Jamal Ouariachi, een van de vaste columnisten van dagblad Trouw, heeft het in zijn bijdragen wel vaker over Israël, Gaza en de Palestijnse zaak. Zijn mening daarover is al een tijdje geen geheim meer. Toch besloot Ouariachi begin deze week dat hij zijn punten nog een keer kracht bij moest zetten. In een tamelijk bizarre tirade gaf hij Ronit Palache onderuit de zak en maakte hij het zionisme met de grond gelijk. Zijn schrijfsel leest als een woede-uitbarsting, waarin de emotie de overhand heeft genomen. Inhoudelijk gaat de columnist namelijk volledig de mist in. Van enig historisch begrip geeft Ouariachi geen blijk.
Trouw-columnist Jamal Ouariachi sabelde Ronit Palache én het zionisme neer. Eerder had hij een vete met collega Sylvain Ephimenco, die pas ophield toen laatstgenoemde afgedankt werd door de krant.
Eigen rechter
Het is niet bepaald in nevelen gehuld hoe Ouariachi over Israël en het conflict met de Palestijnen denkt. Ook zijn werkgever Trouw laat in de eigen hoofdredactionele commentaren weinig aan de verbeelding over. Voor hen staat al vast dat Israël zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden, etnische zuivering en genocide. Daar hoeft voor hen geen rechter meer aan te pas te komen. Het lijkt echter alsof Ouariachi vindt dat die boodschap niet genoeg meer resoneert en er dus een schepje bovenop moet. Maandag trok hij ongekend hard van leer tegen het zionisme en daarmee het bestaansrecht van Israël.
Echter niet voordat hij eerst ad hominem tekeerging tegen journalist Ronit Palache, die een enorme veeg uit de pan kreeg van de columnist. Haar ‘misdaad’: ze had het gewaagd om op beschaafde wijze kritiek te uiten op schrijver Benjamin Moser, die zich kritisch uitlaat over het zionisme. Dat was behoorlijk tegen het zere been van Ouariachi, die ongenadig hard verbaal inhakte op Palache. Het inhoudelijk oneens zijn met iemand die het zionisme bekritiseert, dat is natuurlijk uit den boze.
Historisch onbenul
Daar windt Ouariachi ook geen doekjes om. Voor hem staat het verdedigen van het zionisme gelijk aan het ontkennen van de maanlanding of klimaatverandering. Kortom, als je het zionisme verdedigt ben je af voor Ouariachi. Discussie is niet meer mogelijk. Frappant is dat de columnist in hetzelfde stuk zich beklaagd dat ‘antisemitisme-schreeuwers niet uit zijn op redelijke gedachtewisseling.’ De ironie is natuurlijk dat Ouariachi over het zionisme zelf helemaal geen ‘redelijke gedachtewisseling’ meer wenst, dat boek klapt hij dicht. Tevens ironisch, maar eigenlijk vooral treurig, is dat hij beschuldigingen van antisemitisme een ad hominem noemt, terwijl hij even daarvoor een smakeloze ad hominem uit richting vakcollega Palache.
Over smaak valt niet te twisten, maar over de inhoudelijke beweringen van Ouariachi wel. Zijn keiharde opstelling ten aanzien van het zionisme komt voort uit een totaal onbegrip over wat die term betekent. Dat blijkt wel uit de wijze waarop hij het zionisme omschrijft. Volgens hem is het zionisme ‘een landjepik-ideologie’, die alleen gerealiseerd kon worden door een ander volk te verjagen en vanaf het begin inherent zou leiden tot etnische zuivering en genocide. Hij redeneert vervolgens: ‘zonder zionisme geen Israël, zonder Israël geen etnische zuivering en genocide.’ Ooit, in de toekomst, zal iedereen ook zeggen dat ze tegen het zionisme zijn geweest, aldus Ouariachi. Alsof het zionisme gelijkstaat aan het nazisme en het pure kwaad omhelst.
