Tweede Kamer stemt voor gelijke behandeling producten betwiste gebieden

De Tweede Kamer heeft gestemd voor gelijke behandeling wat betreft de etikettering van producten uit betwiste gebieden. De handhaving die de NVWA toepast op producten uit Israëlische nederzettingen, moet het voortaan ook op producten uit andere betwiste gebieden toepassen.

De motie was ingediend door Roelof Bisschop (SGP) en Caroline van der Plas (BoerBurgerBeweging). Aanleiding was een boete van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor het Israël Producten Centrum (IPC). Reden voor de geldstraf is dat volgens de NVWA de etikettering op sommige wijnflessen niet klopt, daar deze vermelden dat het gaat om een “product uit een Israëlisch dorp in Judea en Samaria”.

Christenen voor Israël berichtte in juli op haar website dat twee ambtenaren van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op bezoek waren geweest bij het Israël Producten Centrum in Nijkerk. De NVWA-ambtenaren kwamen op inspectie in verband met de ‘Interpretatieve mededeling inzake de vermelding van de oorsprong van goederen uit de sinds juni 1967 door Israel bezette gebieden’ – een richtsnoer hoe EU-lidstaten om moeten gaan met de labeling van producten uit Israëlische nederzettingen. Deze EU-richtlijn stelt dat Israël geen soevereiniteit heeft over de in 1967 veroverde Westelijke Jordaanoever (inclusief Oost-Jeruzalem) en de Golan, en dat producten uit Israëlische nederzettingen niet als “made in Israel” gelabeld mogen worden. 

Minister Van Ark negeert eenzijdigheid EU-richtlijn

Naar aanleiding van deze berichtgeving dienden CU, SGP en PVV destijds Kamervragen in. Minister voor Medische Zorg Tamara van Ark verdedigde hierop de actie door de NVWA. De autoriteit ziet toe op de handhaving van EU-wetgeving met betrekking tot de vermelding van de herkomstaanduiding voor alle landen en gebieden, aldus Van Ark. Volgens de minister geldt deze wetgeving “voor alle landen en gebieden, dus ook voor andere bezette gebieden”. “Er is derhalve geen sprake van ongelijke behandeling van Israël en de door Israël bezette gebieden”, zo concludeert de minister voor Medische Zorg.

De minister gaat hier echter voorbij aan het feit dat alleen voor producten uit Israëlische nederzettingen, en geen enkel ander betwist gebied, de EU een richtlijn heeft uitgegeven ter aanvulling op de eerder aangehaalde wet. De wetgeving waar Van Ark naar verwijst definieert niet exact wanneer het gaat om bezette gebieden – daar is met betrekking tot Israël en Israël alleen een richtlijn voor uitgegeven. Van een gelijke behandeling is dus geen sprake.

Aan proactieve handhaving wordt door de NVWA overigens niet gedaan. Ambtenaren van de Voedsel- en Warenautoriteit gingen voor het eerst langs het Israël Producten Centrum in april 2019 naar aanleiding van een klacht, zo bevestigt minister Van Ark. Christenen Voor Israël stelt doelwit te zijn geweest van een lastercampagne door onder andere DocP met e-mailacties en kleinschalige demonstraties voor het Israëlcentrum.

Tweede Kamer stemt voor gelijke behandeling

Bisschop en Van der Plas constateerden dat producten uit de betwiste Westelijke Sahara worden verkocht als Made in Morocco, maar dat de NVWA nog niet handhaaft op etikettering van deze producten. En zo zijn nog tientallen andere voorbeelden waar geen sprake is van handhaving. Daarom dienden de SGP en de BBB een motie in die de regering verzoekt  “ervoor te zorgen dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden, en iedere vorm van rechtsongelijkheid te voorkomen”.

De motie kon op steun van een meerderheid van de Kamer rekenen. CU, SGP, CDA, VVD, JA21, BBB, FVD, PVV en 50PLUS stemden voor. D66, SP, PvdA, GroenLinks, PvdD, VOLT, DENK en BIJ1 stemden tegen de motie, en daarmee voor het in stand houden van rechtsongelijkheid wat betreft de etikettering van producten uit betwiste gebieden.

Het aannemen van de motie betekent dat de NVWA niet langer alleen op de etikettering van producten uit Israëlische nederzettingen kan handhaven. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit moet voortaan streven naar een gelijke behandeling en dezelfde handhaving toepassen op de etikettering van producten uit alle betwiste gebieden in de wereld.