CIDI geeft militaire kist van oprichter Bob Levisson in bruikleen aan Westerbork

IN EDUCATIE / Door: NAOMI MESTRUM / 24 jun 2020 CIDI WESTERBORK

Vandaag heeft CIDI de militaire kist van CIDI-oprichter Bob Levisson in bruikleen gegeven aan Herinneringscentrum Kamp Westerbork. CIDI ontving deze militaire kist van iemand die hem had gevonden op de zolder van zijn tante.

Deze militaire kist was tijdens de Tweede Wereldoorlog in het bezit van Bob (formeel mr. Robert Abraham) Levisson, 1913-2001 Levisson was een erudiete en dappere man die veel heeft betekend voor de Nederlands Joodse Gemeenschap. Hij was de zoon van de oprichter van de Liberaal Joodse beweging in ons land en na de oorlog nam hij zelf het stokje over als voorzitter van de Liberaal Joodse Gemeente in Den Haag en als jarenlange vice-voorzitter van het Verbond van Liberaal Religieuze Joden in Nederland.

Levisson richtte in december 1973 samen met prof. David Simons in een achterkamertje van zijn huis aan de Van Voorschotenlaan te Den Haag het CIDI, Centrum Informatie en Documentatie Israel, op. Van 1974 -1980 was hij daar directeur en vervolgens voorzitter tot 1998. Het zal duidelijk zijn dat Bob Levisson, die ook een belangrijke rol in de grafische industrie speelde, een grote stempel op de beginjaren van het CIDI heeft gedrukt.

Bob Levisson zijn oorlogsgeschiedenis is heel bijzonder. Begin juli 1943 werd hij naar kamp Westerbork gedeporteerd. Daar slaagde hij erin bij een buitenploeg te komen, die arbeid op de hei verrichtte. Door een telfout bleek hij de 51ste persoon te zijn die daar werkte, terwijl het er 50 moesten zijn. Levisson slaagde erin zijn kampkaart niet af te geven aan de marechaussee, die de aantallen controleerde. Even later glipte hij weg om een ‘plasje te doen’ en keerde niet meer naar het kamp terug. Hij ontsnapte via de Drentse hei naar station Hooghalen, van waar een lange reis naar de vrijheid begon. Via Frankrijk kwam hij in neutraal Spanje terecht. Daar werd hij gearresteerd. Na weken gevangenis, waar hij vloeiend Spaans leerde, lukte het hem in het Engelse Gibraltar te komen. Daar sloot hij zich aan bij de Nederlandse krijgsmacht. In London werkte hij bij de juridische afdeling van het Nederlandse militair gezag. Eind oktober 1944 trok hij met de Engelse troepen het bezette Frankrijk binnen. In april 1945 bevrijdden Canadese troepen het kamp Westerbork, waar nog ruim 900 Joden zaten. Bob Levisson was als officier één van de bevrijders van het kamp, waaruit hij in 1943 gevlucht was. Hij woonde de bevrijdingsceremonie bij, waarbij de Nederlandse vlag werd gehesen, die de chef van het goederen magazijn, Naftaniel, bijna 5 jaar voor de bezetters verborgen had gehouden. Die chef was de vader van de latere opvolger van Bob Levisson bij het CIDI, Ronny Naftaniel.

De militaire kist, waarin officier Levisson zijn spullen tijdens de oorlog vervoerde, is voor CIDI een aandenken aan zijn oprichter. Daar wij die kist niet zelf tentoon kunnen stellen aan bezoekers, is hij in bruikleen is aangeboden aan het herinneringscentrum Westerbork ter herinnering aan deze kleine, dappere Joodse gevangene, die zijn kamp hielp bevrijden.