VS trekken zich terug uit verdragen om aanklachten Iran en Palestijnen te dwarsbomen

Deze week hebben de Verenigde Staten zich uit een verdrag met Iran en uit een amendement van het Verdrag van Wenen teruggetrokken. Het is een reactie op aanklachten door respectievelijk het Iraanse regime en de Palestijnse Autoriteit.

Het Verdrag van Vriendschap, dat in 1955 tussen Washington en Teheran was gesloten, is door de VS gisteren opgezegd. Zo maakte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo bekend. “Dit had al 39 jaar geleden moeten gebeuren,” waarmee hij refereerde naar de Islamitische revolutie in 1979.

De terugtrekking uit het verdrag is een reactie op een uitspraak door het Internationaal Gerechtshof. Iran had daar geklaagd over de door de VS opnieuw ingestelde sancties, nadat de Amerikanen zich uit het nucleaire akkoord hebben teruggetrokken. Het hof roept Washington op een gedeelte van de dwangmaatregelen niet door te zetten, daar deze in strijd zouden zijn met het vriendschapsverdrag tussen de twee landen. 

Volgens Pompeo maakt Iran misbruik van het Gerechtshof voor politieke en propagandistische doeleinden. De claims die Teheran maakt op basis van het in 1955 gesloten verdrag doet hij af als “absurd.”

Op dezelfde dag hebben de VS zich ook teruggetrokken uit het Optioneel Protocol van het Verdrag van Wenen voor Diplomatieke Betrekkingen. Dit amendement vormt momenteel de fundering voor een aanklacht door de Palestijnse Autoriteit tegen de Amerikanen. De Palestijnen willen via het Internationaal Gerechtshof de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem teniet doen.

“De Verenigde Staten zullen niet stilletjes blijven toezien hoe ongegronde gepolitiseerde claims tegen ons worden ingebracht,” aldus veiligheidsadviseur John Bolton. In zijn toelichting sprak Bolton van de “zogenaamde staat Palestina.” In antwoord op vragen hierover liet de veiligheidsadviseur weten dat zijn bewoording correct is, “het is geen staat.” “Het is momenteel geen staat, het voldoet niet aan de gebruikelijke internationale wetgevingseisen van een staat. Het controleert geen gedefinieerde grenzen, het vervult niet de normale functies van een overheid. Er is een hele reeks redenen waarom het geen staat is. Het zou een staat kunnen worden, zoals de president heeft gezegd. Maar dat vereist diplomatieke onderhandelingen met Israel en anderen.”

Desondanks stelt Bolton dat de terugtrekkingen uit verschillende verdragen niet zozeer met de acties door Iran en de PA te maken hebben, maar meer met wat hij “consistent Amerikaans beleid” noemt. De jurisdictie van het Internationaal Gerechtshof wordt door de VS afgewezen, aldus de veiligheidsadviseur, daar deze “gepolitiseerd en ineffectief” is.