Wat nu?

IN ISRAEL / Door: MIKE DURAND / 26 aug 2014 CIDI EGYPTE GAZA HAMAS WESTBANK

Israelische tiener gedood op GolanDit commentaar schrijf ik op de dag dat opnieuw sprake is van een langdurig bestand tussen Israel en Hamas. Operatie Protective Edge is een oorlog die niet alleen in Gaza en Israel, maar ook hier in Nederland via vooral de social media in alle hevigheid wordt uitgevochten en die bij velen het beeld van Israel als agressor heeft versterkt. Lang is er in het kabinet van Netanyahu getwijfeld over deze operatie, waarschijnlijk in de wetenschap dat het land na deze actie nog minder vrienden zou hebben dan het al heeft. Maar uit de feiten blijkt dat het land weinig anders kon dan ingrijpen.

Er werden door de IDF 32 tunnels vernietigd, meer dan van tevoren was ingecalculeerd. De prijs die Israel betaalde is ongewoon hoog naast een aantal burgerslachtoffers verloren 64 soldaten het leven. Die levens waren niet opgeofferd als Israel niet zeer overtuigd was geweest van de noodzaak. In hoeverre Israel buitensporig geweld heeft gebruikt, zal onafhankelijk onderzoek moeten uitwijzen. Onafhankelijk is daarbij het sleutelwoord en nu al wordt die neutraliteit in twijfel getrokken: de VN staat immers niet bepaald bekend als een bolwerk van integriteit. Maar de verschrikkelijke beelden van burgerdoden in Gaza zullen lang op het netvlies blijven staan van miljoenen getuigen die alles breed uitgemeten via Twitter, FaceBook en de reguliere media zien langstrekken. 

Belangrijker is de vraag: hoe nu verder? Een paar dagen voordat de gevechten uitbraken sprak CIDI met 20 journalisten met voormalig Mossad-directeur Ephraim Halevy. Halevy is voorstander van praten met Hamas omdat hij van mening is dat Hamas een te grote speler is en zal blijven in het conflict, om te negeren. Op de vraag hoe met Hamas te praten gaf hij het volgende antwoord: “We hebben gemerkt dat vervanging van het Hamas-leiderschap niet werkt. De enige manier is ze een enorme klap toe te brengen en dan te vragen: Willen jullie nu dan praten?”

Het is een beproefde methode. Israel deed het eerder met de PLO. En zeker nu Egypte, na het afzetten van Hamas’ grootste vriend, Morsi, een opvallend warm bondgenootschap met Israel lijkt te hebben gesloten, staat Hamas zwakker dan ooit. Maar er zijn een paar essentiële verschillen tussen de situatie van toen en nu. Zo is de PLO seculier van aard, Hamas is religieus geïnspireerd en dat bemoeilijkt de zaak danig. Daarnaast informeerde Shin Bet Abu Mazen maandag over een complot van Hamas om Fatah op de Westbank ten val te brengen. Het wantrouwen tussen Fatah en Hamas is groter dan het vertrouwen tussen Israel en Fatah.

Hamas zal alleen een ook voor de Gazanen zo broodnodige vreedzamer weg kiezen, als het door alle ‘gematigde’ partijen in het Midden-Oosten, inclusief de grote vrienden van Hamas, Qatar en Turkije, wordt gedwongen.

E.V.