VN benoemt partijdige mensenrechtenrapporteur

VNmensenrechtenraadDe VN-mensenrechtenraad heeft de partijdige Canadees Michael Lynk benoemd tot speciale rapporteur over de Palestijnse gebieden. Dit werd donderdag bekend. Anti-Israelische partijdigheid lijkt langzamerhand een voorwaarde voor deze functie; eerder was sprake van de minstens zo rabiate Penny Green. Ook Nederland maakt deel uit van deze raad, die zijn naam steeds minder eer aandoet. VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke stelde schriftelijke vragen over deze benoeming aan minister Koenders.

“Special Rapporteurs worden geacht onafhankelijk, competent en onpartijdig te rapporteren”, schreef minister Koenders van Buitenlandse Zaken eerder, in antwoord op vragen over de kanditatuur van de hierboven genoemde Penny Green. Ten Broeke vraagt zich terecht af hoe die eis te rijmen valt met de benoeming van Michael Lynk.

‘Israel opheffen’

Lynk gaf drie dagen na 9/11 het Westen de schuld van de aanval op het World Trade Center; die had het Westen “uitgelokt”, volgens hem. “De benoeming van deze mensenrechtenrapporteur, een dag nadat er in het hart van Europa tientallen doden en gewonden vielen door een nieuwe aanslag door extremisten, is een fout signaal op een fout moment”, zei directeur Hillel Neuer van de organisatie UN Watch (UNW).
De gewenste onpartijdigheid is bij Lynk ver te zoeken volgens UNW. Lynk beschuldigt Israel van “Apartheid” en “etnische zuiveringen” en is een verklaard tegenstander van een twee-statenoplossing. Hij ziet de opheffing van de staat Israel als oplossing voor het conflict met de Palestijnen.

Wat deed Nederland?

Neuer deed nadrukkelijk een beroep op Duitsland, het VK en Nederland om de principes van de Raad hoog te houden en tegen deze benoeming te stemmen.
Nu Lynk toch benoemd is, vraagt Ten Broeke terecht aan de minister welke positie Nederland in de VN-Mensenrechtenraad heeft ingenomen ten aanzien van deze aanstelling. “Heeft de Nederlandse regering geprobeerd deze aanstelling te blokkeren,” vraagt Ten Broeke, “al is het alleen maar vanwege de bijdrage die een dergelijke aanstelling zal leveren aan de verdere delegitimering van dit VN-orgaan? Zo nee, waarom niet?

Oproep: maak de aanstelling ongedaan

Intussen heeft de Canadese minister van Buitenlandse Zaken Stepháne Dion de Mensenrechtenraad al namens haar regering verzocht de aanstelling te herzien (Lynk is Canadees). Wat vindt Koenders van deze oproep, wil Ten Broeke weten: Is de minister bereid zich bij deze oproep aan te sluiten of te proberen draagvlak te vinden bij zijn Europese collega’s om dat samen te doen?

Partijdige opdracht

Behalve de nu benoemde persoon is ook de functie van de voor zes jaar benoemde “Speciale Rapporteur over de situatie van de mensenrechten in de sinds 19676 bezette Palestijnse gebieden” dubieus. Deze rapporteur moet volgens zijn opdracht, anders dan de naam doet vermoeden, alleen mensenrechtenschendingen door Israel onderzoeken. De zorgelijke situatie van de mensenrechten in deze gebieden door schendingen van de plaatselijke autoriteiten zelf blijft buiten schot. Ten onrechte, want de Nederlandse mensenrechtenrapportage over 2014 (het meest recente rapport) spreekt van “doodstraf en buitengerechtelijk executies” door Hamas, “mishandeling van gevangenen en marteling door veiligheidsdiensten”, “beperking van vrijheid van meningsuiting en persvrijheid” en de “positie van en het geweld tegen vrouwen”.

De vragen

Hieronder de vragen die VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke op 26 maart indiende over deze benoeming:

Vraag 1 Kunt u bevestigen dat de VN-Mensenrechtenraad de Canadese Michael Lynk heeft aangesteld als speciaal rapporteur, belast met het rapporteren van mensenrechtenschendingen in de Palestijnse gebieden? 1)
Vraag 2 Klopt het dat Michael Lynk voorstander is van het isoleren en boycotten van Israël en bovendien van mening is dat de aanslagen van 11 september 2001 op Amerikaans grondgebied de eigen schuld van het Westen waren? Deelt u in dat licht de mening van de VVD-fractie dat aan Lynk de schijn van partijdigheid kleeft, in het bijzonder ten aanzien van Israël?
Vraag 3 Kunt u zich uw antwoorden op mijn eerdere schriftelijke vragen over de mogelijke aanstelling van Penelope Green herinneren? Zo ja, hoe verhoudt uw antwoord dat “Special Rapporteurs worden geacht onafhankelijk, competent en onpartijdig te rapporteren” zich tot de aanstelling van Michael Lynk? 2) Bent u van mening dat deze aanstelling met deze criteria te rijmen valt?
Vraag 4 Welke positie heeft Nederland als lid van de VN-Mensenrechtenraad ingenomen ten aanzien van deze aanstelling? Heeft de Nederlandse regering geprobeerd deze aanstelling te blokkeren, al is het alleen maar vanwege de bijdrage die een dergelijke aanstelling zal leveren aan de verdere delegitimering van dit VN-orgaan? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5 Kunt u bevestigen dat de Canadese regering de VN-Mensenrechtenraad reeds bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Stepháne Dion heeft verzocht de aanstelling te herzien? Zo ja, hoe beoordeelt u deze oproep? En bent u bereid zich bij deze oproep aan te sluiten of te proberen draagvlak te vinden bij uw Europese collega’s om dat in gezamenlijkheid te doen?

1) UN Watch UN confirms anti-Israeli prof for 6-year post investigating “Israel’s violations”
2) Documentnummer 2016D12435

Foto: Human Rights Council, stemming over human rights in Iran, maart 2015. UN Photo / Jean-Marc Ferré