Trump: vredesplan ‘waarschijnlijk’ komende week onthuld

Aanstaande dinsdag zullen premier Netanyahu en oppositieleider Gantz naar het Witte Huis komen op uitnodiging van president Trump. Het Amerikaanse vredesplan voor Israël en de Palestijnen wordt “waarschijnlijk” vlak daarvoor volgende week onthuld, aldus president Trump, die stelt binnenkort ook met de Palestijnen te zullen spreken.

Het zou gaan om het “meest royale voorstel” dat ooit aan Israël is gepresenteerd, aldus de Israëlische TV-zender Arutz 12. Vrijwel alle nederzettingen worden op 15 geïsoleerde buitenposten na als Israëlisch erkend, de gehele stad Jeruzalem wordt als de hoofdstad van Israël erkend en Israël krijgt volledige controle over de Jordaanvallei. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn de geruchten over het vredesplan echter “puur speculatief“.

Met het vredesplan zouden de Palestijnen uiteindelijk een staat kunnen krijgen, op voorwaarde dat deze gedemilitariseerd is. Deze staat zou echter slechts een “symbolische vertegenwoordiging” in Jeruzalem krijgen, geen controle over de grenzen, en moet Israël als Joodse staat met Jeruzalem als hoofdstad erkennen. Het Amerikaanse plan voorziet wel in bepaalde landruilen ter compensatie voor de Israëlische annexatie van nederzettingen. De demilitarisatie van een Palestijnse staat houdt ook in dat milities en terreurgroepen als Hamas hun wapens moeten neerleggen. 

Een beperkt aantal Palestijnse vluchtelingen zal door Israël geabsorbeerd worden. Israël zal de vluchtelingen, die door hun speciale UNRWA-vluchtelingenstatus inmiddels miljoenen tellen, niet hoeven te compenseren. De Palestijnse vluchtelingen dienen volgens het vredesplan geïntegreerd te worden in de landen waar ze momenteel verblijven, ter compensatie voor de Joden die uit de Arabische landen moesten vluchten na de stichting van de staat Israël. 

Vrede naar Welvaart

Het economische deel van het vredesplan werd al in juni onthuld. Het economische plan, met de naam Peace to Prosperity (van Vrede naar Welvaart), behelst een investeringspakket van 44 miljard euro. Meer dan de helft van het bedrag zou direct worden geïnvesteerd in de Palestijnse gebieden, bijvoorbeeld in een transportcorridor tussen de Westelijke Jordaanoever en Gaza. Het doel is om het Palestijnse bruto binnenlands product (bbp) binnen tien jaar te verdubbelen, en een miljoen banen te creëren. De andere helft van de 44 miljard zou naar buurlanden Egypte, Libanon en Jordanië moeten gaan. Investeringen in bijvoorbeeld de Egyptische Sinaï komen ook de Palestijnen in Gaza ten goede. De Palestijnse Autoriteit was echter niet aanwezig bij de top in Bahrein en riep Palestijnse zakenmensen op de bijeenkomst te boycotten.

Geen Palestijnse vertegenwoordiging naar het Witte Huis

Komende week is geen Palestijnse vertegenwoordiging naar het Witte Huis uitgenodigd. Uit Israël maken zowel demissionair premier Benjamin Netanyahu en oppositieleider Benny Gantz hun opwachting in de ambtswoning van Trump. De leiders van de twee grootste partijen, Likoed en Blauw-Wit, gaan op 2 maart voor de derde keer met elkaar de verkiezingsstrijd aan. De Amerikaanse president zegt “verrast” te zijn dat beide partijvoormannen naar de VS komen, maar stelt dat beide vrede willen.

De Palestijnen willen ook vrede, aldus Trump. Volgens de president heeft zijn administratie “kort met hen gesproken”, en zal binnenkort weer met de Palestijnen gesproken worden. De Commander in Chief zegt er zeker van te zijn dat de Palestijnen aanvankelijk negatief op het vredesplan zullen reageren, maar stelt dat zijn voorstel “eigenlijk zeer positief voor hen” is.

Het is echter nog maar de vraag of de Palestijnse Autoriteit überhaupt in gesprek wil gaan over de “Deal of the Century”. Vanuit Palestijns perspectief hebben de Verenigde Staten hun rol als vredespartner verspeeld: De Trump-administratie heeft fors bezuinigd op subsidies voor de Palestijnen, het PLO-kantoor in Washington D.C. gesloten en de ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem verplaatst. Sinds 2017 boycot de PA dan ook de Amerikaanse regering. 

Naar aanleiding van de geruchten over het vredesplan, waarschuwt een woordvoerder van PA-president Abbas Israël en de VS “geen rode lijnen te overschrijden”. Woordvoerder Nabil Abu Rudeineh spreekt van “onacceptabele formuleringen” en verklaart dat het Palestijnse leiderschap maatregelen zal treffen om de “legitieme rechten” van de Palestijnen te waarborgen. Na de economische top in Bahrein beweerde president Abbas dat alle overeenkomsten met Israël beëindigd zijn, maar de daad is vooralsnog nog niet bij het woord gevoegd.

Timing vredesplan

De timing van het presenteren van het vredesplan is opmerkelijk. Publicatie van de ‘Deal of the Century’ werd meerdere keren uitgesteld, onder andere omdat de Trump-administratie aanvankelijk wilde wachten tot na de Israëlische verkiezingen. Nu Israël echter voor de derde keer naar de stembus gaat, heeft het Witte Huis besloten de resultaten hiervan niet af te wachten en zijn zowel Netanyahu als Gantz uitgenodigd.

De uitnodiging aan Gantz was een suggestie van Netanyahu, aldus de Amerikaanse vice-president Mike Pence. In een persbericht stelt het Witte Huis dat de Blauw-Wit leider de uitnodiging heeft geaccepteerd, maar de partij laat weten dat Gantz zaterdagavond met een verklaring zal komen. De voormalige legerchef zou nog geen besluit hebben genomen of hij meegaat naar Washington D.C.. Volgens sommige analisten is de onthulling van het Amerikaanse vredesplan bedoeld als steuntje in de rug voor Netanyahu in de verkiezingen.