Vooroorlogse Thorarollen weer in gebruik

IN ANDER NIEUWS / Door: WEBMASTER / 28 okt 2011 AMSTERDAM HERDENKEN MUNCHEN VS

Twee Thorarollen die tijdens de oorlog verstopt werden, zullen weer gebruikt worden in religieuze diensten.

De rollen, één uit Antwerpen en één uit München, hebben beide een bewogen geschiedenis achter de rug. Zij hebben gemeen dat zij alletwee meer dan vijfenzestig jaar hebben liggen wachten op herontdekking. Vooral de redding van de rol uit München is bijzonder, omdat het de Kristallnacht van 9 november 1938 heeft overleefd, ondanks dat de synagoges van München verwoest werden.

De Antwerpse rol werd op 14 april 1941 bij de stadsbibliotheek afgegeven door een Joodse man, die zei dat de rol alleen mocht worden teruggegeven aan iemand die het codewoord kende. Na de oorlog kwam echter niemand de rol ophalen, hoewel er schijnbaar mensen waren die wisten dat de rol bij de gemeente lag. De gemeente zèlf, was er niet van op de hoogte. De rol is in de afgelopen decennia beschadigd en zal gerestaureerd worden. In 2014 zal de Thorarol tentoongesteld worden bij een tentoonstelling over de oorlogsjaren in Antwerpen. Omdat het niet meer te achterhalen is aan wie de rol toebehoort, zal de rol daarna gedeeld worden tussen de twee Orthodoxe gemeenten in Antwerpen.

De andere rol is afkomstig uit München. De niet-Joodse conciërge van de synagoge daar, begroef de rol op een kerkhof en groef hem na de oorlog weer op. De rol was zwaar gehavend en de Joodse gemeente besloot dan ook dat de rol niet meer geschikt was voor gebruik. Een van de leden van de gemeente was het daar niet mee eens en nam de rol mee naar huis. Toen hij emigreerde naar Amerika, ging de rol met hem mee, ook al werd hem verteld dat het ding onherstelbaar was. Zijn kleindochter Aliza liet het daar echter niet bij zitten.

Na een Simchat Thora dienst, besloot zij de rol over te laten komen naar Israel, waar zij nu woont. In het Ott Instituut in Jeruzalem, dat gespecialiseerd is in restauratie van Thorarollen, werd de rol opnieuw bekeken. Het bleek dat de rol meer dan vierhonderd jaar oud is en dat het wel degelijk mogelijk was om hem te herstellen. De inkt werd speciaal nagemaakt, zodat het dezelfde compositie zou hebben als de inkt die vierhonderd jaar geleden werd gebruikt.

Er werd meer dan $ 10.000 ingezameld voor de restauratie. Het proces duurde jaren – de restaurateur vergelijkt het met het restaureren van een Rembrandt – maar de dag voor Simchat Thora werd de laatste hand gelegd aan de omslag. Op Simchat Thora droegen Chodoffs echtgenoot en schoonvader de rol uit de Ark in Eshchar, Noord Israel, zodat er voor de eerste keer in 73 jaar uit gelezen kon worden.

 Zie hier het artikel over de Kristallnacht herdenking op 9 november 2011 in Amsterdam

Foto: Hagai Frid – Aliza Chodoff met haar familie en de gerestaureerde Thorarol