Maandag jl. hebben het CJO en de Werkgroep Verdeling hun voorstellen bekend gemaakt voor de verdeling van 764 miljoen gulden, die door banken/beurs, verzekeraars en overheid aan de Joodse gemeenschap gerestitueerd worden. De Nederlandse regering heeft zich achter deze voorstellen geschaard. Het overgrote deel van het geld gaat naar individuen. Hieronder volgende de hoofdpunten uit het CJO-voorstel.
De uitvoering van de verdeling
De daadwerkelijke uitvoering van de verdeling is niet een zaak van het CJO noch van het Platform Israel. De overheid richt voor de uitkering van het door haar te restitueren geld een Zelfstandig Bestuurs Orgaan (ZBO) op. Voor de verdeling van de gelden die door banken/beurs en verzekeraars worden betaald, wordt een aparte stichting opgericht. Het ZBO en de stichting vormen een personele unie. De bestuursleden van deze organen worden voorgedragen door CJO, Adviescollege en Platform Israel en door de regering benoemd.
Na goedkeuring door het parlement van deze opzet en de verdelingssystematiek kunnen aanvragen voor uitkering worden ingediend. Het CJO en het Platform Israel hopen dat de eerste betalingen vóór het einde van dit jaar zullen kunnen plaatsvinden.
Gaat het geld naar individuen of instellingen?
Het overgrote deel van het in totaal te restitueren bedrag van 764 miljoen gulden gaat naar individuen. Van het totaalbedrag wordt 70 miljoen gulden apart gezet voor de restitutie van eventuele gedocumenteerde individuele claims die men bij banken, beurs en verzekeraars indient. De uitbetaling daarvan wordt verzorgd door aparte claimstichtingen. Het eventueel niet-uitgekeerde deel van de 70 miljoen gulden komt na verloop van tijd weer beschikbaar voor de algehele verdeling.
Zoals reeds aangegeven, is 50 miljoen gulden bestemd voor humanitaire doelen in het buitenland. Daarnaast wordt 5 miljoen gulden gereserveerd voor een digitaal, virtueel monument voor de vermoorde Joden in Nederland. Na aftrek van deze reserveringen resteert 639 miljoen gulden. Dit bedrag staat onmiddellijk ter beschikking voor verdeling.
Het streven is dit bedrag aan individuele rechthebbenden te laten toekomen. Als gerechtigden zich om welke reden dan ook niet binnen een termijn van twee jaar aanmelden, wordt aangenomen dat zij afzien van hun rechten. Het geld dat zij niet opeisen komt ten goede aan collectieve Joodse doelen in Nederland en Israel. Deze toewijzing wordt evenwel beperkt tot maximaal 20% van het voor uitkering beschikbare bedrag. Blijft er meer over, dan wordt dit in een tweede ronde verdeeld onder de rechthebbenden die zich wel hebben aangemeld.
Aannemelijk is dat de rente op het bedrag van 639 miljoen over een periode van enige maanden tot circa drie jaar tezamen met de niet opgenomen verzekeringsgelden ongeveer 64 miljoen zal bedragen; deze 64 miljoen komt niet voor individuele uitkering ter beschikking, maar gaat onmiddellijk naar Joodse doelen. Dat betekent, dat – afhankelijk van het aantal rechthebbenden dat hun deel opeist – tussen de 64 miljoen en de 128 miljoen naar Joodse doelen gaat. Uiteindelijk zal dus tussen 100 % (iedereen eist zijn deel op) en ca. 90 % van de nominale hoofdsom van 639 miljoen voor de rechthebbende individuen beschikbaar zijn.
Welke individuele personen komen voor uitbetaling in aanmerking?
Rechthebbenden zijn degenen die
- in de periode 10 mei 1940 tot 8 mei 1945 gedurende enige tijd in Nederland, als Nederlander of vluchteling, woonachtig waren, en vanuit Nederland zijn vervolgd dan wel beroofd;
- ten minste één Joodse ouder hebben, d.w.z. twee volledig Joodse grootouders aan de kant van de desbetreffende Joodse ouder;
- op 8 mei 1945 nog in leven waren.
Is de rechthebbende intussen overleden, dan komt/komen haar of zijn kind/kinderen voor het deel van de rechthebbende in aanmerking. Zij worden daarmee zelf rechthebbenden. Niemand heeft recht op meer dan één deel.
De grootte van het per rechthebbende uit te keren deel wordt bepaald door het totaal van het te verdelen bedrag te delen door het aantal rechthebbenden. Het CJO heeft het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) opdracht gegeven dit aantal zo nauwkeurig mogelijk vast te stellen. Omdat deze werkzaamheden nog niet zijn afgerond, kan over de grootte van een deel nog geen uitspraak worden gedaan.
Zodra de Tweede Kamer de verdelingsvoorstellen en de opzet van de uitvoeringsorganisatie heeft goedgekeurd en het aantal rechthebbenden is vastgesteld, worden in de Joodse, algemene en buitenlandse media advertenties geplaatst. Voor het aanvragen van individuele uitkeringen staat een termijn van twee jaar. Zolang deze advertenties niet geplaatst zijn is het niet mogelijk om u voor een uitkering aan te melden.