Raadsels over Barak

Het is volstrekt onduidelijk wat Ehoed Barak bewogen heeft plotseling af te treden. In de Knesset was al een motie in eerste aanleg aangenomen om het parlement te ontbinden en volgend jaar zowel voor premierschap als voor de Knesset nieuwe verkiezingen te houden. Premier Barak zou tot die tijd de gelegenheid hebben om met de Palestijnen tot een vredesakkoord te komen. Mocht hem dat lukken dan had hij een redelijke vooruitzicht die verkiezingen te winnen.

door Ronny Naftaniel

Nu wil Barak plotseling alleen premier-verkiezingen houden. Hij zou zijn familie en vrienden hebben geconsulteerd en tot de conclusie zijn gekomen dat een soort referendum over zijn vredespogingen nodig is. Niemand in Israel gelooft in dit verhaal. Het is immers duidelijk dat Barak, als hij zou worden herkozen als premier, nog steeds met dezelfde onwillige Knesset opgescheept zit. Bovendien houdt de Knesset de mogelijkheid om na Baraks eventuele herverkiezing zichzelf alsnog te ontbinden, waardoor er in het najaar van 2001 toch weer verkiezingen voor het premierschap en het parlement gehouden moeten worden.

Er is gespeculeerd dat Barak zijn gevaarlijke opponent, oud-premier Netanjahoe, de pas heeft willen afsnijden. Netanjahoe ligt in de peilingen bijna 30 procent voor, maar kan niet aan de premier-verkiezingen meedoen, omdat hij geen lid van de Knesset is. Waarschijnlijk slaagt de Knesset erin de kieswet in het voordeel van Netanjahoe te veranderen. Maar zelfs als dat niet gebeurt, is het denkbaar dat, indien Sharon de verkiezingen wint, hij later opstapt om Netanjahoe zijn plaats te geven zodra dit electoraal mogelijk is.

Blijft het gerucht dat premier Barak de Palestijnen onder druk heeft willen zetten. Die zouden zo bevreesd zijn over het vooruitzicht dat het nationalistische kamp in Israel weer aan de macht kan komen, dat ze nu haast maken een compromisvoorstel voor vrede te aanvaarden. Dit is evenmin erg logisch. De Palestijnse Autoriteit weet al veel langer dat premier Barak de meest flexibele Israelische politicus is die ze als onderhandelingspartner kunnen krijgen. En toch zijn de Palestijnen de tweede intifada begonnen. Kennelijk zijn ze er meer in geïnteresseerd Israel internationaal in de hoek te drijven, in de hoop later grotere concessies los te peuteren, dan nu een gouden kans op een eigen staat te grijpen. Tegen die achtergrond hebben Arafat en zijn mensen meer te winnen, als Sharon of Netanjahoe worden gekozen, dan als Barak blijft.

Waarschijnlijk zullen we tot na der verkiezingen moeten wachter om te achterhalen wat premier Barak nu precies wilde bereiken. Intussen dien wij ons te troosten met het feit dat Israel gelukkig een democratie is, waar het volk beslist over essentiële kwesties. Dat kan van de buurstaten en de Palestijnse Autoriteit niet gezegd worden.