Onderzoek: schrikbarend laag kennisniveau over Holocaust onder Franse millennials

IN ANTISEMITISME / Door: ARON VRIELER / 27 jan 2020 EDUCATIE HOLOCAUST

De Claims Conference, een organisatie die zich ontfermt over restitutiegelden voor de misdaden van het nazisme, heeft een onderzoek gepubliceerd over kennis van de Holocaust onder de Franse bevolking. De resultaten laten grote gebreken zien, met name onder millennials (mensen tussen de 18 en 38 jaar).

Een aantal opvallende bevindingen uit het onderzoek:

  • 25% van de Franse millennials zegt niet te hebben gehoord van de Holocaust
  • 44% van de Franse millennials gelooft dat minder dan 2 miljoen Joden zijn omgekomen tijdens de Holocaust. Opvallend genoeg ligt dit percentage hoger dan in de VS en Canada (31 en 23%), landen waar de Holocaust niet heeft plaatsgevonden
  • Minder dan de helft van de millennials (43%) weet dat de Holocaust ook in Frankrijk heeft plaatsgevonden
  • Slechts 2% van alle respondenten (dus niet enkel de millennials) in Frankrijk herkent de naam Drancy, een doorvoerkamp van waaruit ruim 67,000 Franse Joden naar vernietigingskampen werden verstuurd

De Claims Conference gebruikt fondsen onder meer voor het bijstaan van Holocaustoverlevenden en het bevorderen van kennis van de Holocaust. Het onderzoek naar kennis van de Holocaust onder de Franse bevolking is onderdeel van een groter project om kennis van dit verleden in kaart te brengen. Eerder werden vergelijkbare onderzoeken gedaan in de VS, Canada en Oostenrijk.

“Alarmerende resultaten”

Matthew Bronfman, namens de Claims Conference verantwoordelijk voor het opzetten van de studie, noemt de resultaten “alarmerend”. “De [Holocaust] was een poging om een volk in zijn geheel te vernietigen. Hoe kunnen we zonder kennis zekerstellen dat vooroordelen en haat worden bestreden?”.

Ook Robert Ejnes, voorzitter van de Frans-Joodse organisatie CRIF, vindt de resultaten ernstig. “Er moet veel worden gedaan in Frankrijk voor Holocausteducatie, maar we weten allemaal dat onderwijs keer op keer moet worden herhaald, en aan iedere generatie opnieuw moet worden aangepast. Daarom benadrukken we het belang van educatie die steeds weer wordt aangepast, en het belang om samen te werken naar betere resultaten”.

De voorzitter van Schoen consulting, dat het onderzoek heeft uitgevoerd, meent zelfs dat de onderzoeken in Frankrijk, Oostenrijk, Canada en de VS een verband laten zien tussen historische kennis van de Holocaust en de prevalentie van antisemitisme in de samenleving. Het geval van Frankrijk zou geen uitzondering zijn: de afgelopen jaren zijn grote toenames in het aantal antisemitische incidente geregistreerd (74% in 2018 en nog eens 27% in 2019).  

Hetzelfde onderzoek wordt niet ook in Nederland uitgevoerd. Wel is in 2018 een onderzoek gedaan naar kennis over de Jodenvervolging en de Tweede Wereldoorlog onder Nederlandse scholieren (Marc van Berkel, Wat weten Nederlandse jongeren over de Tweede  Wereldoorlog?). Hieruit bleek dat jongeren over het algemeen veel interesse hebben in de oorlogsgeschiedenis en deze vaak aan de Jodenvervolging verbinden. Anderzijds ontbreekt vaak diepere kennis over termen als Holocaust, antisemitisme en genocide.

Onderzoeksmethode

Voor het onderzoek van de Claims Conference werden respondenten in Frankrijk van 18 jaar en ouder benaderd door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Deze heeft 1,100 interviews afgenomen in november 2019. Meer over de methodologie is te lezen in het volledige onderzoeksrapport.