Kuzu eist opheldering over Joden op Tempelberg

Tweede Kamerlid Tunahan Kuzu (DENK) wil van ministers Kaag (Ontwikkelingssamenwerking) en Blok (Buitenlandse Zaken) opheldering over het feit dat Joden op Jeruzalemdag toegang hadden tot de Tempelberg, de heiligste plek voor Joden. Volgens Kuzu bestormden ‘honderden kolonisten’ onder begeleiding van het Israelische leger de berg in Jeruzalem. In werkelijkheid was er echter helemaal geen sprake van een ‘bestorming’, maar liep een groep Joden vreedzaam over de Tempelberg.

Kuzu, die circa een maand geleden nog staande werd gehouden toen hij wilde provoceren nabij de Tempelberg, draagt met zijn Kamervragen wederom bij aan spanningen tussen moslims en Joden. De oude fabel dat de Joden de moskee op de Tempelberg zouden willen overnemen, of zelfs vernietigen, heeft in het verleden vaak geleid tot onrust of zelfs geweld.

Status quo
De Tempelberg, waar de Eerste en Tweede Tempel stonden, is de heiligste plek binnen de Joodse religie. Ook voor moslims is de Tempelberg (in het Arabisch ‘Haram al-Sharif’ genoemd) één van de heilige plekken. De islamitische Al Aqsa-moskee en de Rotskoepel staan op de berg. Toen Israel in 1967 Oost-Jeruzalem op Jordanië terugveroverde, liet de Joodse staat de religieuze soevereiniteit van de berg daarom in handen van de Jordaans-islamitische waqf. De waqf doet dit in samenwerking met de Israelische politie, die verantwoordelijk is voor de veiligheid op de Tempelberg. Dat de politie de Tempelberg bezoekt is dus – anders dan Kuzu beweert in zijn Kamervragen – geen schending van de zogeheten ‘status quo’.

Een ander twistpunt is het recht om de bidden op de Tempelberg. Volgens de afspraken tussen Jordanië en Israel mogen niet-moslims de Tempelberg bezoeken, zij het onder zeer strikte voorwaarden. Het is voor niet-moslims echter verboden om er te bidden. De status quo is geregeld onderwerp van discussie tussen Israel en de Palestijnen en Jordaniërs. Geruchten dat Israel de status quo zou willen veranderen, hebben regelmatig geleid tot Palestijnse rellen of zelfs terreuraanslagen. Israel benadrukt echter dat zij de status quo niet wil veranderen.

Rellen
De Israelische politie sluit, tijdens de laatste tien dagen van de ramadan, uit veiligheidsoverwegingen de toegang tot de Tempelberg altijd volledig af voor niet-moslims. Omdat deze periode dit jaar samenviel met de nationale feestdag Jeruzalemdag wilden Tempelbergactivisten, die ijveren voor Joodse rechten op de heilige plek, een bezoek brengen aan de Tempelberg. Het Hooggerechtshof stelde de politie echter in het gelijk.

Desondanks kwamen op Jeruzalemdag honderden Joodse activisten naar de Tempelberg, en eisten ze toegang. Na een risicoanalyse besloot de politie om de groep toch toegang te verlenen. Toen dit nieuws bekend werd ontstonden er hevige rellen tussen de islamitische bezoekers van de Tempelberg en Israels veiligheidsdiensten. Op videobeelden is te zien hoe er wordt gegooid met stoelen, stenen en andere objecten.

Geen grote incidenten
Pas toen de rellen onder controle waren kon de Joodse groep veilig – onder politiebegeleiding, niet het leger zoals Kuzu beweert – de Tempelberg bezoeken. Dit bezoek verliep zonder grote incidenten. Wel werd een van de Joodse bezoekers gearresteerd door de Israelische politie omdat hij het kaddiesjgebed uitsprak, terwijl het voor Joden verboden is om te bidden op de Tempelberg.

Volgens zijn advocaat werd de man op ‘gewelddadige’ wijze gearresteerd, terwijl tientallen “Allahu akbar”-schreeuwende Arabieren met rust werden gelaten. Later die ochtend, toen de Joden weer vertrokken waren, ontstonden er volgens de politie opnieuw gewelddadige botsingen tussen grote groepen moslims en de politie. Kortom: Kuzu’s claims over de Joodse bestormers zijn regelrechte leugens. In werkelijkheid waren het moslims, die op de heilige plek de veiligheidsdiensten aanvielen.

‘VN-missie’
In zijn Kamervragen – gebaseerd op een artikel van propagandakanaal Al Jazeera, verdraait opruier Kuzu echter zonder gêne de feiten. Volgens het Kamerlid is de ingebeelde bestorming door Joden (die hij zonder bewijs aan te dragen stuk voor stuk ‘kolonisten’ noemt) “de zoveelste schending van de gemaakte afspraken over de toegang tot en beheer van de al-Aqsa compound” en is er sprake van een ‘intimidatiepolitiek’. Kuzu vraagt of Blok en Kaag ‘concrete acties en handelingen’ hebben ondernomen, en vraagt of ze het optreden van de Israelische autoriteiten willen veroordelen.

Als oplossing stelt het DENK-Kamerlid voor dat “een onpartijdige entiteit die enkel belang heeft bij het faciliteren en bewerkstelligen van vrede, rust en stabiliteit in Oost-Jeruzalem, zoals de Verenigde Naties” de veiligheid in het oostelijke deel van Israels hoofdstad zou moeten bewaken. Hij wil dat Nederland zich in VN-verband hard gaat maken voor een dergelijke internationale missie.

Volgens het VN-Verdelingsplan van 1947 zou heel Jeruzalem onder internationaal bestuur vallen. Dit plan werd geaccepteerd door het Joodse leiderschap. De Arabische staten (en de vertegenwoordigers van de Palestijnse Arabieren) wezen het plan echter resoluut van de hand.

Afbeelding: Jennifer Stahn.