Na de Maccabi-rellen van november vorig jaar ging het Openbaar Ministerie voortvarend te werk. Politici spraken hun afschuw uit over de mishandelingen van tientallen fans van Maccabi. Echter maanden later is het slechts gelukt om een handjevol van de tientallen daders op te pakken, ondanks alle beloftes. Dat is een trieste conclusie. Onderliggend is er nog een dieper probleem zichtbaar: de ophitsing blijft maar doorgaan.
Groot probleem
De AIVD constateerde het al: het debat over Israel en de Gazastrook is ernstig gepolariseerd en zet ‘druk op de sociale stabiliteit’ van Nederland. “De AIVD beschouwt het die avond gebruikte geweld als extremistisch en als ondermijnend voor de democratische rechtsorde van Nederland.” De tientallen daders namen die nacht het heft in eigen handen en mishandelden willekeurig tientallen supporters. Volgens velen ging het namelijk niet om voetbalfans, maar om ‘daders van een genocide’. In nota bene de Amsterdamse gemeenteraad sprak men over supporters op ‘genocide-verlof’.
Boosheid
De grote vraag is natuurlijk: hoe ontstaan dit soort denkbeelden? De daden van die nacht zijn natuurlijk een uitwas van een veel breder levende onvrede. Bij CIDI merken we dit ook. Door de bekladding van ons pand. En we zien het elke ochtend in onze mailbox. Als de NOS weer een kritisch artikel heeft geplaatst over Israel, zit onze mailbox vol met mensen die hun afschuw spuien over Israel.
Die enorme boosheid is ook zichtbaar in de Tweede Kamer. De personificatie van deze woede is Tweede Kamerlid Laurens Dassen van Volt. In de debatten over Gaza ontsteekt hij regelmatig in woede. Regelmatig deelt hij misinformatie, door bijvoorbeeld te zeggen dat 70% van de slachtoffers vrouwen en kinderen zijn of door de mist in te gaan met aantal vrachtwagens met hulpgoederen dat Gaza binnenkomt. In de debatten neemt de emotie de overhand: het is onbestaanbaar wat er gebeurt en er moet veel meer gebeuren. Woedend vliegen de beschuldigingen zijn mond uit. Als de minister stelt dat Nederland al veel doet en we niet heel veel meer kunnen doen, dan wordt hij nog bozer.
Samenleving
Het is exemplarisch voor een gedeelte van de samenleving. Het is zichtbaar bij bijvoorbeeld activistische kranten zoals Trouw en NRC: ook zij buitelen over elkaar heen met de oproep om veel meer te doen tegen Israel. Het lijkt wel een soort wedstrijd, waarbij ze elkaar ophitsen. Trouw vond zelfs dat Nederland medeplichtig zou zijn aan genocide, door niet te handelen.
En het klopt: er zijn sociologische en historische redenen die verklaren waarom er zoveel aandacht is voor Israel. Voor de Amsterdammers die de mishandelingen pleegden van de Maccabi-supporters spelen waarschijnlijk ook religieuze redenen mee; zij associëren zich met de Palestijnen vanwege hun religie. En het klopt dat Nederland een goede band met Israel heeft en dus meer plicht heeft om Israel aan te spreken op wangedrag. Maar toch is het geen afdoende verklaring voor deze massahysterie.
Gezond verstand
Het wordt daarom tijd om ons weer te laten leiden door het gezonde verstand. Trouw houdt Nederland voor medeplichtig als we te weinig doen. Laten we eens meegaan in die denktrant. Is het dan ook niet zo dat iedereen die de massahysterie in Nederland aanwakkert medeplichtig is aan de mishandelingen van de supporters van Maccabi? Vaders die met hun kinderen plotseling moesten rennen om niet het ziekenhuis in geslagen te worden.
Daarom moet dit een wake-up call zijn voor iedereen die deze boosheid creëert of zelf heeft. In de meest extreme vorm leidt die constante ophitsing tot massale geweldpleging, zoals we zagen in Amsterdam. Daarom is het ook van belang om hier een grote streep te zetten, een rode lijn zo u wilt. Laten al die media en andere ophitsers nu ook alles op alles zetten om bij te dragen aan de opsporing van de daders van het geweld. Het is onbestaanbaar dat zij hiermee wegkomen in onze rechtstaat.