VS en Europese landen veroordelen verrijken uranium Iran

De VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hebben Iran vandaag streng toegesproken vanwege het produceren van voor 20%  verrijkt puur uranium. Dit is een duur en ingewikkeld proces dat niet noodzakelijk is voor het verwekken van kernenergie, volgens Iran het doel van het zogenaamd vreedzame atoomprogramma, maar wel vereist is voor het produceren van kernwapens. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), een onafhankelijk orgaan van de Verenigde Naties, berichtte namelijk vandaag dat Iran verrijkt uraniummetaal produceert. In deze vorm heeft uranium geen enkele vreedzame toepassing.

centrifuge verrijking uranium Iran

Uitgaand Iraans president Hassan Rouhani bekijkt nieuwe centrifuges van het Iraanse kernprogramma, gebruikt om uranium te verrijken. (Presidentskantoor Iran)

“Iran heeft geen geloofwaardige behoefte aan onderzoek naar en productie van uraniummetaal voor burgerdoeleinden,” spraken de buitenlandministers van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland uit in een gedeelde verklaring. De VS noemde de ontwikkeling een “jammerlijke stap achteruit” die onderhandelingen over het hervatten van het atoomverdrag met Iran bemoeilijkt.

Iran, de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, China en Rusland onderhandelen momenteel in Wenen over een terugkeer aan de zogeheten Irandeal, het Joint Comprehensive Plan Of Action (JCPOA). Deze deal werd in 2015 getekend, en beperkte Iraans kernonderzoek naar vreedzame programma’s. Omdat Iran zich er niet aan hield, stapte Amerikaans president Donald Trump in 2018 uit de deal, en legde Iran sancties op. Vervolgens raakte het kernprogramma van Iran in een stroomversnelling, omdat men het onderzoek niet meer zorgvuldig voor inspecteurs hoefde te verbergen. Israelisch defensieminister Benny Gantz waarschuwde gisteren nog dat Israel geen Iraanse bom ontwikkeld zal laten worden.

Als voorwaarde voor terugkeer naar de deal, eist Iran dat de VS eerst alle sancties op Iran opheft. De VS eist dat Iran ook haar ballistische rakettenprogramma en wapenexporten aan terreurgroepen als Hezbollah en Hamas aan banden legt. Hier lijkt Iran niet akkoord mee te gaan, maar eerder deden Iraanse diplomaten het voorstel om het bereik van Iraanse ballistische raketten te beperken zodat men nog wel Israel kan raken, maar niet Europa of de VS. 

Iran berichtte zelf reeds vorige maand niet alleen al meer dan 300 kg uranium voor 20% verrijkt te hebben, op zichzelf al een zorgelijk teken van een vorderend kernwapenprogramma, maar ook zo’n 6,5 kg uranium voor 60% verrijkt te hebben. Voor de meeste kernwapens is een verrijkingsgraad van 90% nodig. De verrijking van uranium tot 60% is opnieuw een grote stap richting een Iraans kernwapen. Nu heeft Iran een deel van haar voorraad 20% verrijkt uranium in metaalvorm omgezet.

Kernfysica en radioactieve scheikunde

Door uranium te verrijken, wordt het element verfijnd van bijna 100 procent uranium-238, de meest voorkomende vorm van de stof, naar een stof met een hoger percentage aan uranium-235, de vorm van het element (isotoop) waarin nucleaire kettingreacties kunnen worden veroorzaakt. Voor het opwekken van kernenergie wordt uranium meestal niet verrijkt tot meer dan 5%. Voor kernwapens is doorgaans een verrijkingsgraad van 85% of meer nodig. Men spreekt dan van hoogverrijkt ofwel weapons grade uranium.

Een ampul uraniumhexafluoride

Om uranium te verrijken wordt het verwerkt tot uraniumhexafluoride (UF₆). Het moet voor gebruik in kernwapens en onderzoek om kernwapens te bouwen vervolgens omgezet worden in uraniummetaal, bestaande uit het pure, verrijkte element. Voor het opwekken van kernenergie wordt doorgaans uraanoxide (UxOy) gebruikt, dat veel minder zwaar verwerkt hoeft te worden, en minder gevaarlijk is om te produceren en op te slaan. Het produceren van uraniummetaal is dus het zoveelste bewijs dat Iran aan een bom werkt.

Alle stappen in de verwerking van uranium zijn kapitaalintensief, gevaarlijk, en technisch erg lastig. Het feit dat Iraanse kernwetenschappers geregeld op mysterieuze wijze verongelukken maakt dit alleen maar lastiger.

Een schijf hoogverrijkt uraniummetaal.