Het Israelische Hooggerechtshof heeft op woensdag 18 januari 2023 besloten dat minister Deri niet aan kan blijven. Een van de redenen daarvoor is dat hij veroordeeld is voor belastingfraude.
(Fotocredit: Scottgunn op Flickr)
Drie weken geleden is de nieuwe regering van Netanyahu gestart en minister Deri is zowel verantwoordelijk voor de portefeuille Binnenlandse Zaken als voor de portefeuille Volksgezondheid. Maar afgelopen woensdag heeft het Hooggerechtshof een streep gezet door zijn benoeming. Bijna unaniem gaf het Hooggerechtshof aan (10 van de 11 rechters) dat de benoeming van Deri als minister niet naar de ‘maatstaf van redelijkheid’ was.
De geschiedenis herhaalt zich
Minister Deri heeft aan het begin van 2022 vanwege belastingfraude een deal gesloten met justitie. Onderdeel van de deal was dat hij een voorwaardelijke gevangenisstraf kreeg en dat hij zich zou terugtrekken uit het publieke/politieke leven. Dankzij een wet die in december 2022 is aangenomen was het mogelijk dat minister Deri alsnog minister kon worden, ondanks zijn voorwaardelijke gevangenisstaf. Alleen als hij een onvoorwaardelijke gevangenisstraf had gekregen had hij geen minister meer kunnen worden.
Ontslag als minister overkwam Deri ook al in 1993, bij het kabinet onder leiding van premier Rabin. Toen is hij ontslagen omdat hij aangeklaagd was voor fraude. In 1999 is hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van meerdere jaren, maar in 2012 is weer teruggekeerd in de politiek.
Verhoudingen Hooggerechtshof
Het oordeel van het Hooggerechtshof is extra beladen gezien de voorgenomen hervormingen van minister Levin van Justitie. De belangrijkste hervorming is dat de Knesset met een simpele meerderheid een beslissing van het Hooggerechtshof om een wet/besluit te vernietigen weer terug kan draaien – tenzij het Hooggerechtshof de beslissing unaniem maakte. Ook wil men het gebruik van de bovengenoemde maatstaf van ‘redelijkheid’ verbieden. Wanneer zuiver juridische argumenten ontbreken gebruikt het Hooggerechtshof deze maatstaf om te bepalen of een besluit redelijk is. En laat dat nu juist de maatstaf zijn op basis waarvan de benoeming van minister Deri vernietigd is. Op basis van deze maatstaf heeft het Hooggerechtshof nu ook bepaald dat minister Deri niet aan kan blijven. Daarnaast verandert het benoemingsproces voor hoge rechters: met de voorgestelde wijziging krijgt de regering hier een doorslaggevende stem in.
Strijd met regering
Zo lijkt het steeds meer op een strijd tussen het Hooggerechtshof en de huidige regering. In de afgelopen weekenden zijn er protesten geweest in Israel en ook komend weekend staan weer grote protesten op het programma, tegen de voorgenomen hervormingen van het Hooggerechtshof. De vraag is of de beslissing van het Hooggerechtshof niet beïnvloed is door de voorgenomen hervormingen. Dat zou een extra argument zijn voor de regering, die ook aangeeft dat het Hooggerechtshof te politiek is.
Verdere duiding
Aanstaande maandag 23 januari om 20.00 organiseert CIDI een digitale Zoom-meeting, een lezing van de Israelische journaliste Lahav Harkov. Lahav zal u verder bijpraten over de afgelopen weken, de geplande hervormingen en het huidige sentiment onder de Israelische bevolking.
Lahav Harkov is hoofdredacteur en diplomatiek correspondent bij The Jerusalem Post. Als verslaggever loopt zij al jaren rond in de Knesset. Harkov geeft over de hele wereld lezingen en wordt regelmatig gevraagd als commentator door internationale nieuwszenders over de Israelische regering en politiek.
U bent van harte uitgenodigd om deze interessante lezing bij te wonen via Zoom, de CIDI Facebook pagina, of op onze website. Wanneer u inlogt met Zoom is het ook mogelijk om via de chat al uw vragen aan Lahav te stellen.