Verenigde Staten keren terug naar de VN-Mensenrechtenraad

Nadat de Verenigde Staten in 2018 uit de VN-Mensenrechtenraad stapten vanwege de “chronische vooringenomenheid tegen Israel” bij het orgaan, heeft de Biden-administratie bekendgemaakt dat de VS terugkeert naar de raad.

US Secretary of State Antony Blinken

Israël is het enige land ter wereld dat een vast agendapunt is bij de vergaderingen van de Mensenrechtenraad. Onder agendapunt 7 komt het onderwerp “Israël en de mensenrechtensituatie in Palestina en andere bezette Arabische gebieden” standaard tijdens elke sessie aan de orde. Geen enkel ander land wordt zo onder de loep genomen door de UNHRC. De Mensenrechtenraad heeft Israël in meer resoluties veroordeeld dan alle andere landen in de wereld bij elkaar.

In 2018 stapte de VS uit de Mensenrechtenraad. Toenmalig Amerikaans ambassadeur bij de VN Nikki Haley noemde de raad een “beerput van politieke vooringenomenheid” die een “chronische vooringenomenheid tegen Israel” heeft. “We kunnen niet onderdeel blijven van een hypocriete en zichzelf dienende organisatie die van mensenrechten een aanfluiting maakt,” refererend naar notoire mensenrechtenschenders die lid zijn.

Het was destijds niet voor het eerst dat de VS besloot zich buiten de raad te houden. Toen het internationale orgaan in 2006 werd opgericht, liet de toenmalige Bush-administratie het na om lid te worden van de raad, en bleef het bij een observerende rol. De VS was toen al van mening dat de raad een obsessieve focus op Israel had. Onder het presidentschap van Obama ging de VS een actieve rol in de Mensenrechtenraad spelen, in de hoop van binnenuit veranderingen teweeg te brengen. Verbeteringen bleven echter uit, en onder Trump trok de VS zich terug.

Onder president Joe Biden keert de VS terug naar het VN-orgaan. De Amerikaanse charge d’affaires in Genève heeft aan de Mensenrechtenraad meegedeeld dat de VS weer een observerende rol gaat nemen bij de raad. Volgens Amerikaanse diplomaten is dit bedoelt als opmaat naar volledig lidmaatschap.

“De VN-Mensenrechtenraad is gebrekkig en moet worden hervormd, maar weglopen lost het niet op”, zo licht Secretary of State Antony Blinken toe. “De beste manier om de raad te verbeteren, zodat deze haar potentieel kan bereiken, is door middel van robuust en principieel Amerikaans leiderschap”, aldus Blinken op Twitter.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken is optimistisch over de hervormingen die hij voor ogen heeft. “Wanneer het goed werkt, schijnt de VN-Mensenrechtenraad licht op landen met de slechtste staat van dienst op het gebied van de mensenrechten en kan het als baken dienen voor hen die tegen onrecht en tirannie strijden”.

Ook Nederland lid van omstreden Mensenrechtenraad

Ook Nederland neemt zitting in de VN-Mensenrechtenraad, onder het mom van het orgaan van binnenuit hervormen. Nederland heeft zich dan ook bij uitgesproken tegen agenda-item 7, dat een “historische anomalie” is. Het vaste agendapunt heeft geleid tot een “onacceptabele en disproportionele behandeling van Israël”. De Nederlandse VN-vertegenwoordiging benadrukt dat deze opvatting over het vaste agendapunt al jaren de positie van Nederland is. “Alle landen langs dezelfde objectieve meetlat”, aldus minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok op Twitter. Ondanks de mooie woorden, stemt Nederland mee met resoluties onder agenda-item 7.

Aanvankelijk was coalitiepartij ChristenUnie tegen de zitting van Nederland in de Mensenrechtenraad. De partij veranderde echter van opvatting na de toezegging van minister Blok dat Nederland zich zou inzetten voor hervorming van de raad, waaronder de negatieve obsessie met Israël. Uit het stemgedrag van de Nederlandse vertegenwoordiging van de VN blijkt echter dat Nederland meedoet aan het anti-Israëlcircus bij de Mensenrechtenraad. In woord zegt de Nederlandse regering zich in te zetten voor het schrappen van het beruchte agenda-item 7, in daad houdt Nederland agenda-item 7 in stand door voor resoluties onder dit agendapunt te stemmen.