De gemeente Maasdonk gaat, na opnieuw nadenken over het ‘verzoeningsmonument’ in Geffen, een steen plaatsen zonder namen – in plaats van namen van zowel vermoorde Joodse inwoners als Duitse militairen.
Dit verklaarde B&W donderdagmiddag. Een 2e familielid van de Sjoaslachtoffers had verwijdering van hun namen geëst. Ook hij was niet geraadpleegd.
De gemeente Geffen had het bedoeld als een gebaar van verzoening, maar onderschatte de emoties en bezwaren uit Joodse kring tegen de geschiedvervalsing die dreigt door op een herdenkingsmonument de namen van Duitse militairen in een adem te noemen met die van slachtoffers van het naziregime. Na een gesprek met Centraal Joods Overleg, Federatief Joods Nederland en rabbijn Wim van Dijk – een nabestaande van de slachtoffers – werd besloten na te denken over de onthulling.
Het monument, dat zaterdag wordt onthuld, zou bestaan uit drie zuilen: een met oorlogsdoden uit Geffen, waaronder een vermoorde Joodse familie, een met omgekomen Engelse militairen en een met de namen van omgekomen Duitse militairen.
In plaats van deze zuilen komt er nu één steen, zonder namen, met de tekst "Verzoening ter nagedachtenis aan alle oorlogslachtoffers".
CIDI-voorzitter Onno Hoes verzocht woensdag het college om de onthulling van het monument, gepland voor komende zaterdag, uit te stellen en te pogen tot een consensus te komen met alle betrokkenen. De gemeente wilde echter de onthulling zaterdag laten doorgaan, omdat er ook gasten zouden komen uit Engeland en Duitsland. In afwachting van de 'brede maatschappelijke discussie' die volgens de gemeente nog moet worden gevoerd over het herdenken van WO2, koos de gemeente daarom voor de steen zonder een enkele naam.
De persconferentie waarin de gemeente haar besluit bekend maakte, was donderdagmiddag live te volgen op de website van Omroep Brabant.
In tegenstelling tot wat de media aanvankelijk berichtten, heeft Geffen géén contact gehad met nabestaanden van de Joodse slachtoffers. Op 28 mei 1943 werden zes leden van de Geffense slagersfamilie Van Dijk omgebracht in Sobibor.
Op de dag waarop de gemeente Geffen besliste over het monument, had een tweede familielid in een emotionele brief aan B&W van de Gemeente Geffen zijn verbijstering uitgesproken over deze plannen. Ook hij wijst het idee af dat Geffen hierdoor een 'verzoening' zou kunnen bereiken. Zijn woorden willen wij u niet onthouden:
"Mensen die nu leven kunnen zich met elkaar verzoenen", schrijft Micha van Dijk. "Maar doden, inwoners van uw gemeente, die met medewerking van de landelijke en plaatselijke autoriteiten zijn weggesleept uit hun huizen en wreedaardig vermoord zijn, kunnen zich niet verzoenen. Hun namen, hun herinnering blijft een schandplek voor en in de plaatselijke, landelijke en Europese geschiedenis.
Verzoent u, met uw schaamte voor wat zich in de jaren '40-'45 heeft voorgedaan- ook in uw gemeente. Maar laat de vermoorden met rust. Met hun namen klinkt nog de schreeuw waarin zij hun laatste adem gaven. De emotie die dat bij u oproept moet u leren verdragen, die emotie is niet te verzoenen.
Ik eis daarom, als lid van de Van Dijk-familie, van u dat u de namen van onze weggevoerde en vermoorde familieleden van het monument haalt. De lege plekken die dan op het monument zullen ontstaan, vertellen hun eigen, onverzoenlijke verhaal……"
In zijn brief noemt Micha van Dijk het bovendien 'onbegrijpelijk, dat u niet de moeite heeft gedaan om contact te zoeken met nabestaanden van de weggevoerde en vermoorde Joden en hen over deze zaak te raadplegen.'