In Jemen is de strijd tussen de Houthi’s en de coalitie weer in volle hevigheid losgebarsten. In het kielzog van de recente escalaties tussen de Verenigde Staten en Houthibroodheer de Islamitische Republiek Iran is ook het openlijke conflict tussen de Jemenitische terreurbeweging en haar tegenstanders weer opgelaaid. Voor het geplaagde Jemen ligt het doemscenario van een nieuwe verwoestende oorlog op de loer.
De Houthi’s zijn bezig aan een opmars richting het Zuiden, om nog meer controle te krijgen over de kustlijn en zo de internationale scheepvaart te kunnen bedreigen.
Radicale terreurgroep
De Houthi’s zagen in 1992 het levenslicht als Ansar Allah, Helpers van God. Gestoeld op een radicale vorm van de sjiitische islam stond de beweging lange tijd voor een heropleving van het zaidisme binnen Jemen. Na de Amerikaanse inval in Irak in 2003 radicaliseerde de groep onherroepelijk en ontwikkelde ze extraterritoriale ambities. De veelzeggende slogan van de groep werd de beruchte zinsnede: “God is groot, Dood aan Amerika, Dood aan Israël, Verdoem de Joden, Overwinning aan de Islam.”
De terreurclub, volgens FvD ‘fiere Jemenitische strijders’, koestert een diepe haat voor de Verenigde Staten en al hun bondgenoten. Ook het Joodse volk en de Joodse staat komen er niet genadig vanaf binnen de Houthi-ideologie. Gelet op bovenstaande is het niet verwonderlijk dat Ansar Allah in de Islamitische Republiek Iran een natuurlijke bondgenoot vond. Hoewel beide een andere interpretatie van het sjiisme erop nahouden, vinden zij elkaar in een anti-Amerikaans, antiwesters, antizionistisch en antisemitisch wereldbeeld.
Humanitaire ramp
Ansar Allah onderschrijft, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hezbollah, niet de leer van Vilayat e-Faqih. Toch koppelt de beweging geopolitiek en militair min of meer haar lot aan dat van de Islamitische Republiek, aan wie ze hondstrouw is. Vandaar dat de Houthi’s begin deze maand een nieuw offensief startten, nu de VS en de Islamitische Republiek elkaar weer onder vuur nemen. Daarin speelt mee dat het de mullahs momenteel bepaald niet voor de wind gaat. De economische pressie van Washington drukt zwaar op de geteisterde theocratie.
De Houthi’s richten zich met name op de Saudi’s. Vanaf het moment dat de Houthi’s gewapenderhand de Jemenitische hoofdstad Sana’a innamen in 2014 en de regering afzetten, heeft Riyad geprobeerd Ansar Allah militair terug te dringen. Een brute oorlog volgde, tussen de Houthi’s enerzijds en een coalitie van onder andere Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en de restanten van het Jemenitisch regeringsleger anderzijds. Wat volgde was een van de ergste humanitaire crises van de eenentwintigste eeuw. Vele miljoenen Jemenieten lijden honger en zijn verdreven van huis en haard, terwijl dodelijke ziektes zich snel verspreiden.
Heropleving van geweld
In 2022 kwam onder VN-bemiddeling een staakt-het-vuren tot stand. De uiterst fragiele bestand bleef met hangen en wurgen overeind de afgelopen jaren, tot de strijd twee weken geleden weer oplaaide. Reden daarvoor is dat de Houthi’s verlichting willen brengen aan hun broodheer, de Islamitische Republiek Iran. Het offensief is er duidelijk op gericht om de controle over de Golf van Aden en de Rode Zee te verstevigen, en zo de economische duimschroeven aan te draaien voor de VS en het Westen. De Iranoorlog deed de prijzen van olie al omhoogschieten omdat de Straat van Hormuz praktisch onbevaarbaar werd. Als de Houthi’s erin slagen nog meer terreur te kunnen zaaien in het Rode Zeegebied, wordt ook die route onaantrekkelijk en zeer kostbaar.
De economische gevolgen daarvan zouden de VS dan moeten bewegen hun strijd tegen de Islamitische Republiek te staken, aldus het plan van de Houthi’s. Saudi-Arabië, al decennia verwikkeld in een Koude Oorlog met Teheran, vangt de eerste klappen. Sinds de laatste oorlog tussen de VS en de Islamitische Republiek is ook het conflict tussen de mullahs en de oliesjeiks aan de oppervlakte gekomen, met openlijke Iraanse aanvallen op de Golfstaten. Ansar Allah wisten de afgelopen dagen de Saudi’s hard te raken, met veel schade en veel gewonden tot gevolg.
Terreur in de Rode Zee
Waar het de Houthi’s uiteindelijk echt om te doen is, is controle over de Rode Zee. Dat offensief gaat voortvarend, en de terreurbeweging slaagde er vandaag in strategisch gelegen locaties te veroveren. Het gaat daarbij onder andere om de havenstad Mokka, in een operatie om de nauwe Bab el Mandeb zeestraat verder onder controle te krijgen. Daarnaast heeft het de aanval geopend op het eiland Zuqar, gelegen middenin de Rode Zee, en zou het inmiddels ook Hisn Murad hebben veroverd waar de zeestraat het smalst is. Het is nu de vraag wie de Houthi’s in hun opmars gaat stoppen. De VS hebben hun handen vol aan de Islamitische Republiek en het Jemenitische regeringsleger is onthutsend zwak. Alle ogen zijn daarom gericht op de Saudi’s.
Het is vooral de vraag hoe ver Riyad wil gaan. Tot op heden heeft tien jaar aan oorlog nog weinig resultaat opgeleverd voor het welvarende koninkrijk. Evenwel kan het zich nauwelijks veroorloven om lijdzaam toe te kijken hoe de Houthi’s hun greep over Jemen en de wereldeconomie verstevigen. Een nieuwe, grootschalige oorlog tussen de terreurbeweging en Saudi-Arabië ligt dan ook op de loer. Als we de steenrijke oliestaat moeten geloven, deinst het daar niet voor terug. Voor de Jemenitische bevolking is het te hopen dat er nu doorgepakt wordt tegen de Houthi’s. De nietsontziende terreurbeweging heeft het land de afgrond ingesleurd en geeft geen zier om het welzijn van de burgers. De vraag is nu of de Saudische interventie ook hen verlichting brengt, of dat MBS en de zijnen vooral hun eigen (olie)belangen veiligstellen.