Bol.com: haatzaaiende boeken uit schappen

Webwinkel Bol.com besluit sommige haatzaaiende literatuur uit de schappen te halen. Dat meldde het AD gisteren. Hoewel de beslissing aan de late kant is, is CIDI blij met het nieuws. CIDI kaart als sinds lange tijd het probleem van haatzaaiende artikelen op Bol.com aan, en heeft het bedrijf opnieuw hulp geboden bij het beoordelen van bezwaarlijke literatuur. 

Volgens een woordvoerder kan de webwinkel nu “bij hoge uitzondering” besluiten bepaalde literatuur niet meer te koop aan te bieden. 

In feite heeft Bol.com dit al eerder gedaan: precies een jaar geleden liet het bedrijf weten sommige boeken voor ‘conversietherapie’ te schrappen. Conversietherapie gaat uit van het idee dat homoseksualiteit een ziekte of afwijking zou zijn die genezen kan worden. 

Met de nieuwste stap wordt gereageerd op hernieuwde ophef nadat bleek dat fervent nazistische literatuur op Bol.com te koop is, zoals het kinderboek Der Giftpilz (“De giftige paddenstoel”). Dit leverde zelfs een oproep op van het Auschwitzmuseum in Polen, dat zich zelden uitspreekt over aangelegenheden in het buitenland, maar in dit geval een risico zag in zijn missie om de herinnering aan Holocuastslachtoffers levende te houden. Momenteel onderzoekt het Openbaar Ministerie of Bol.com de wet heeft overschreden door het boek te verkopen. 

Richtlijn verkoop haatliteratuur 

Die wet leek voor het bedrijf vrijwel de enige richtlijn om haatzaaiende literatuur al dan niet aan te bieden. “We vinden het niet aan ons om te bepalen wat goed en fout is en om te selecteren binnen ons assortiment”, was tot nu toe steevast de reactie van Bol.com. 

Deze redenering is op zichzelf zorgwekkend. Door het strafrecht als enige leidraad te nemen, wordt in wezen alle kritische reflectie vanuit de samenleving overboord gegooid. Van censuur is overigens niet direct sprake als een bepaalde titel niet wordt aangeboden, zoals het geval in menig boekwinkel. Uitgerekend grote bedrijven die artikelen verkopen met winstoogmerk zouden aan hogere standaarden gehouden moeten worden. 

CIDI, de onafhankelijke antisemitismewaakhond van Nederland, heeft Bol.com meermaals aangeboden mee te denken met de beoordeling van antisemitische literatuur. Tot nu toe heeft het bedrijf dit afgeslagen. Naar aanleiding van bovenstaande bericht heeft CIDI weer contact opgenomen, daarbij de hoop uitsprekend dat twijfel over het al dan niet verspreiden van haatliteratuur via de winkel voortaan weggenomen kan worden.