President Trump kondigt vrede tussen Soedan en Israël aan

IN ISRAEL / Door: ELKAN VAN DER RAAF / 24 okt 2020 NORMALISATIE SOEDAN VS

Soedan gaat vrede sluiten met Israël. Dat maakte de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag bekend, nadat hij het Afrikaanse land van de lijst van staatsterreursponsors heeft gehaald. Soedan heeft hiertoe 335 miljoen dollar overgemaakt ter compensatie voor terreurslachtoffers.

De Amerikaanse president maakte de normalisatie bekend na een telefoongesprek met de Israëlische premier. Benjamin Netanyahu, de Soedanese soevereine raadspresident Abdel Fattah al-Burhan en de Soedanese premier Abdalla Hamdok. “De staat Israël en de republiek Soedan Soedan zijn akkoord gegaan vrede te sluiten”, aldus Trump tegen journalisten in de Oval Office.

“We hebben nog nooit zoiets gezien”, aldus Netanyahu. De Israëlische premier stelt dat de recente normalisatie-akkoorden met de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein meteen hun vruchten afwerpen. Afgelopen week werden nog verschillende overeenkomsten tussen Israël en de Golfstaten gesloten, waaronder op het gebied van luchtvaart.

Het was in de Soedanese hoofdstad Khartoem waar in 1967 de Arabische Liga de drie beruchte nee’s tegen Israël formuleerde. Nee tegen vrede met Israël, nee tegen erkenning van Israël en nee tegen onderhandelingen met Israël. Inmiddels hebben Egypte, Jordanië, de VAE, Bahrein en nu ook Soedan de drie nee’s omgeruild voor de drie ja’s.

Soedan nam deel in de oorlog tegen Israël in 1948 nadat de Joodse staat haar onafhankelijkheid had opgeroepen. Daarnaast zou het Afrikaanse land een belangrijke schakel hebben gevormd voor het leveren van wapens door Iran aan Hamas en andere terreurgroepen in de Gazastrook. Acht jaar geleden werd een wapenfabriek in Soedan die onderdeel van deze route door de Israëlische luchtmacht getroffen.

In augustus was het nog maar de vraag of Soedan interesse had in vrede met Israël. Toen werd een woordvoerder van het Soedanese ministerie van Buitenlandse Zaken ontslagen, nadat hij in een interview had gezegd dat zijn land naar een vredesakkoord met Israël streeft.

De afgelopen dagen werden de geruchten dat Soedan vrede zou gaan sluiten met Israël echter steeds luider. Toen vrijdag bekend werd dat Soedan tot een compensatieregeling was gekomen en de VS het land van de lijst van staatsterreursponsors ging halen, was het vrijwel duidelijk dat dit een opmaat zou zijn naar normalisatie met Israël – die dan ook vlak erna aangekondigd is.

Volgens Trump zijn er tenminste vijf Arabische landen die ook de banden met Israël zouden willen normaliseren. “We verwachten dat Saoedi-Arabië een van die landen zal zijn”, aldus de Amerikaanse president. In een teken van acceptatie van het bestaan van Israël, opende het Saoedische koninkrijk onlangs zijn luchtruim voor Israëlische luchtvaartmaatschappijen.

‘Sleepy Joe’

Dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen naderen, bleef niet onbenoemd. Tijdens het voor journalisten toegankelijke deel van het telefoongesprek, vroeg Trump aan Netanyahu of “sleepy Joe” – refererend naar de Democratische presidentskandidaat Biden – een dergelijk resultaat had kunnen behalen. “Nou meneer de president”, antwoordde de Israëlische premier na een korte stilte, “een ding dat ik u kan vertellen is dat we van wie dan ook in Amerika hulp voor vrede waarderen, en we waarderen enorm wat u heeft gedaan”.

‘Opnieuw een mes in de rug van de Palestijnen’

Wie de hulp van Trump voor vrede niet kan waarderen, zijn de Palestijnse facties. Op dezelfde dag van de bekendmaking van de vrede tussen Soedan en Israël, publiceerde de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) een statement waarin het de normalisatie veroordeelt. PLO-functionaris Wasel Abu Youssef spreekt van “opnieuw een mes in de rug van de Palestijnen”.

Hamas noemt de normalisatie een “politieke zonde” die zowel de Palestijnen als de Soedanezen schaadt. Volgens de terreurbeweging die de Gazastrook bestuurt, is de aangekondigde vrede alleen in het voordeel van Netanyahu.