Aan de vooravond van de Tweede Kamerverkiezingen organiseert CIDI traditioneel een verkiezingsdebat tussen de buitenlandwoordvoerders van de politieke partijen. Han ten Broeke (VVD), Michiel Servaes (PvdA), Raymond de Roon (PVV), Jasper van Dijk (SP), Raymond Knops (CDA), Sjoerd Sjoerdsma (D66), Tom van der Lee (Groenlinks), Joël Voordewind (CU), Kees van der Staaij (SGP), Maurice Koopman (50PLUS), Joram van Klaveren (VNL) en Thierry Baudet (FvD) gingen met elkaar in debat in een uitverkochte Rode Hoed te Amsterdam. Kamran Ullah leidde het debat aan de hand van zes stellingen. Het publiek kon via de Yellenge app op hun telefoon vragen stellen, stemmen over de stellingen en aangeven welke partij hun voorkeur heeft. Elke stelling begon met twee partijen die met elkaar het debat aangingen, waarna nog eens vier partijen zich bij het gesprek mochten voegen. Aan het einde van het debat mocht het publiek stemmen in schaduwverkiezingen. FVD-lijsttrekker Thierry Baudet had succesvol zijn achterban gemobiliseerd en heeft de schaduwverkiezingen gewonnen.

 

Nederland en Iran

Het ijs werd gebroken door Raymond Knops namens het CDA en Joram van Klaveren van VNL. Zij debatteerden over de stelling of Nederland in Europees verband een harde lijn tegen Iran moet voeren. Beide heren waren het erover eens dat een harde lijn tegen Iran gewenst is. Knops noemde daarbij dat Iran een destabiliserende factor in het Midden-Oosten is en bovendien terrorisme financiert. De nucleaire deal met Iran noemde hij uitstel van executie. Als blijkt dat Iran zich niet aan de nucleaire deal houdt, moet het land streng aangepakt worden. Van Klaveren was harder, volgens hem is Iran de grootste existentiële dreiging voor Israel. Van Klaveren maakte zich ook zorgen over de mensenrechtensituatie in Iran. Daarom pleitte hij voor een harde aanpak. Knops waarschuwde dat volgens sommige experts het nucleaire programma van Iran niet meer gestopt kan worden en dat de deal daarom slechts uitstel is. Van Klaveren zei dat het CDA echter de deal wel gesteund had en dat Iran bovendien de overeenkomst schendt. Knops antwoordde dat uitstel beter is dan helemaal geen deal.

Han ten Broeke van de VVD vindt de nucleaire deal met Iran niet perfect en is bang dat als er geen harde lijn gevoerd wordt Iran over een aantal jaar over uranium zal beschikken maar ook rijk zal zijn. Kees van der Staaij zei dat het fijn zou zijn als Iran een positieve houding aanneemt in het Midden-Oosten. Sjoerd Sjoerdsma van D66 deelde de zorgen over de deal met Iran. Wel vindt hij een imperfecte deal beter dan geen deal. Maurice Koopman van 50PLUS was het hiermee eens. Nederland is gebaat bij een stabiel Midden-Oosten maar Iran is een destabiliserende factor volgens Koopman. Hij twijfelde of een harde aanpak zal werken en noemde de groeiende middenklasse in Iran waar een liberaal en stabiliserend effect van te verwachten is. Een meerderheid van het publiek gaf via de Yellenge app aan het eens te zijn met de stelling, met name omdat Iran terroristische groepen zoals Hezbollah steunt.

