Het gedwongen vertrek uit de Nederlandse politiek van Ayaan Hirsi Ali is een drama voor haar, voor Nederland en voor ons aanzien in de wereld. Ook als je het niet altijd met haar eens was, verdient Hirsi Ali alle lof voor de moed en volhardendheid waarmee zij onderwerpen op de agenda plaatste. Nederland verarmt door haar vertrek en de Verenigde Staten worden een origineel denker en een ervaringsdeskundige op het gebied van de militante Islam rijker.
door Ronny Naftaniel
De brief van minister Rita Verdonk waarin Hirsi Ali te verstaan werd gegeven dat ze geen Nederlandse is, en het tempo waarin de minister die brief verzond, waren een typisch staaltje van benepenheid. Nederland op zijn smalst. Gelukkig heeft de Tweede Kamer onmiddellijk na Ayaan Hirsi Ali’s aftreden ingegrepen. De opmerking van CDA leider Maxime Verhagen, dat “we geen karikatuur van daadkracht moeten maken”, gaf de genante situatie precies weer. Twee breed aangenomen moties dwingen thans de minister om binnen de wet en vooral binnen het arrest van de Hoge Raad van 11 november vorig jaar te zoeken naar de “bijzondere omstandigheden” die het mogelijk maken dat Ayaan Hirsi Ali alsnog gewoon Nederlander blijft.
Artikel 14 van de Rijkswet op het Nederlanderschap en de uitspraak vorig jaar van de Hoge Raad over het beroep, dat een Irakese familie instelde tegen het nietig verklaren van hun Nederlanderschap omdat die familie uit angst valse namen had opgegeven bij de aanvraag van hun verblijfsvergunning, zijn in hoge mate debet aan het gedrag van minister Verdonk. Door de wet en het arrest van de Hoge Raad heeft de minister slechts een beperkte ruimte om mensen hun Nederlanderschap te laten behouden als ze met hun namen geknoeid hebben. Door het arrest van november bevindt zich momenteel in Nederland een Irakese familie met zes kinderen, die nergens recht op hebben. Ze kunnen geen rijbewijs, geen huursubsidie, geen uittreksel uit het bevolkingsregister krijgen. Ze bestaan niet voor de overheid, omdat ze in 1992 doodsbang waren hun echte naam op te geven. Het is een schandelijke situatie, veroorzaakt door een te rigide wetgeving en een te krappe interpretatie.
Daarom zou het goed zijn als de Kamerleden, die afgelopen week zo boos waren op Verdonk, nu ook bij zichzelf te rade gaan. De Wet op het Nederlanderschap zal verruimd moeten worden. Naturalisaties behoren individueler beoordeeld te kunnen worden, rekening houdend met de specifieke achtergronden en angsten van de vluchteling. Als joden, die zo vaak vluchtelingen waren, weten wij dat geen vluchtelingenverhaal hetzelfde is. Het gelijk willen behandelen van mensen met ongelijke achtergronden, leidt tot het soort absurditeiten als waarvan we de afgelopen week getuige waren.