Spyware van NSO Group grootschalig ingezet door foute regimes

IN ANDER NIEUWS / Door: LUUK SMIT / 19 jul 2021 INTERNET PEGASUS

Volgens de Britse krant The Guardian is de spyware Pegasus van de Israelische softwarebedrijf NSO Group ingezet door meerdere autoritaire regimes voor het volgen van journalisten, activisten en politici. The Guardian bracht het nieuws naar buiten, samen met onder meer de Israelische krant Haaretz, Le Monde en de Washington Post. Via de spyware Pegasus zijn alle bestanden op een smartphone in te zien, kan men de camera of de microfoon activeren en telefoongesprekken worden opgenomen. Pegasus is volgens NSO Group met name bedoeld om potentiële criminelen en terroristen op te sporen. Het bedrijf heeft opsporings- en inlichtingendiensten uit ruim veertig niet nader genoemde landen als klant. Het bedrijf geeft aan dat het de mensenrechten in die landen grondig controleert voordat het bedrijf spyware aan ze verkoopt. Ook in Israel is er felle kritiek dat zulke software aan autoritaire regimes is verkocht. Coalitiepartij Meretz eist zo snel mogelijk meer informatie van de minister van Defensie.

Pegasus kan zowel op iPhones als op Android-toestellen geïnstalleerd worden, soms zelfs zonder dat de gebruiker ergens op geklikt heeft, en is praktisch onvindbaar als het eenmaal op het apparaat is geïnstalleerd. Zo verkrijgt de gebruiker toegang tot alle functies van de telefoon, zonder dat de eigenaar van die telefoon dat doorheeft. Ondanks acties van de makers van de telefoons, waaronder Apple en Samsung, lukt het Pegasus tot nu toe nog steeds om nieuwe telefoons te ‘infecteren’.

Pegasus is ontwikkeld door de NSO Group, een Israëlische private onderneming die zich richt op surveillance en spionage. Zij heeft 500 medewerkers en is gevestigd in Herzliya. De spyware Pegasus is door de Israelische overheid geclassificeerd als militair wapen en mag niet zomaar door het bedrijf aan andere landen of buitenlandse inlichtingenorganisaties worden verkocht. 

Pegasus is onder andere gebruikt in Saoedi-Arabië, Marokko, Bahrein, Hongarije, India en Mexico. Zo stellen ngo’s dat Saoedi-Arabië Pegasus heeft gebruikt voor het volgen van Jamal Khashoggi. NSO ontkent dit stellig. NSO Group verkoopt deze spyware alleen aan regeringen en overheidsinstellingen. Het wijdverspreide gebruik van Pegasus door autoritaire regimes kwam naar boven na een enorm datalek, dat werd ontdekt door de Franse ngo Forbidden stories. NSO Group heeft in een verklaring alle banden met mogelijke acties en surveillance van overheden ontkend. De organisatie liet ook weten dat zij op geen enkele manier een lijst van gevolgde personen heeft. NSO Group benadrukt dat de software uitsluitend erop gericht is om criminelen en terroristen op te sporen en te schaduwen. Wel zegde zij toe om misbruik van de spyware grondig te zullen onderzoeken.

De respons vanuit Brussel was met name gericht op Hongarije, en het mogelijke gebruik van Pegasus door Premier Orbán. De EU benadrukte het belang van de persvrijheid, in Europa en daarbuiten. De voorman van Meretz, Nitzan Horowitz, liet aan Reuters weten dat hij de zaak hoog opneemt en dit zo snel mogelijk wil bespreken met minister van Defensie Benny Gantz. In Israel is er ook kritiek op de internationale berichtgeving, met name over de nadruk op de connectie tussen de spyware en het feit dat het een Israelisch private onderneming betreft.