Spanningen in Jeruzalem lopen weer op

IN ISRAEL / Door: LUUK SMIT / 19 jul 2021 JERUZALEM TEMPELBERG

Terwijl de temperatuur in Jeruzalem stijgt, stijgen ook de religieuze spanningen. Net als in mei liggen twee zeer belangrijke religieuze dagen dicht bij elkaar op de kalender en dat zorgt voor hernieuwde spanningen. Zondag was het Tisha B’Av, de Joodse rouwdag over de verwoesting van de Tempel en op maandag start Eid Al-Adha, het islamitische Offerfeest.

Joodse bezoekers op de Tempelberg in Jeruzalem tijdens Tisha B’Av. (bron Screenshot Twitter / @JComm_NewsFeeds)

Op Tisha B’Av herdenkt men de vele tragedies in de Joodse geschiedenis, en in het bijzonder de verwoesting van de Eerste en Tweede Tempel in Jeruzalem door respectievelijk de Babyloniërs in 587 v.d.g.j. en de Romeinen in 70 g.j. Door te vasten, het lezen van het Bijbelboek Klaagliederen en door te bidden bij de Westmuur herdenkt men de tragedies van de Joodse geschiedenis. Een deel van de orthodoxe Joden ziet het gebied van de Tempelberg als verboden terrein, wegens de aanwezigheid van het Heilige der Heiligen. Een kleine, maar groeiende groep Joden, wil juist met Tisha B’Av niet alleen de Westmuur maar ook de Tempelberg bezoeken. Moslims vieren tijdens het Offerfeest dat Ibrahim (Abraham) bereid was om zijn zoon te offeren voor God. Maar volgens het verhaal gaf God hem daarvoor in de plaats een ram om te offeren. In tegenstelling tot Joden en christenen stellen moslims dat het om de zoon Ismael in plaats van Izaak ging. 

Al tijden zijn de spanningen in Jeruzalem hoog, ook afgelopen weekend. Eerder had Hamas al gedreigd met vergeldingen als Joden de Tempelberg zouden bezoeken, maar die bleven grotendeels uit. Wel leidde het ordelijke bezoek van meer dan vijftienhonderd Joden tot woedende reacties van moslims aldaar, die opriepen tot geweld en strijd. Enkelen van hen raakten slaags met de politie en gooiden stenen naar de bezoekende Joden. Opvallend was dat sommige Joden openlijk op de Tempelberg konden zingen en bidden, wat in strijd is met de zo genaamde status-quo. Die status-quo laat wel het bezoek van niet-moslims toe, maar verbiedt gebed, om zo spanningen te voorkomen. Deze status-quo is van kracht sinds de hereniging van Jeruzalem in 1967.

De aanwezigheid van duizenden Joden op de Tempelberg leidde tot woedende reacties vanuit de islamitische wereld. Zo zagen zowel Jordanië, Egypte en Turkije het als een aanval op de ‘rechten van moslims’ en spraken Palestijnse media over de ‘bestorming van Al-Aqsa door kolonisten‘. Israëlische coalitiepartij Ra’am, die een Arabisch-islamistische ideologie kent, was ook niet te spreken over de Joodse bezoekers op de Tempelberg en stelde dat ‘de gehele Tempelberg puur en alleen aan moslims toebehoort‘.

Ondertussen benadrukte premier Naftali Bennett (Yamina) dat zowel moslims als Joden het recht hebben om de Tempelberg te bezoeken en dat Israel de status-quo blijft handhaven. Eerder leek Bennett de vrijheid om te bidden ook voor Joden te onderschrijven, maar zijn woordvoeder stelde later dat dat een vertaalfout geweest was. Ook minister van Interne Veiligheid Omer Bar-Lev (Arbeid) benadrukte dat de status-quo gehandhaafd zal blijven in Jeruzalem.

Onrust bij de Westmuur

Schermutselingen bij het gemixte platform nabij de Westmuur, waar orthodoxe en niet-orthodoxe Joden slaags raakten tijdens Tisha B’Av. (bron: screenshot Twitter / @ynetalerts)

Naast onrust op de Tempelberg was er gedurende Tisha B’Av ook onrust rond de Westmuur, waar men aan de zuidkant een platform heeft ingericht voor gemixt en niet-orthodox gebed door mensen van de conservatieve en liberale stromingen van het Jodendom. Terwijl conservatieve Joden daar aan het bidden waren, kwam er een grote groep jonge orthodoxen het platform op om daar herrie te schoppen. Ook trachtten zij om een scheiding aan te brengen tussen en mannen en de vrouwen aldaar. Hun acties leidde tot felle kritiek van onder andere president Isaac Herzog, minister Yair Lapid (Yesh Atid) en parlementariër Gilad Kariv (Arbeid).