 

De Syrische burgeroorlog
Bij de tweede stelling mochten Michiel Servaes van de PvdA en FVD-voorman Thierry Baudet aantreden. De stelling luidde: Nederland heeft in Syrië te snel partij gekozen tegen Assad. Baudet was het hiermee eens. Volgens hem zijn er geen oplossingen voor het conflict in Syrië en moet Nederland geen partij tegen Assad kiezen omdat het beter is een duivel te hebben die je kent dan de chaos die nu in Syrië heerst. Servaes antwoordde dat een oplossing voor Syrië niet eenvoudig te vinden is. Een oplossing zal aan de onderhandelingstafel bereikt moeten worden, maar oorlogsmisdadigers moeten wel berecht worden. Baudet vergeleek dit met Luxemburg die de oorlog aan Rusland zou verklaren. Hij zei dat het regime van Assad, wat hij enigszins liberaal noemde, de orde in het land wist te handhaven. Hier ging Servaes niet in mee. Hij hekelde Baudet’s goedpraten van oorlogsmisdaden. Tevens gaf hij aan dat Nederland, in tegenstelling tot Irak en Afghanistan, geen zware militaire middelen tegen het regime van Assad heeft ingezet. 

Tom van der Lee van GroenLinks vond dat Baudet onzin uitkraamde. ChristenUnie woordvoerder Joël Voordewind zei dat Nederland voorzichtig moet zijn met het steunen van de oppositie in Syrië, omdat daar ook groepen zoals Al-Qaida bij zitten. Raymond de Roon van de PVV was van mening dat Nederland te snel partij tegen Assad heeft gekozen en beter eerst naar andere oplossingen had moeten zoeken. Jasper van Dijk van de SP voorspelde dat een interventie in Syrië zal mislukken en dat er daarom met alle partijen naar een politieke oplossing gezocht moet worden. Ongeveer de helft van de mensen die hadden gestemd vinden dat Assad weliswaar verkeerd is, maar dat jihadisten een groter kwaad vormen.

 

Israel en de Palestijnen: Tweestatenoplossing?

Sjoerd Sjoerdsma van D66 en Raymond de Roon van de PVV mochten spreken over hun visie voor een tweestatenoplossing in het Midden-Oosten. Volgens De Roon zijn er verschillende oplossingen voor het conflict de revue gepasseerd en moeten buitenstaanders geen oplossing van bovenaf de partijen opleggen. Veiligheid en vrede, en niet een tweestatenoplossing, moet het doel zijn. Volgens Sjoerdsma is de enige manier om veiligheid en vrede te bereiken de tweestatenoplossing. Mensen die alternatieven voorstaan, zoals De Roon, zijn geen ware vriend van Israel volgens Sjoerdsma. De Roon antwoordde dat hij niet tegen een tweestatenoplossing is, maar dat dit momenteel niet te bereiken is met de PLO. Sjoerdsma vond dat De Roon niet eerlijk was en zei dat de PVV in de Tweede Kamer Jordanië al als Palestijnse staat beschouwt.

CDA’er Raymond Knops weigerde de tweestatenoplossing op te geven. Hij noemde het nederzettingenbeleid van Israel en de chaos bij de Palestijnen als redenen voor het uitblijven van een oplossing. Volgens Tom van der Lee van GroenLinks is volgens gewone mensen daar de tweestatenoplossing de begaanbare weg en moeten zij daarin gesteund worden. Joram van Klaveren van VNL zei een tweestatenoplossing niet uit te sluiten maar gaf wel aan dat de Palestijnen dan eerst geweld moeten afzweren. Joël Voordewind van de ChristenUnie waarschuwde dat als er geen tweestatenoplossing komt, de Palestijnen stemrecht in Israel gegeven moeten worden. Hiermee zou de Joodse staat verdwijnen. De zaal gaf via Yellenge aan verdeeld over de stelling te zijn, de helft was van mening dat de tweestatenoplossing achterhaald is, de andere helft was het hier niet mee eens.

 

Antizionisme, het nieuwe antisemitisme?

