Uitspraken Hamas-leider Sinwar: Charmeoffensief of afleiding?

Afgelopen weekeinde publiceerde de Israelische krant Yediot Acharonot een opmerkelijke stuk op zijn voorpagina: een interview met Hamas-leider Yahya Sinwar. Het vraaggesprek – getiteld “staakt-het-vuren is voor mij totale stilte en einde aan de blokkade” – is afgenomen door de journalist Francesca Buri en tegelijkertijd gepubliceerd in de krant La Republica.

Niet iedereen gelooft de mooie woorden van Sinwar, en publicaties van tegenovergestelde beweringen in het Arabisch zijn ruim voorhanden. Velen reageerden zeer sceptisch en wijzen op de eerdere tweeslachtige boodschappen van het Hamas-leiderschap. Gisteren prees de terreurbeweging nog de aanslag met twee doden in de nederzetting Barkan.

Buri heeft vijf dagen lang Sinwar gesproken en vergezelde hem naar verschillende locaties en evenementen in Gaza. Het is het eerste interview dat Hamas-leider Sinwar voor westerse media heeft gegeven sinds hij in 2017 tot leider van Hamas is gekozen. Voor Sinwar is een gevangenenruil een essentieel element in welke regeling met Israel dan ook (“Ik zal er alles aan doen om onze mensen uit de gevangenis te bevrijden”). Hij zegt geen nieuwe oorlog te willen (“maar dit betekent niet dat ik niet zal vechten als dit moet”) en vindt dat het tijd is voor verandering (“ik wil graag dat kinderen in Gaza arts willen zijn om kanker te genezen en niet om gewonden te behandelen”). De voorwaarden die hij stelt voor een wapenstilstand zijn echter zeer hoog.

Francesca Buri, oorlogsjournalist, is bewust van de gevoeligheden in de regio, maar vindt dat “het tijd is om naar elkaar te luisteren; het feit dat Israel met Hamas onderhandelt geeft aan dat de tijden zijn veranderd.” Buri zegt de indruk te krijgen dat Sinwar echt verandering wil. De naam Israel nam Sinwar niet in de mond, maar ook niet de door Hamas doorgaans gebruikte term “de Zionistische vijand” (de gangbare term van degenen die Israel willen vernietigen). Hiervoor in de plaats kwamen “Netanyahu”, “Het leger” en vooral “de bezetting”.

Sinwar’s analyse is dat een oorlog in het belang van Hamas noch van Israel is. Als er nu oorlog komt “zullen ze Gaza opnieuw moeten overnemen en ik denk niet dat Netanyahu zit te wachten op twee miljoen Arabieren”. “Wie weet wat oorlog is, wil geen oorlog”. “Ik ben leider van een bevrijdingsbeweging, en ik moet de belangen van mijn volk dienen, namelijk het streven naar vrijheid en onafhankelijkheid.”

De Hamas-leider benadrukt dat elke regeling in moet houden dat de blokkade wordt opgeheven en dat er water, elektriciteit en andere voorzieningen beschikbaar komen. Bovendien vindt hij normalisatie van de economie, investeringen en andere ontwikkelingen noodzakelijk. Want “ook de Gazanen willen werken, leren, reizen en zelfstandig zijn”. Volgens Sinwar is de blokkade een continuering van de oorlog met andere middelen.

Sinwar gelooft niet in de bescherming van de Blauwe Helmen van de VN. “Zoals in Srebrenica?” vraagt hij retorisch. De Hamas-leider benadrukt dat gewapend verzet een “recht” is, en dat er begrip moet komen voor de “extremisten” (hij verwerpt deze term). “De [vuur]vliegers zijn geen wapens, zij zijn een bericht aan de Israeli’s: Jullie zijn oneindig sterker dan wij, maar jullie zullen ons nooit verslaan”. Sinwar is kritisch over de Oslo-akkoorden. Hij stelt dat ze niet zijn opgevolgd en legt de schuld daarvoor bij Israel. Ook benadrukt hij dat Hamas de verkiezingen heeft gewonnen [in 2006, HL] maar niet door de internationale gemeenschap wordt erkend. Hamas is een onlosmakelijke deel van Palestina, stelt Sinwar, en eigenlijk van de Arabische geschiedenis. Ook stelt hij dat Hamas in zijn 30 jaar sterk is geevolueerd. Op de vraag over het handvest van Hamas – waarin de vernietiging van Israel wordt gepropageerd – geeft hij geen direct antwoord. Het interview eindigt met een oproep door de Hamas-leider tot verandering. 

Sinwar werd door Israel in 1988 aangehouden en veroordeeld tot 426 jaar gevangenis vanwege het doden van minstens vier “collaborateurs”. Zelf zegt hij  minstens 12 eigenhandig te hebben gedood. Hij is na 23 jaar vrijgekomen in het kader van de gevangenenruil voor de Israelische soldaat Gilad Shalit . Tijdens zijn gevangenschap in Israel leerde hij Hebreeuws en behaalde hij zijn universitaire graad. Hij is toen ook behandeld voor een hoofd-tumor.