Amerikaanse steun aan Palestijnse veiligheidsdiensten beëindigd

Afgelopen nacht is de steun van de Verenigde Staten aan de veiligheidsdiensten van de Palestijnse Autoriteit – zowel subsidies als training – beëindigd. De PA wenst de assistentie niet langer te ontvangen, omdat het daarmee in aanmerking komt aangeklaagd te worden door nieuwe Amerikaanse wetgeving.

De US Security Coordinator (USSC) mission bestond al 14 jaar en wordt gezien als de hoeksteen van het Palestijnse veiligheidsapparaat. De USSC is de enige externe organisatie die Palestijnse agenten traint en bemiddelt daarnaast ook tussen de Palestijnen en de Israeli’s. Jaarlijks ontving de PA zo’n 61 miljoen dollar van de VS om haar veiligheidsdiensten effectief te laten opereren. De diensten werken in coördinatie met het Israelische veiligheidsapparaat, wat als een voorname factor wordt gezien in het voorkomen van vele aanslagen in en vanuit de Westelijke Jordaanoever.

Op verschillende vlakken heeft de Amerikaanse president Trump aanzienlijk bezuinigd op steun aan de Palestijnen, maar de veiligheidsdiensten van de PA bleven hierbij buiten schot. Vandaag is echter de vorig jaar aangenomen Anti-Terrorism Clarification Act (ACTA) in werking getreden. Door deze wet kan de PA – wanneer deze Amerikaanse subsidies ontvangt – in aanmerking komen om aangeklaagd te worden.

ACTA maakt het voor Amerikaanse slachtoffers van internationale terreur mogelijk om via rechtbanken in de VS financiële schadevergoeding te eisen van entiteiten die geholpen zouden hebben bij terroristische aanvallen. De wet werd opgetekend nadat verschillende Amerikaanse families de PA hadden aangeklaagd voor financiële genoegdoening, maar de rechter de eis afwees met het argument dat hij geen jurisdictie over de Palestijnse gebieden had. Met de vorig jaar aangenomen ACTA werd het echter mogelijk om schadevergoedingen te eisen van entiteiten die bepaalde typen financiële steun van Washington ontvangen. 

Daarom bedankt de PA nu voor de steun en worden zowel de trainingsprogramma’s als de subsidies stopgezet. Het is onduidelijk wat het effect hiervan zal zijn op de werkzaamheden van de Palestijnse veiligheidsdiensten en hun coördinatie met Israel. Volgens de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat zal het einde van de Amerikaanse assistentie geen invloed hebben op de effectiviteit van de Palestijnse veiligheidsdiensten. 

Het Amerikaanse State Department is naar verluidt op zoek naar manieren om de Palestijnse veiligheidsdiensten toch te kunnen blijven steunen. Voortzetting van de USSC-programma’s zou door middel van een losstaand akkoord of als amendement van een verplicht aan te nemen wet – zoals de naderende spending bill – bewerkstelligd moeten worden. 

In Israel wordt gevreesd voor wat de impact zou kunnen zijn op de lange termijn als de veiligheidsdiensten van de PA niet langer voldoende financiële steun en training ontvangen. Voormalig COGAT-adviseur Alon Eviatar denkt dat landen in de regio eventueel het financiële gat zouden kunnen vullen. De voornaamste missie van de USSC was echter training, en de vraag rest hoe de scholing voortgezet kan worden.