SGP-voorman Kees van der Staaij en Maurice Koopman van 50PLUS mochten hun mening geven of antizionisme het nieuwe antisemitisme is. Volgens Van der Staaij is dit inderdaad het geval. Hij zei dat veel verzet tegen Israel voortkomt uit antisemitisme en dat er soms bij demonstraties tegen Israel ‘Hamas, Hamas, Joden aan het gas’ wordt gesist. In theorie is er weliswaar een onderscheid tussen antizionisme en antisemitisme, maar Van der Staaij zei bar weinig antisemieten tegen te komen die pro-Israel zijn. Koopman begon zijn betoog met het stellen dat 50PLUS pro-Israel is. Antizionisme is echter een politieke ideologie. Daarom valt het onder vrijheid van meningsuiting en mogen mensen het er mee eens of oneens zijn. Antisemitisme is strafbaar, maar antizionisme niet, en daarom is volgens Koopman de vergelijking beneden alle peil. Van der Staaij antwoordde het eens te zijn met Koopman dat men niet gelijk met grote woorden moet komen. Wel merkte hij op dat er veel eenzijdige kritiek op Israel is en dat er de neiging is om Israel met een andere maat te meten dan andere landen. Van der Staaij vroeg aan Koopman hoe 50PLUS daar in staat. Koopman antwoordde dat 50PLUS achter Israel staat, maar wel kritisch is ten opzichte van de politiek in Israel. Er moet een oplossing komen die twee veilige staten voorziet, iets wat in het belang van de hele wereld is.

Michiel Servaes van de PvdA zei kritisch te zijn ten opzichte van de huidige regering in Israel maar wel de Israelische staat te steunen en dus geen antizionist is. Volgens hem moeten politici het onderscheid tussen kritisch zijn en antizionisme herkennen. Han ten Broeke van de VVD was het eens met de stelling en noemde BDS als voorbeeld. Wanneer hij BDS-activisten vraagt tot waar de stad Haifa behoort komen zij met allerlei excuses. Ten Broeke stelde dat veel mensen Joden een staat willen ontzeggen en dat deze mensen vaak de stap naar antisemitisme durven te zetten. Jasper van Dijk van de SP zei dat Israel bestaansrecht heeft maar dat de SP wel kritiek heeft op illegale activiteiten zoals nederzettingen maar dat dat niks met de stelling te maken heeft. Koopman zei dat als je zo’n genuanceerde opvatting zoals die Van Dijk hebt dat je al snel te boek staat als antisemiet en dat hij dit fout vindt. Volgens Thierry Baudet van FVD heeft de wereld een obsessie met Israel en komt dat voor een deel voort uit antisemitisme. Een grote meerderheid van de zaal was het eens met de stelling.

 

Erkenning Palestijnse staat

Han ten Broeke van de VVD en Tom van der Lee van GroenLinks mochten debatteren over het erkennen van een Palestijnse staat. Van der Lee stelde dat het in het kader van de tweestatenoplossing belangrijk is Palestina als staat te erkennen. Ten Broeke beweerde dat het eenzijdig erkennen van een Palestijnse staat buiten de onderhandelingstafel om het domste is wat men kan doen. Dit neemt volgens hem de prikkel weg om de partijen aan de onderhandelingstafel te krijgen. Van der Lee constateerde dat de VVD nooit het moment rijp heeft geacht voor erkenning. Hij beschouwt de voorwaarden van de VVD als drogredenen en merkt op dat zeventig procent van de wereld Palestina al erkent. Ten Broeke antwoordde dat met het argument van Van der Lee de gehele Oslo akkoorden drogredenen zijn. De Palestijnen kunnen weglopen van de onderhandelingstafel en ondertussen applaus van de wereld oogsten.

