Segers (CU) en Yesilgöz (VVD) willen actieplan tegen antisemitisme. Wat zijn hun voorstellen?

IN ANTISEMITISME / Door: PAUL VAN DER BAS / 14 mrt 2019 TWEEDE KAMER

De Kamerleden presenteren een uitgebreide initiatiefnota met voorstellen om antisemitisme beter te bestrijden. Dat is – met het oog op de toename van anti-Joodse incidenten in Nederland en de rest van Europa – hoognodig. 

Dilan Yesilgöz-Zegerius, Kamerlid voor de VVD, en Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van de ChristenUnie, vinden dat de huidige aanpak van antisemitisme tekortschiet. Zij wijzen op het feit dat Nederland onder Europese landen het hoogste percentage Joden kent (43 procent) dat bepaalde plaatsen of evenementen wel eens mijdt uit angst voor antisemitisme. Ook citeren ze de Monitor Antisemitische Incidenten van CIDI. De Monitor registreerde een zorgwekkende toename van antisemitische incidenten in 2018 – bijna 20 procent meer dan in 2017. Het is tijd voor een effectievere aanpak, vinden Segers en Yesilgöz: “Als er in onze samenleving geen plek is voor de Joodse gemeenschap, dan is deze samenleving stuk.”

Pakket maatregelen
Het voorstel van de twee Kamerleden komt niet uit de lucht vallen. Al jarenlang zijn ze betrokken bij het onderwerp, en na de aanval op restaurant HaCarmel eind 2017 besloten ze de handen ineen te slaan. Ze voerden zelf gesprekken met Joodse jongeren, en nodigden Joodse vertegenwoordigers uit voor een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer. Het resultaat is een Initiatiefnota om antisemitisme beter aan te pakken. De voorgestelde aanpak richt zich op meerdere maatschappelijke terreinen:

“Dit doen de initiatiefnemers door hier aandacht voor te vragen binnen het onderwijs (1), jongeren (2), inburgering (3) het veiligheidsdomein (4), het overheidsbeleid (5), internet (6), veilig sportklimaat (7) en beogen daarbij ook meer onderzoek in te zetten naar aard, omvang en effectieve aanpak (8).”

De voorstellen worden in de initiatiefnota uitgebreid onderbouwd en uitgelegd. Het is een zeer lezenswaardig document, dat een waardevolle aanzet kan vormen om antisemitisme beter aan te pakken. CIDI is verheugd dat de inspanningen van de Kamerleden hebben geleid tot een ijzersterke initiatiefnota, en hoopt dat de maatregelen worden overgenomen door de Kamer. De hele initiatiefnota kunt u hier lezen. Hieronder staat een opsomming van de voorgestelde maatregel met een korte toelichting.

Onderwijs
De initiatiefnemers onderstrepen het belang van onderwijs over de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog. Wel waarschuwen ze dat aandacht voor de geschiedenis van Joden in Nederland niet alleen negatief wordt ingestoken door enkel aandacht te hebben voor antisemitisme in de Holocaust. Zo’n negatieve insteek bevestigt immers het stereotype van Joden als slachtoffers. De Kamerleden willen ook dat er meer aandacht komt voor antisemitisme in de opleiding van docenten, en dat de minister van Onderwijs kijkt of docenten ondersteuning nodig hebben bij het bespreekbaar maken van dit onderwerp. 

Op het gebied van onderwijs vragen Yesilgöz en Segers de Kamer om in te stemmen met de volgende punten:

  • de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media te verzoeken de voorlichting over antisemitisme tegen het licht te houden en de Kamer over de uitkomst te informeren;
  • de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap te verzoeken onderzoek te doen naar hoe de docentenopleiding ten aanzien van antisemitisme kan worden aangescherpt en de Kamer over de uitkomst te informeren;
  • de Minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media te verzoeken de mogelijkheden voor externe ondersteuning ten aanzien van onderwijs over antisemitisme in kaart te brengen;
  • de Minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media te verzoeken het gesprek aan te gaan met docenten om te bezien in welke mate zij ondersteuning nodig hebben om gepolariseerde onderwerpen als antisemitisme bespreekbaar te maken;

Inburgering
Nieuwe immigranten komen niet zelden uit landen zonder democratische rechtsstaat, waar antisemitisme aan de orde van de dag is. De initiatiefnota wil dat er aandacht wordt besteed aan antisemitisme tijdens de inburgeringscursus, en vraagt de Kamer:

