Britse regeringsfunctionarissen hebben beloofd alles in het werk te zullen stellen om de zaak van de Joodse vluchtelingen uit de Arabische landen op de Europese agenda te krijgen. De belofte volgt op de presentatie van een rapport van de organisatie Justice for Jews from Arab Countries (JJAC). Het rapport, met de titel ‘De Vergeten Joodse Vluchtelingen van het Midden-Oosten’, concludeert dat er in 1947 nog 900.000 Joden in de Arabische landen en Iran woonden, en in 2003 slechts 8.000.
Bijna alle in Noord-Afrika en het Midden-Oosten wonende Joden werden tijdens en na de Israelische Onafhankelijkheidsoorlog verdreven of werden genoodzaakt te vluchten, het merendeel van hen met achterlating van hun persoonlijke bezittingen. Woningen en bedrijven van vluchtelingen werden veelal geconfisceerd en roerende goederen geroofd. Daar is nooit enige vorm van compensatie voor aangeboden.
Uiteindelijk werden meer dan 650.000 berooide Joodse vluchtelingen in Israel opgevangen en in relatief korte tijd geïntegreerd, zonder enige vorm van hulp van internationale organisaties. (Enkele honderdduizenden anderen vonden een toevluchtsoord in de VS of Europa.) Het Palestijnse vluchtelingenvraagstuk daarentegen, werd kunstmatig instandgehouden, om als politiek wapen tegen de Joodse staat te kunnen worden ingezet. Bijgevolg verblijven er 55 jaar na het initiële conflict nog honderdduizenden Palestijnen in ellendige en letterlijk uitzichtloze omstandigheden. Maar er is geen Joods vluchtelingenvraagstuk. “In dit deel van de wereld wordt bijna alle aandacht op een kant gericht”, zei JJCA-erevoorzitter en oud-VS-ambassadeur bij de VN Richard Holbrooke tijdens de presentatie.
De opstellers van het JJAC-rapport zoeken thans internationale erkenning van “de feitelijke bevolkingsuitwisseling” van Joden en Palestijnen, “die de Arabische aanspraken op een fysiek ‘recht op terugkeer’ van de Palestijnse vluchtelingen weerspreekt”. Hoewel er geen internationale rechtsbasis voor bestaat, vormt dat ‘recht op terugkeer’ nog steeds de basis van de Arabische politiek ten opzichte van Israel, terwijl implementatie ervan het eind van de Joodse staat zou betekenen. In de Arabische opvatting kunnen namelijk ook de miljoenen nakomelingen van de vluchtelingen van weleer op die status aanspraak maken en is het ‘recht op terugkeer’ op ook hen van toepassing. In het JJAC-rapport wordt benadrukt dat “terwijl iedereen op de hoogte is van het lot van de Palestijnen, maar weinigen weten over de Arabische Joden, die net zo zeer vluchtelingen waren als hun Palestijnse tegenhangers.”
Bij de presentatie zei JJAC-woordvoerder Irwin Cotler, een lid van het Canadese parlement, dat de Europese Unie “het voortouw moet nemen bij het verantwoordelijk stellen van de Arabische regeringen”, die “op misdadige wijze [tegen hun Joodse inwoners] hebben samengespannen en “etnische zuiveringen” hebben aangericht. Deze harde beschuldiging van de JJCA is voor een belangrijk deel gebaseerd op recentelijk vrijgegeven documenten van de Verenigde Naties. Volgens de secretaris-generaal van het World Jewish Congress, Avi Beker, bewijst het rapport dat er sprake was van een “systematische inspanning om Joden uit de Arabische landen te verdrijven”.
De JJAC eist “erkenning van de legitieme rechten van de Joodse vluchtelingen en compensatie voor de door hen geleden schade”, ook waar het in beslag genomen gemeenschappelijke eigendommen betreft (zoals synagoges).
Israel heeft de Palestijnse vluchtelingen van meet af aan compensatie geboden, maar dat werd door de Arabische staten van de hand gewezen.
Zie voor meer informatie:
Jewish Refugees from Arab countries
Justice for Jews from Arab countries