Voorlopige regeling voor AOW’ers in Oost-Jeruzalem

Uitkeringsgerechtigden, die een Nederlandse uitkering ontvangen en die in de in 1967 door Israel veroverde gebieden wonen, behouden hun volledige sociale uitkering in elk geval nog tot 1 januari 2004. Op grond van de Wet beperking export uitkeringen (BEU) zouden zij op 1 januari 2003 alleen voor een verlaagde uitkering in aanmerking komen.

Ruim een maand geleden ontvingen 30 Nederlandse uitkeringsgerechtigden, waarvan het overgrote deel in Oost-Jeruzalem woont, een brief van de Sociale Verzekeringsbank waarin een verlaging van hun uitkering werd aangekondigd. De maatregel, die per 1 januari 2003 zou ingaan, was genomen door de vorige minister van Sociale Zaken. De Nederlandse ambassade in Tel Aviv had voorafgaand aan het treffen van de maatregel de namen van de uitkeringsgerechtigden doorgevlooid en ze ingedeeld in “goede” en “foute” woonplekken.

De belangenorganisatie van Nederlandse immigranten in Israel, Irgun Oleh Holland, trok na ontvangst van de brieven van de Sociale Verzekeringsbank meteen aan de bel en waarschuwde onder meer CIDI. CIDI drong vervolgens bij Kamerleden en Buitenlandse Zaken aan op een humanitaire regeling van het probleem. Een handvol bejaarden mocht niet het slachtoffer van een juridisch steekspel over de bezette gebieden worden, betoogde CIDI.

De regering besloot daarop uitstel te verlenen, omdat betrokkenen pas in een laat stadium door de Sociale Verzekeringsbank zijn geïnformeerd over het verlagen van de uitkering. In antwoord op Kamervragen van de Kamerleden Veling en Van Dijke (ChristenUnie) laat Staatssecretaris Rutte van Sociale Zaken en Werkgelegenheid weten dat de bezette gebieden niet vallen onder het verdrag, dat Nederland met Israel heeft gesloten om controle op de verstrekking van sociale verzekeringsuitkeringen mogelijk te maken. Een verdrag is een voorwaarde om een Nederlandse sociale verzekeringsuitkering in het buitenland volledig te kunnen (blijven) ontvangen.

De Wet beperking export uitkeringen heeft betrekking op de Algemene Nabestaandenwet (Anw), de Algemene Kinderbijslagwet, de Ziektewet en de arbeidsongeschiktheidsregelingen WAO en WAZ. De basis-AOW wordt in het buitenland zonder meer uitbetaald, ook als er geen verdrag is afgesloten.

In de betwiste gebieden ontvangen 26 personen een AOW-uitkering en 4 personen een Anw-uitkering. Volgens staatssecretaris Rutte hebben dertien van die rechthebbenden de Nederlandse nationaliteit, één persoon de Jordaanse en een heeft “de Palestijnse nationaliteit”. “Kinderbijslag wordt uitbetaald ten behoeve van 19 in Israel woonachtige kinderen. In de bezette gebieden wordt voor zes kinderen in vier huishoudens kinderbijslag betaald.” Uit de antwoorden blijkt dat het ministerie naar mogelijkheden zoekt om de kwestie alsnog op een voor de betrokkenen bevredigende wijze te regelen.