. Een Hamas-groep die bekend staat als “het Westoever-hoofdkwartier” geeft vanuit Gaza financiële en logistieke steun aan terroristen in de Westelijke Jordaanoever, teneinde de veiligheidssituatie daar te destabiliseren en de PA te verzwakken. Pijnlijk voor Israel: dit “Westoever-hoofdkwartier”, dat verantwoordelijk is voor terreuraanslagen in de Westoever, bestaat voornamelijk uit terroristen die in 2011 zijn vrijgelaten in ruil voor de Israelische soldaat Gilad Shalit. 

Avi Issacharoff schreef voor de Times of Israel een uitgebreide analyse over de interne richtingenstrijd in Hamas. Zijn artikel is hier gratis te lezen.