  • de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te verzoeken in de nieuwe opzet van de inburgering meer en explicieter aandacht te besteden aan culturele inburgering en antisemitisme;

Veiligheid: online antisemieten van hun bed lichten
Antisemitisme moet beter in kaart worden gebracht door politie en justitie, menen de initiatiefnemers. Ook moet de minister van Justitie en Veiligheid structureel overleggen met gemeentes waar een grote Joodse gemeenschap is, met het oog op beveiliging. Bovendien moet de aangiftebereidheid worden vergroot – Europees onderzoek wijst uit dat slechts 25 procent van de Nederlandse Joden die de afgelopen vijf jaar een antisemitisch incident meemaakte, hiervan melding maakte of aangifte deed. Daarnaast moet online antisemitisme beter worden bestreden:

“Ook hier zou wat de indieners betreft zero tolerance-beleid moeten gelden. De verantwoordelijken opsporen en van hun bed lichten.”

Segers en Yesilgöz vragen de Kamer:

  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken, samen met collega-ministers, een Actieplan Aanpak Antisemitisme te ontwikkelen en de Kamer spoedig te informeren over wanneer zij het actieplan kan verwachten;
  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken, naar het voorbeeld van andere landen, een Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding voor een bepaalde periode van twee jaar in het leven te roepen, die de aanpak van antisemitisme kan stroomlijnen en regisseren en tegelijkertijd de regering en de Kamer kan adviseren over een effectieve aanpak;
  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken het gesprek met gemeentebesturen van gemeenten met een grote Joodse gemeen-schap structureel vorm te geven en blijvend te monitoren welke maatregelen genomen moeten worden om de beveiliging van Joodse gemeenschappen te borgen;
  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken te onderzoeken hoe antisemitische incidenten beter in kaart kunnen worden gebracht en de Kamer over de uitkomst te informeren;
  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken, in overleg met de Joodse gemeenschap, te onderzoeken hoe de aangiftebereidheid kan worden vergroot en hiertoe maatregelen te treffen;
  • de Minister van Justitie en Veiligheid te verzoeken in gesprek te gaan met online platformen over een effectievere aanpak van antisemitisme op het internet en de Kamer over de uitkomst te informeren;

Aandacht voor subsidiebeleid
Organisaties die zich associëren met antisemieten, dienen geen cent subsidie te ontvangen. Yesilgöz en Segers willen hier extra aandacht voor. Hun nota vraagt de Kamer:

  • de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te verzoeken, in overleg met bewindspersonen van andere subsidie verlenende ministeries, bijvoorbeeld de Minister van Buitenlandse Zaken, te onderzoeken hoe kan worden gegarandeerd dat noch subsidie ontvangende organisaties, noch hun bewindvoerders, in zowel binnen- als buitenland, zich schuldig maken aan antisemitisme en te garanderen dat bij antisemitische uitingen subsidie kan worden ingetrokken;

Stop de verbreding van herdenkingen
Het alsmaar verbreden en veralgemeniseren van herdenkingen dreigt de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog naar de achtergrond te verdringen. Daarom willen de initiatiefnemers dat de staatssecretaris zich inspant om dat tegen te gaan. 

  • de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport te verzoeken zich in te spannen voor het tegengaan van verdere verbreding van herdenkingsgelegenheden zodat de Holocaust ook specifiek wordt herdacht wanneer niemand het nog kan navertellen;

Jongeren
Het beleid van de overheid inzake antisemitisme moet mede worden vormgegeven aan de hand van wat Joden zelf ervaren. Daarom vragen Yesilgöz en Segers de Kamer om:

  • de betrokken bewindspersonen te verzoeken om periodiek in gesprek te gaan met Joodse jongeren over hun ervaringen en inzichten met antisemitisme en de Kamer te informeren over de aanbevelingen van de jongeren en de acties die het kabinet op basis daarvan onderneemt.

CIDI: een geweldig initiatief
CIDI juicht de Kamerleden toe in hun missie om antisemitisme beter aan te pakken. De voorgestelde maatregelen zullen de aanpak van Jodenhaat effectiever maken, en zorgen ervoor dat het probleem de aandacht krijgt die het verdient. Het is dan ook te hopen dat de Tweede Kamer de maatregelen van harte ondersteunt.