De routekaart – Israel houdt slag om de arm

Tijdens zijn bezoek aan Cairo heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell gezegd dat premier Ariel Sharon de ‘routekaart naar vrede’ niet volmondig heeft aanvaard. Maar volgens Powell hebben de door Israel getroffen vertrouwenswekkende maatregelen (het vrijlaten van tientallen Palestijnse gevangenen en het deels ongedaan maken van de afsluiting van de Palestijnse gebieden) wel laten zien dat Israel “is begonnen met het uitvoeren” van het vredesplan.

Dat plan gaat uit van een ‘twee-staten-oplossing’. In de ‘routekaart’ wordt toegewerkt naar de oprichting van een Palestijnse staat in 2005. Uiterlijk in dat jaar moet er een einde komen aan ‘het Israelisch-Palestijns conflict. De weg naar vrede bestaat uit drie fases:

Fase 1: Beëindiging van terreur en geweld, normalisering van het leven in Palestijns gebied en opbouw van Palestijnse instanties.Deze fase is met de benoeming van Mahmoud Abbas als premier en de formele presentatie van het internationaal gesteunde vredesplan eigenlijk al begonnen. De belangrijkste taak van Abbas wordt het beëindigen van de terreur, het oprollen van de organisaties die daarvoor verantwoordelijk zijn en de hervorming van de veiligheidsdiensten; die van Ariel Sharon het zich (vervolgens) terugtrekken uit de gebieden die sinds het begin van de zogenaamde Al-Aksa intifada (september 2000) door Israel zijn bezet, het ontmantelen van illegale nederzettingen (‘buitenposten’) en het stopzetten van de bouw van nieuwe Joodse nederzettingen. Beide leiders moeten zich bovendien inzetten voor samenwerking op het gebied van veiligheid en er alles aan doen om het leven in de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever te ‘normaliseren’.

Fase 2: Overgangsperiode (juni – december 2003).In deze periode moet een begin worden gemaakt met de stichting van een Palestijnse staat; op basis van een nieuwe grondwet zullen er tijdelijke grenzen worden doorgevoerd waarbinnen ‘kenmerken van soevereiniteit’ gelden.

Fase 3: Een permanente status voor de Palestijnse gebieden en het einde van het conflict.Pas in deze fase, tijdens een internationale conferentie die gepland staat voor 2004, komen de echte hete hangijzers aan bod. Tot nu toe is elk vredesproces stukgelopen op drie grote – bijna onoverkomelijke – fundamentele conflicten: de status van Jeruzalem, het Palestijnse vluchtelingenvraagstuk en de toekomst van de Joodse nederzettingen.

En juist deze drie problemen worden uitgesteld tot in de laatste fase. Niettemin stelt het plan optimistisch dat deze uiterst gevoelige zaken voor 2005 geregeld moeten zijn.