Het leek de afgelopen weken wel een vloedgolf: de beschuldigingen van genocide aan het adres van Israel. Onlangs sloot ook Amnesty zich hierbij aan met een uitgebreid rapport. Het rapport moet zich in allerlei bochten wringen, om te komen tot de gezochte beschuldiging. Het willen opkomen voor de Palestijnen en het laten stoppen van de oorlog is begrijpelijk. We spreken immers over een zeer gewelddadig conflict, met veel Palestijnse slachtoffers en veel schade in de Gazastrook. Het conflict heeft bovendien diepe wortels. De genocide-aantijging echter is een typisch staaltje grote woorden, weinig inhoud. Dat is zeer schadelijk.
Redelijkheid
De beschuldiging van genocide heeft buitengewoon grote consequenties. Een land dat genocide pleegt, daar kun je immers niet meer mee spreken. Daar moet tegen opgetreden worden. Dat eist het internationaal recht ook. Dat de beschuldiging heel ver gezocht is, lijkt Amnesty zich wel te beseffen. Aan alle kanten wordt losjes omgegaan met de juridische definitie van het begrip, om hoe dan ook tot de conclusie te komen dat Israel genocide pleegt.
Oprekken en oogkleppen
Eerdere rechterlijke uitspraken van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) zijn glashelder: het centrale element van genocide is de intentie om een andere groep te willen vernietigen. De lat hiervoor ligt heel hoog. De gedragingen van een land moeten dan gericht zijn op deze intentie en er mag geen andere intentie denkbaar zijn. Hier begint de schoen te wringen. Het is namelijk overduidelijk dat de oorlog van Israel gericht is op de eliminatie van Hamas, verantwoordelijk voor de barbaarse slachtpartij op 7 oktober 2023. Er zijn letterlijk duizenden uitspraken die dat motief herhalen.
Amnesty heeft hier een oplossing voor: selectief shoppen. Het selecteert een beperkt aantal opmerkingen die in het straatje van de ngo passen. Het gaat om uitspraken van enkele Israelische hoogwaardigheidsbekleders over de Gazastrook. Sommige van die uitlatingen zijn overigens op zijn minst zeer onverstandig of ongepast geweest. Vervolgens kijkt de ngo niet naar die duizenden andere uitspraken, die stellen dat de oorlog is gericht op Hamas.
Doden
Naast de intentie bestaat genocide ook uit een aantal handelingen. Amnesty stelt dat Israel willekeurig burgers doodt, door hen te bombarderen. Het Israelische leger is zich niet te buiten gegaan in moordpartijen. Dat zagen we wel in juridisch erkende genocides, in bijvoorbeeld Srebrenica en Rwanda. In Srebrenica bijvoorbeeld executeerden de Serviërs in enkele dagen 7.000 gevangengenomen Bosnische moslimmannen. In Rwanda zijn in een kort tijdsbestek honderdduizenden mannen, vrouwen en kinderen gedood in confrontaties op de grond.
Dat Israel zich met bombardementen willekeurig gericht zou hebben op burgers is lastig te rijmen met andere feiten, namelijk dat Israel de militaire capaciteiten van Hamas behoorlijk heeft gedecimeerd. Hoe zou Israel dat hebben kunnen bereiken met willekeurige bombardementen? Het is een feit dat daarbij veel slachtoffers zijn gevallen en dat er veel schade ontstaan is, mede doordat Hamas zich verschuild tussen en onder de Gazaanse burgerbevolking. Maar dat betekent niet dat Israel zich niet zou richten op de terreurbeweging.
Uithongeren
Het tweede punt is dat de ngo stelt dat Israel levensomstandigheden heeft gecreëerd die leiden tot vernietiging van de Palestijnen. Dat is opnieuw een andere vorm dan we bijvoorbeeld zien bij de misdrijven in voormalig Joegoslavië. Daar sloten de Serviërs honderden mensen op in kampen, waarbij de gevangenen letterlijk opgepropt zaten en veel te weinig eten kregen. Dat zijn omstandigheden die binnen enkele weken leiden tot de dood.
Als we verder terugkijken in de geschiedenis zijn de concentratie- en vernietigingskampen de wrange achtergrond van het Genocide-verdrag. Het is overduidelijk dat Israel niet dit soort omstandigheden heeft gecreëerd. In plaats daarvan stelt Amnesty dat Israel een langzame variant toepast op de gehele Gazastrook, sinds de blokkade van de Gazastrook in 2007. Opnieuw een absurde beschuldiging. Zeker omdat een VN-rapport eerder constateerde dat die blokkade wel degelijk juridisch hout snijdt, omdat Israel zich mag beschermen tegen de dreiging van Hamas.
Vergezocht
Het hele rapport ademt één doel: Israel is hoe dan ook schuldig aan genocide. De intentie en gedragingen van Israel vallen volledig buiten de juridische definitie. Dat Amnesty dit toch probeert te passen doet afbreuk aan de geloofwaardigheid van de ngo. Bovenal is het een immense uitholling van het begrip genocide.