PA-premier stapt op na 18 dagen

abbasDe gloednieuwe PA-premier Rami Hamdallah is donderdag na twee weken alweer opgestapt, toen hem bleek hoezeer het ambt was uitgehold door Abbas. Een woordvoerder van de PA bevestigde dat Hamdallah zijn ontslag had ingediend en dat hij als reden “de insubordinatie van de vice-premiers” had opgegeven. Het ontslag kwam volgens de woordvoerder als een “grote verrassing” en het zou niet zeker zijn of Abbas het wel zou aanvaarden. Abbas zou vrijdag om 18 uur plaatselijke tijd een ontmoeting hebben met Hamdallah, in diens woonplaats Tulkarem. Hamdallah lijkt echter definitief vertrokken: hij liet donderdag zijn dienstauto staan en vertrok in zijn eigen auto zonder chauffeur naar huis.

Het ontslag van Hamdallah kan nauwelijks een echt grote verrassing zijn geweest. Hamdallah volgde op 6 juni de in het Westen zeer gerespecteerde Salam Fayyad op, die in april wegens een conflict over de begroting eveneens ontslag had genomen. Bij zijn aantreden, aan het hoofd van een maar liefst 25-koppig kabinet, zei Hamdallah dat hij de lijn van zijn voorganger zou aanhouden.

Abbas stelde echter tegelijk met Hamdallah twee vice-premiers aan, Ziad Abu Amr voor Politieke Zaken en Mohammad Mustafa, hoofd van het Palestine Investment Fund, voor Economische Zaken. Het leek erop dat deze twee hem moesten ondersteunen, omdat Hamdallah – een academicus die tot zijn aanstelling als premier aan het hoofd stond van de An-Najah Universiteit in Nablus – onvoldoende politieke bagage zou hebben.

Volgens onder meer persbureau Ma’an echter wilde Abbas oorspronkelijk liever één van deze vice-premiers, Mohammad Mustafa, als premier. En het eerste lid van de nieuwe regering die een persconferentie gaf was niet premier Hamdallah, maar vice-premier Mustafa. Volgens Palestijnse bronnen volgde daarop een serie ernstige conflicten met de twee vice-premiers, en werden die de aanleiding voor Hamdallahs ontslag. Bovendien zou Hamdallah al op 11 juni, vijf dagen na zijn aantreden, hebben besloten tot dit ontslag toen hij ontdekte hoe weinig bevoegdheden  hij als premier maar had: ook over de veiligheidsdiensten van de PA bleek hij geen zeggenschap te hebben. Abbas moet nu een nieuwe premier benoemen; door het snelle ontslag van Hamdallah lijkt de weg vrij voor zijn favoriet Mohammad Mustafa.

Volgens de officiële taakverdeling is de premier het hoofd van de Palestijnse Autoriteit en handelt hij de dagelijkse zaken van de Palestijnen op de Westbank af. Maar de hoogste autoriteit ligt bij Abbas, die zich ook bezighoudt met diplomatieke zaken zoals de pogingen om de vredesonderhandelingen met Israel weer op te starten.

Volgende week wordt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry weer in de regio verwacht om zijn pogingen voort te zetten.