De Joden verdreven
Het zionisme is natuurlijk geen kwaadaardige ideologie die onherroepelijk uit is op het inpikken van land en het verjagen en uitroeien van de bewoners. Het zionisme is niets meer dan het streven naar een eigen staat voor het Joodse volk in hun historische thuisland. Geen historicus zal betwisten dat het Joodse volk zijn wortels heeft in het gebied dat we nu kennen als Israël en de Palestijnse gebieden. Het is nota bene waar de naam ‘Jood’ vandaan komt; de Israëlieten bewoonden de koninkrijken Israël en Juda. Met verjaging en poging tot uitroeiing maakten de Joden zelf al vroeg kennis, toen zij in de zesde eeuw v.C. door de Babyloniërs verdreven werden. Toen al ontstond de kiem van het zionisme: het verlangen van het Joodse volk om terug te keren naar hun thuisland, naar Zion, Jeruzalem.
Dankzij de Perzische koning Cyrus de Grote zagen de Joden hun wens in vervulling gaan en keerden zij terug. De verwoeste tempel werd herbouwd. Niet voor niets voelen Joden en Perzen nog altijd een diepe onderlinge band samen. Waar het Perzische volk zich de afgelopen vijftig jaar onderdrukt ziet door het wrede regime van de ayatollahs, zo zag het Joodse volk zich rond het begin van de christelijke jaartelling onderdrukt door de Romeinen. Na een tweetal opstanden werden de Joden uit hun land verdreven door Rome, om verspreid te raken over Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Het was het begin van de diaspora.
Noodlottige negentiende eeuw
Een klein groepje Joden bleef achter in het heilige land, waar verder Grieken, Arameeërs, Feniciërs en andere bevolkingsgroepen woonden. Vanaf de zevende eeuw kwam daar een toestroom van Arabieren bij, toen de islam zich te zwaard over het gebied verspreidde. Zodoende woonden er overwegend Arabieren toen het moderne zionisme eind negentiende eeuw opkwam als politiek-maatschappelijke stroming. Het was het gevolg van Arabische verovering, islamisering en kolonisatie.
Voor Joden werd het leven in diaspora niet makkelijk. Met name in Europa was er sprake van hardnekkig antisemitisme, dat de gehele middeleeuwen aanhield en alleen een adempauze kende toen de verlichting aanbrak. De negentiende eeuw wierp de emancipatie van Joden echter weer ver terug. Het nationalisme kwam op, waarbij volkeren in grote, multi-etnische rijken gingen streven naar een eigen staat. De gedachte was dat elk volk zijn eigen staat moest hebben. Daarmee kwam ook de Judenfrage op: horen Joden erbij? Die vraag werd vaker met nee dan met ja beantwoord. De Joden, die hoorden hier niet. Die kwamen uit het Midden-Oosten; het waren semieten.
Antwoord op antisemitisme
Zo kwam in de wildgroei aan politiek-maatschappelijke stromingen ook het antisemitisme weer op, of eigenlijk terug van nooit echt helemaal weggeweest. In West-Europa met antisemitische krantjes, retoriek en maatschappelijke uitsluiting. In Oost-Europa echter ook met weerzinwekkend en massaal geweld tegen Joden. De ene pogrom na de andere vond daar plaats. De Judenfrage speelde dan ook bij Joden zelf: ‘hebben wij nog wel een toekomst in Europa? Zijn wij hier nog wel veilig?’ Ook die vraag werd steeds vaker met nee beantwoord.
Het was Leon Pinsker die deze gevoelens op papier zette in Auto-Emanzipation (1882), waarin hij stelde dat nooit als gelijken zouden worden behandeld en een eigen staat nodig hadden voor hun veiligheid. Theodor Herzl schreef in Der Judenstaat (1896) woorden van gelijke strekking. De roep om een eigen staat voor het Joodse volk was een antwoord op het giftige nationalisme en virulente antisemitisme van de negentiende eeuw. Het was nadrukkelijk geen expansionistisch, koloniaal of religieus project. De zionistische beweging was tot op het bot seculier. De keuze voor het land Israël was dan ook historisch gemotiveerd, niet Bijbels.