Raymond Knops zei dat het CDA voor de erkenning van een Palestijnse staat is, maar niet op dit moment. Knops was het eens met Ten Broeke dat de erkenning van een Palestijnse staat het sluitstuk van onderhandelingen moet zijn. Michiel Servaes van de PvdA zei dat de partijen geen evenwicht hebben omdat Israel al wel erkend wordt. Daarom wil hij een Palestijnse staat erkennen om meer evenwicht in de onderhandelingen te brengen. Kees van der Staaij van de SGP merkte op dat eenzijdige erkenning olie op het vuur is wat niks oplost. Raymond de Roon van de PVV zei dat er een Palestijnse staat aan de oostzijde van de Jordaan ligt, waarmee hij op Jordanië doelde. Bovendien ziet hij eenzijdige erkenning als beloning voor slecht gedrag door de Palestijnse autoriteit. Een meerderheid van de zaal was van mening dat een Palestijnse staat alleen aan de onderhandelingstafel gerealiseerd kan worden.

 

Sancties

Voor de laatste stelling was het de beurt aan Jasper van Dijk van de SP en Joël Voordewind namens de ChristenUnie. De stelling luidde: Het is de schuld van Israel dat vrede uitblijft en daarom moeten er sancties ingesteld worden en het associatieverdrag moet worden opgezegd. Van Dijk betoogde dat Israel in het conflict de bovenliggende partij is. De bezetting duurt al vijftig jaar en zolang dit doorgaat is hij het ermee eens dat er sancties ingesteld moeten worden. Voordewind was het hier niet mee eens. Israel wordt van alle kanten bedreigd. Daarom moet Israel juist gesteund worden. Volgens Van Dijk valt dit wel mee omdat Israel een sterk leger heeft. Hij vroeg zich af wanneer Voordewind gaat luisteren naar de VN die de bezetting als illegaal bestempelt. Voordewind stelde dat als er vanuit België  raketten afgevuurd zouden worden de wereld te klein zou zijn. Daarnaast worden er volgens hem in Libanon raketten ontwikkeld onder het toeziend oog van de VN die er niks tegen doet. Van Dijk veroordeelde de raketten maar vroeg zich wel af waarom de ChristenUnie wel sancties tegen andere landen steunt maar niet tegen Israel. Voordewind ziet liever sancties tegen de Palestijnen. Daarnaast noemde hij als voorbeeld de muur die Israel heeft gebouwd en zegt dat deze slechts deels illegaal is, namelijk daar waar hij van de grens afwijkt. Deze afwijkingen zijn volgens Voordewind om strategische redenen. Van Dijk herhaalde dat de ChristenUnie selectief is en bovendien illegale nederzettingen steunt. Voordewind antwoordde dat volgens de Oslo akkoorden uitbreidingen van bestaande nederzettingen toegestaan zijn. Daarnaast vond hij dat de SP eenzijdig veel druk op Israel zet en weinig kritiek heeft op de Palestijnen.

Joram van Klaveren van VNL noemde als grootste problemen dat Palestijnse kinderen met Jodenhaat worden opgevoed en dat Hamas raketten op Israel afvuurt. Sjoerd Sjoerdsma van D66 waarschuwde de zaal dat de publieke opinie in Europa ten opzichte van Israel aan het veranderen is. Als voorbeeld noemt hij universiteiten waar iedereen voor sancties tegen Israel zou zijn. Daarom vroeg hij om meer ruimte voor kritiek op Israel. Thierry Baudet van FVD beweerde dat dit laat zien dat het niveau van het onderwijs in Nederland aan het zakken is. Volgens Baudet is er geen vrede omdat de moslimlanden die Israel omringen Israel niet erkennen. Maurice Koopman van 50PLUS zei dat zowel Israel als de Palestijnen verantwoordelijk zijn. Wel is Israel de bovenliggende partij en daar past volgens Koopman druk bij. Een overgrote meerderheid van het publiek was het niet eens met de stelling.

 

Het CIDI kijkt terug op een interessante en inhoudelijke avond en is blij met de grote aandacht voor het debat. Het publiek deed enthousiast mee via de Yellenge App en alle partijen lieten duidelijk hun standpunten weten. Hieronder kunt u het debat zelf terugkijken.