Zowel Von der Leyen als Draghi bezoeken Israel en Ramallah

Zowel de president van de Europese Commissie (EC) Ursula von der Leyen als de Italiaanse premier Mario Draghi bezochten op 13 en 14 juni 2022 Israel en Ramallah. Beide leiders hadden ontmoetingen met zowel Israelische als Palestijnse regeringsleiders.

President van de Europese Commissie Ursula von der Leyen op de persconferentie in Jeruzalem van 14 juni 2022 (Fotocredit: screenshot Twitter)

Von der Leyen’s bezoek aan Israel en de Palestijnse Autoriteit (PA) volgt enkele dagen later nadat de EC een deal had voorgesteld om Israelisch aardgas via Egypte naar Europa te exporteren. De EU en Israel zouden hier ongeveer één maand over onderhandeld hebben. Hiermee hoopt Israel dat zij meer gas aan Europa kunnen leveren. Ook overwegen zij om een pijpleiding te bouwen zodat er meer gas via Egypte geëxporteerd kan worden. Europa op zijn beurt hoopt met deze deal minder afhankelijk te zijn van Russisch gas.

Tijdens het bezoek werd besproken hoe de Israelisch-Europese betrekkingen bevordert kunnen worden, vooral omtrent energie samenwerking. Ook kwam de situatie in het Midden-Oosten en de wereldwijde reactie op de voedselcrisis aan de orde. Von der Leyen en Draghi hadden ook een ontmoeting met de premier van de  PA om onder andere te praten over de Europese financiële steun aan de Palestijnen.

President van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de Israelische premier Naftali Bennett tijdens de persconferentie op 14 juni 2022 (Fotocredit: screenshot Twitter)

Lapid verwelkomt Von der Leyen en Draghi

Von der Leyen en Draghi kwamen beide maandag 13 juni aan in Israel. De eerste dag van beide bezoeken stond in het teken van allerlei ontmoetingen. Direct na aankomst ontmoette Von der Leyen de Israelische minister Lapid van Buitenlandse Zaken in de Knesset, het Israelische parlement. Samen bespraken zij de bilaterale betrekkingen tussen de Europese Unie (EU) en Israel. Volgens Lapid zijn deze betrekkingen “een grote strategische troef voor de staat Israel die verder versterkt moet worden”. Ook had Von der Leyen nog een bespreking met de Israelische minister Elharrar van Energie, waarin zij aangaf dat de “EU behoefte heeft aan Israelisch gas”.

Naast Von der Leyen, ontving Lapid ook de Italiaanse premier Draghi. Beide bespraken hoe Israel en Italië hun onderlinge samenwerking en banden kunnen “versterken en verdiepen”. Eerder op de dag bracht Draghi al een bezoek aan de Israelische president Herzog, de Italiaanse synagoge en het Umberto Nahon museum waar hij Italiaans-Joodse kunst aanschouwde.

“Joods leven in Europa bloeit maar is ook kwetsbaar”

Op de tweede dag van haar bezoek, kreeg Von der Leyen het eredoctoraat uitgereikt van de Ben-Gurion Universiteit. In haar bedankspeech benadrukte zij dat “de EU en Israel vrienden en bondgenoten zijn want de geschiedenis van Europa is de geschiedenis van het Joodse volk”. Ook sprak zij haar zorgen uit: Het Joodse leven in Europa “bloeit weer”, maar het is ook “kwetsbaar en bedreigd”. Daarom is Von der Leyen vastbesloten om antisemitisme te bestrijden en het Joodse leven in de EU te beschermen.

Financiële steun aan de PA

Na de uitreiking vertrok ze naar Ramallah, in de Westelijke Jordaanoever, waar een ontmoeting volgde met premier Mohammed Shtayyeh van de Palestijnse Autoriteit. Vooraf aan Von der Leyen’s bezoek had de PA hun hoop uitgesproken dat er een einde zou komen aan de financieringscrisis. De EU is de grootste financiële “donor” van de PA. De EU bevroor de financiële steun aan de PA twee jaar geleden. Reden daarvoor was een ontstane discussie rondom de schoolboeken van de PA die “opruiing, geweld en terrorisme zouden oproepen en propaganderen”. De PA heeft deze beschuldigen verworpen en zeiden het niet te aanvaarden dat de financiële steun afhankelijk wordt gesteld aan veranderingen in de lesboeken. Dit omdat het geld wordt gebruikt om salarissen van PA-ambtenaren te betalen.

Aan de vooravond van Von der Leyen’s geplande ontmoeting met Shtayyeh, besloot de EC om alsnog een deel van de bevroren financiering, naar verluidt zo’n 235 miljoen dollar (224 miljoen euro), aan de PA vrij te geven. De stemming volgde na een debat rondom de vraag of de EU-financiering afhankelijk moet worden gesteld aan veranderingen in Palestijnse schoolboeken. De precieze details rondom het EU-besluit zijn nog niet bekendgemaakt.

Tijdens haar bespreking met Shtayyeh benadrukte Von der Leyen: “ik ben blij dat de EU-middelen voor 2021 nu snel kunnen worden uitbetaald”. Andere besproken onderwerpen waren het stimuleren van economische en sociale ontwikkeling, zoals energievoorziening, toegang tot schoon water en voedselzekerheid.

Laatste activiteiten van het tweedaagse bezoek

Vervolgens keerde Von der Leyen terug naar Jeruzalem om daar samen met president Herzog te praten en een bezoek te brengen aan Yad Vashem. Hier legde zij een krans neer ter herinnering aan de zes miljoen vermoorde Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Von der Leyen ronde het bezoek af met een ontmoeting met de Israelische premier Bennett. De twee bespraken vooral hoe de bilaterale betrekkingen tussen Israel en Europa versterkt kunnen worden. Ook willen zij gaan samenwerken op het gebied van innovatie, klimaatverandering en duurzaamheid. Von der Leyen toonde zich blij / dankbaar  dat Israel zijn energielevering aan de EU wil opvoeren. De EU, Israel en Egypte zullen op woensdag 15 juni in de Egyptische hoofdstad Cairo een trilaterale gasovereenkomst ondertekenen.

De Israelische premier had eerder op de dag een afzonderlijke ontmoeting met premier Draghi van Italië, waarin de mogelijke aardgas deal tussen Israel en de EU het gesprek van de dag was. “Europa heeft snel energie nodig en Israel heeft aardgas in zijn economische wateren. Dit is goed nieuws voor Israel, Italië en Europa”, zei Bennett na afloop van de ontmoeting.