Vrije en vrome vrouwen dichten kloof

Bella Freund, Chassidische achtergrond, ultra-orthodox en moeder van acht, en Ilana Ravid, wier seculiere, in Polen geboren ouders de traditie zo ver achter zich hadden gelaten dat ze zelfs weigerden Jiddisj te spreken, zijn de drijvende krachten achter Shiloev, een organisatie voor joods-joodse dialoog in Israel.

De Israelische samenleving is verdeeld, in Asjkenazisch en Sefardisch, in links en rechts en in religieus en seculier. Het schokkendste voorbeeld van de verdeeldheid is de moord op premier Rabin om zijn vredespolitiek, nu ruim twee jaar geleden. Shiloev, dat in het Hebreeuws verweven betekent en een acroniem is van ‘Vrede en eenheid onder het volk’, is door de twee vrouwen opgericht om de scheidslijn tussen religieus en seculier te doorbreken. “In Israel ligt eigenlijk vanaf je geboorte al vast in welke kringen je zult verkeren,” zegt Bella Freund. “De kinderopvang, de school, het is allemaal religieus of seculier. Ook de buurt waarin je opgroeit is of het een of het ander en het komt vaak voor dat een kind nog nooit iemand heeft ontmoet die anders is, tot het naar het leger gaat. Als het tenminste naar het leger gaat.”

“Die afscheiding vormt een voedingsbodem voor haat,” is de mening van Ilana Ravid. Toen zij de spanning tussen religieuze en niet-religieuze Joden almaar voelde toenemen, besloot zij dat ze iets moest doen. Ze vroeg Bella Freund met haar mee te doen. Freund was vijf jaar geleden in het nieuws gekomen toen zij een Palestijnse terrorist, die net twee Joden had neergestoken, fysiek had beschermd tegen een woedende meute totdat de politie arriveerde.

Freund en Ravid, beiden werkzaam in het onderwijs, richtten Shiloev op. Meer communicatie en het slechten van de barrières tussen de twee gemeenschappen is de doelstelling. Geconfronteerd met de vele, versnipperde initiatieven die er al waren op het terrein van de religieus-seculiere dialoog was een van de eerste taken die zij zich stelden, een koepel te bieden aan deze meer dan 30 ongeregelde groepjes. Door samen een vuist te maken, willen zij de religieus-seculiere dialoog bovenaan de nationale agenda zien te krijgen. Knessetleden van tegengestelde partijen spraken er onlangs in Jeruzalem op een door Shiloev belegd forum over hoe de seculier-religieuze kloof in Israel kan worden gedicht. Daarnaast zijn er de praktijkgerichte projecten, waarbij bijvoorbeeld jongeren uit de twee groepen zich samen inzetten voor een sociaal doel.

De twee vrouwen die zo verschillend lijken hebben een gemeenschappelijk belang: een maatschappij gebaseerd op tolerantie en gelijkwaardigheid. “Wij hoeven het werk niet af te maken,” zegt Freund terwijl zij Rabbi Tarfon in Pirke Avot citeert, “maar we moeten er wel een begin mee maken.”