Wie zijn de 104 ‘politieke’ gevangenen die worden vrijgelaten

Vannacht begonnen in de VS onderhandelingen tussen Israel en de PA over de agenda van eventuele vredesonderhandelingen. Dat Israel 104 gevangenen gaat vrijlaten om de PA zover te krijgen, is overal te lezen, en ook dat sommige van die gevangenen al lang vastzitten, en dat de vrijlating voor Israel pijnlijk is. Het Israelische kabinet nam dit besluit zondag 28 juli na een verhit debat, met 13 stemmen voor, 7 tegen en 2 onthoudingen. Om wat voor gevangenen gaat het eigenlijk? Een paar feiten.

De lijst met namen van de 104 gevangenen die de PA wil laten vrijlaten werd gisteren gepubliceerd door de Palestijnse gevangenisdienst en ook doorgegeven aan de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry. Op de lijst staan namen van gevangenen die al vastzaten voor de Oslo-akkoorden uit 1993. 

Als vervolg op de Oslo-akkoorden werd het Gaza-Jericho-akkoord gesloten, waarin in artikel 20 werd opgenomen dat Israel ruim 5000 Palestijnse politieke gevangenen zou vrijlaten in drie fasen. Vandaar dat de PA veelvuldig spreekt van het vrijlaten van ‘politieke gevangenen’, hoewel volgens de akkoorden de laatste politieke gevangenen zouden worden vrijgelaten na de start van onderhandelingen over de permanente status. Die permanente status-onderhandelingen zijn echter nog ver weg.

De 104 ‘politieke gevangenen’ waarnaar de PA verwijst, zijn bij elkaar verantwoordelijk zijn voor de dood van 55 burgers, 15 soldaten, één vrouwelijke toerist en tientallen Palestijnen die verdacht werden van collaboratie met Israel. Van de 104 komen 25 gevangenen uit de Gazastrook, 55 van de Westelijke Jordaanoever en 10 uit Oost-Jeruzalem, en 14 van hen hebben het Israelische staatsburgerschap.

Niet alle gevangenen die al voor de Oslo-akkoorden vastzaten, staan op de lijst. Volgens het hoofd van de Palestijnse gevangenisdienst, Quadura Fares, maken de meeste gevangen deel uit van ‘activistische cellen die verantwoordelijk waren voor het verwonden of vermoorden van een soldaat, een kolonist of burger’. Gevangenen die zijn veroordeeld voor moord op Israeli’s uit criminele en niet-nationalistische motieven, zijn volgens hem niet in de lijst opgenomen.

De 104 gevangenen zullen in vier fasen worden vrijgelaten. In het Israelische kabinetsbesluit is tevens opgenomen dat, mocht het tot onderhandelingen komen die leiden tot een vredesakkoord, een eventueel akkoord zal moeten worden goedgekeurd door de Israelische bevolking in een referendum.