Veel kritiek uit Amerikaans-Joodse hoek op Trumps ‘terug naar land van herkomst’-tweet

IN ANTISEMITISME / Door: ARON VRIELER / 16 jul 2019 ANTISEMITISME TRUMP VS

Trump heeft zich verweerd tegen beschuldigingen van racisme door zijn tegenstander zelf van antisemitisme te betichten. Op brede steun van de Joodse gemeenschap kan hij echter niet rekenen: veel Amerikaans-Joodse organisaties en commentatoren spreken zich uit tegen wat ze zien als het tot politiek wapen maken van antisemitisme.

In een reeks tweets zei de Amerikaanse president onlangs dat critici van zijn migratiebeleid maar “terug moeten naar het land waar ze vandaan komen”, als ze het in de VS niet naar hun zin zouden hebben. Hij doelde hiermee op een aantal vrouwelijke Congresleden van de Democratische Partij, die steeds meer aanzien krijgen als vertegenwoordigers van de progressieve zaak in de VS.

Het gaat preciezer om Rashida Tlaib, Ayanna Pressley, Alexandra Ocasio-Cortez en Ilhan Omar. In een verklaring gisteren veroordeelden de vrouwen het racistische karakter van de uitspraken (van de vier is alleen Omar buiten de VS geboren). In klaarblijkelijk een poging om zijn eigen groepsbelediging weg te poetsen, beschuldigt de president Omar van antisemitisme: “ze zegt verschrikkelijke dingen over Israel, haat Israel, haat Joden”. “Ze haat Joden”, herhaalde hij op de voor hem karakteristieke wijze. “Zo simpel is het”. 

Reacties Joodse organisaties

Onder Amerikaans-Joodse organisaties en prominenten leidt dit echter tot veel ongenoegen. De beschuldigingen van de president staan los van het onderwerp dat aanleiding was tot de discussie (namelijk het immigratiebeleid van Trump). Bovendien doet de president in feite zelf waar hij Omar van beschuldigt: het insinueren van een dubbele loyaliteit op basis van afkomst.

De Anti-Defamation League, een van de grootste anti-haatspraak organisaties ter wereld, schrijft in een persverklaring dat Trump “op cynische wijze het Joodse volk en Israel gebruikt om bij zijn woorden te blijven”.  

Halie Soifer, voorzitter van de Jewish Democratic Council of America, een groep van Joodse leden in de Democratische Partij, schrijft in een verklaring dat Amerikaanse Joden “geen politieke pionnen van Trump willen zijn”. Ze wijst op een recent onderzoek waaruit blijkt dat zo’n 71% van Amerikaanse Joden niet blij is met Trump als president, en dat juist zijn immigratiebeleid het minste op steun kan rekenen. “Als de president dacht dat hij met zijn tweets Joodse steun voor zich kan winnen, dan heeft hij het mis”, merkt Soifer op.

Ook onder Joodse politici die zich tot nog toe afzijdig hebben gehouden over antisemitisme in de politiek, oogst Trump nu kritiek. Zo laat Brian Schatz, senator namens Hawaï, weten: “Ik ben tot nu toe redelijk beleefd geweest, net zoals andere Amerikaanse Joden. Maar je moet ons echt buiten je racistische uitingen laten (…) Jouw racisme is jouw ding en wij zijn niet je schild.”

Andere delen van de Joodse gemeenschap nemen niet expliciet afstanden van Trumps actie. “Hij heeft het niet fout”, schrijft de Republican Jewish Coalition op twitter naar aanleiding van Lindsey Graham, die slechts kwijt wil dat Trump “hoger moet mikken” in de toon van zijn uitspraak.

‘Dubbele loyaliteit’

Deborah Lipstadt, een vooraanstaand antisemitisme-onderzoeker, noemt Trumps beschuldiging aan het adres van Omar “ontzettend ironisch”. Het verwijzen naar dubbele loyaliteiten is tenslotte precies waarmee Omar eerder dit jaar zich antisemitisch uitte tegen Amerikaans beleid jegens Israel. Omar heeft haar uitspraken echter sindsdien teruggenomen en openlijk betreurd. In dit licht heeft Trumps plotselinge aandacht voor antisemitisme dus inderdaad meer weg van ongepast schermen met dit gevoelige woord dan oprechte bezorgdheid over vooroordelen tegen Joden.