Geweld in Amsterdam is een gevaarlijke vorm van eigenrichting

Langzaam maar zeker daalt het stof van de gebeurtenissen in Amsterdam neer. Het mishandelen van enkele tientallen fans van Maccabi gedurende de nacht schokte Nederland en eigenlijk de hele wereld. Het leidde ertoe dat burgemeester Halsema kwam tot een stevige veroordeling van het geweld, dat ze antisemitisch noemde. Het was duidelijk dat de geweldplegers het recht in eigen handen hadden genomen. Dat is een zeer gevaarlijke ontwikkeling.

Reacties buitelen over elkaar heen

Een paar jaar geleden verzuchtte de toenmalige premier dat hij in de coronacrisis beslissingen moest nemen, zonder dat hij alle feiten kende. Dat gevoel bekruipt je bij de gebeurtenissen in Amsterdam. Maar wat we in ieder geval wel gezien hebben zijn schokkende beelden van Israelische voetbalfans, die opgejaagd en met grof geweld in elkaar geslagen worden. Enkele tientallen Israelische fans van Maccabi Tel Aviv zijn hiervan het slachtoffer geworden. Het leidde tot enorm angstige situaties. Er moeten tientallen daders zijn, maar hoeveel mensen nu precies hebben meegedaan aan deze strafbare feiten is eigenlijk onduidelijk. Want gedurende die nacht is er niemand meer aangehouden. Ondertussen hebben er al meerdere aanhoudingen plaatsgevonden en zijn de geblurde beelden van daders getoond in het programma Opsporing Verzocht.

Het is natuurlijk een illusie om van deze daders enige reflectie te verwachten. Zij stelden dat zij alle recht hadden om in te grijpen. Zij vonden dat de Israeli’s geen voetbalsupporters waren, maar plegers van genocide die de serene rust in Amsterdam kwamen verstoren.

Het duurde even, maar toen kwam er een campagne op gang om de daden te vergoelijken en meer in perspectief te zetten. De teneur was eigenlijk: die Maccabi-fans zijn geen lieverdjes en vroegen er eigenlijk ook wel om. Daarbij toonde men beelden van Maccabi-fans die een Palestijnse vlag van een pand afhaalden aan het Rokin en die zeer onprettige spreekkoren lieten horen. Daarnaast heeft een fan van Maccabi wat putjes geslagen in een taxi. Dat gedrag had inderdaad plaats gevonden.

De fans van Maccabi staan niet bekend als risicovol. Het aantal incidenten (met meer dan 2.500 fans) was eigenlijk op één hand te tellen. Dat staat in schril contrast met de geplande terreur van die nacht, waarbij bovendien willekeurige fans zijn aangevallen. Dat is een levensgevaarlijke ontwikkeling. Als Maccabi-fans namelijk de wet overtreden, dan moet er aangifte gedaan worden bij de politie. Het kan nooit de rechtvaardiging zijn voor de wandaden die daarna zijn gepleegd.

Gezochte aanleiding

Maar wie goed luistert merkt dat het sowieso een gezochte aanleiding is voor de uitbarsting van geweld. Er zijn namelijk al anonieme daders die zich hebben uitgesproken. De teneur daarbij is vooral: de fans van Maccabi zijn soldaten of ex-soldaten en zij werken mee aan een genocide in de Gazastrook. Het bewijst eens te meer hoe voorzichtig we moeten zijn met het uiten van deze beschuldiging. Met deze redenering rechtvaardigen zij eigenlijk aanvallen op alle fans van Maccabi, of op elke Nederlandse of buitenlandse Israeli.

Specifiek geweld

Het geweld dat is toegepast is bovendien een specifieke vorm van geweld. Het ging om meerdere mishandelingen, waarbij de slachtoffers zijn geïsoleerd en in het nauw gedreven. In veel gevallen is er beeldmateriaal van de mishandelingen, wat erop wijst dat de dader trots zijn op hun daden en op zoek waren naar slachtoffers. Het geweld was specifiek gericht op Israeliers, die door de daders “Joden” en “Zionisten” worden genoemd. Op straat riepen jongeren ‘Alla Akbar’ en ze vroegen aan mensen om hun paspoort, om te kijken of iemand Israelisch was. Als ze dat vermoeden hadden, dan pasten ze geweld toe. Dat past bij een motief waarbij het de bedoeling is om angst aan te jagen, een terroristisch motief.

Het is van het allergrootste belang dat de daders worden opgespoord en hard worden aangepakt. En dan niet alleen de daders, maar ook degenen die de beelden hebben gedeeld en de strafbare feiten hebben aangemoedigd. Politie en justitie moet laten zien dat het recht in eigen hand nemen en het gebruiken van dit soort geweld volledig onacceptabel is. Alleen dit kan het (internationaal) geschade vertrouwen in de rechtsstaat herstellen.