Omgang met de ander
De zionisten wisten ook dat er mensen in de streek woonden. De zionistische beweging en de landen die haar steunden stelden dan ook in al hun documenten nadrukkelijk dat de nieuw te vestigen Joodse staat niet ten koste mocht gaan van de huidige bewoners. Het argument dat het zionisme er altijd op uit is geweest om bewoners van hun land te verjagen, is dus aantoonbaar onzin. Feit is ook dat het gebied dunbevolkt was en na 1918 in een staatsrechtelijke overgangsfase terechtkwam. Daarvoor was het vier eeuwen lang Ottomaans geweest, maar dat rijk was ter ziele gegaan na hun deelname aan de Eerste Wereldoorlog. Het gebied stond daardoor onder Brits militair bestuur, terwijl de uiteindelijke soevereine status nog niet definitief was geregeld. De Britten kregen het dus tijdelijk onder controle, maar hadden geen intentie om er lang de baas te zijn.
Zij waren belast met een mandaat door de Volkerenbond, de voorloper van de VN. Dit specifieke deel van de mandaatgebieden, mandaatgebied Palestina, moest de locatie worden voor een Joods thuisland. Omdat de Arabieren zich met geweld keerden tegen de Joodse immigratie, werd daar vanaf gezien. Het gebied moest dan maar verdeeld worden in een Joodse staat en een Arabische staat. De verdelingsplannen van 1937 en 1947 konden rekenen op Joodse goedkeuring en Arabische afwijzing. Ook hier is het belangrijk te vermelden dat er hiervoor ook geen Arabische – laat staan Palestijnse – staat was geweest. De Arabieren raakten dus niets kwijt hiermee.
Arabische agressie
Toen op 14 mei 1948 David Ben Goerion de Joodse staat Israël uitriep, ging het zionisme in vervulling. Het doel, een eigen staat voor het Joodse volk in hun historische thuisland, was daarmee bereikt. Een dag later viel vrijwel de voltallige Arabische Liga de kersverse Joodse staat binnen en de rest is geschiedenis. En ja, natuurlijk zijn daarbij Arabieren ontheemd geraakt. Dat is een tragedie. Maar de Arabieren hádden niet binnen hoeven te vallen. Het zionisme is niet de oorzaak van wat men de Nakba noemt. De agressieoorlog van de Arabische Liga tegen de soevereine staat Israël ligt daaraan ten grondslag.
Net zoals de verwoesting van Gaza niet het gevolg is van het zionisme. Het is de afwijzing ervan door islamistische terreurgroepen die deze catastrofe heeft veroorzaakt. Hamas hád niet aan hoeven te vallen, niet hoeven te vermoorden, verkrachten, verminken en ontvoeren. De dag dat het Joodse volk zijn recht op zelfbeschikking niet meer wordt ontzegd, is de dag dat het geweld stopt. Maar dat is precies wat mensen als Ouariachi wel blijven doen: het ontkennen van het bestaansrecht van Israël. Dat is enorm problematisch.
Ongelijke behandeling
Geen enkel ander volk wordt het recht op zelfbeschikking ontzegd. De discussie over het bestaansrecht van een land speelt in geen enkele andere casus. Er valt veel kritiek te leveren op de beleidskeuzes van de huidige Israëlische regering. Maar er valt nog veel meer kritiek te leveren op het handelen van de machthebbers in Rusland, Noord-Korea, Afghanistan en de Islamitische Republiek Iran. Maar nooit wordt het bestaansrecht van die landen betwist. Nooit wordt het recht op zelfbeschikking voor het Russische volk in twijfel getrokken. Dat dat alleen in het geval van de Joodse staat Israël gebeurt, is beangstigend.
Voor mensen als Ouariachi is het aan te raden zich te verdiepen in de geschiedenis. Sla eens een boek open, ga op zoek naar de betekenis van begrippen. Leer wat zionisme is en wat het niet is. Om af te sluiten in de woorden van Ouariachi: het is heel simpel. Zonder afwijzing van Israël geen oorlog. Zonder oorlog geen ellende.