Tijdens het proces tegen de van oorlogsmisdaden beschuldigde John Demjanjuk getuigden 2 van de weinige overlevenden van het vernietigingskamp Sobibor, Thomas Blatt en Philip Bialowitz, in München over hun ervaringen met bewakers. Er zijn nog maar 7 overlevenden; Bialowitz is een van de jongste.
De twee overlevenden van het kamp Sobibor, Thomas Blatt en Philip Bialowitz, hebben het vernietigingskamp overleefd door te werken voor de Duitsers. Zo moesten ze bagage van de slachtoffers sorteren en hun haar afknippen voor hun gang naar een gaskamer.
Blatt vertelde dinsdag zijn verhaal. Hij herkende Demjanjuk niet. Wel geeft hij een beeld van de afschuwelijkheden die zich in het kamp hebben afgespeeld. En, zei hij, als Demjanjuk bewaker in Sobibor is geweest, dan is hij een moordenaar. ,,Er waren geen bewakers die alleen de bloemen water gaven of op een uitkijktoren stonden,” aldus de overlevende. “Als er een transport binnenkwam dan deed iedereen mee. Ze joegen de joden met bajonetten de gaskamers in en vaak harder en gemener dan nodig was.”
Philip Bialowitz, 84, deed woensdag zijn verhaal. Ook hij herkende Damjanjuk niet, maar getuigde over de rol van de bewakers. Bialowitz, destijds een tiener, moest de veewagons schoonmaken na de transporten, ook als daarin mensen lagen die dood waren bij aankomst. Toen hij op een dag weigerde een dode vrouw aan te raken die het lijkje van haar baby nog vastklampte (“ik ging liever dood dan haar aan te raken”), dwong een van de bewakers hem door hem te slaan met een zweep. De Ukraiense hulpbewakers waren bijzonder wreed, zo werd er getuigd. Toen de gevangenen hen bij een opstand in 1943 opriepen ook te vluchten, begonnen zij in plaats daarvan op de vluchtelingen te schieten.
Proces
Demjanjuk staat sinds 30 november 2009 in München terecht voor medeplichtigheid aan de moord op 27.900 Joden, vooral Nederlanders, in het kamp Sobibor. De 89-jarige Oekraïner zou als bewaker in het vernietigingskamp Sobibor in Polen hebben meegewerkt aan de moorden. Zelf beweert hij echter dat hij geen keus had en een slachtoffer van de nazi’s was. Hij zou als krijgsgevangene in verschillende kampen, waaronder Sobibor, hebben gezeten, omdat hij diende in het Sovjet-leger.
Er zijn achttien Nederlandse mede-aanklagers, allemaal familie van overledenen.