De VVD is “bezorgd” over het voortduren van het Palestijnse vluchtelingenvraagstuk door de selectieve criteria die de VN toepast voor het begrip vluchteling.
De UNRWA (de VN organisatie die zich uitsluitend met de Palestijnse vluchtelingen bezighoudt) hanteert een veel ruimere definitie dan alle andere VN organisaties. VVD woordvoerder Han ten Broeke stelde deze kwestie aan de orde tijdens het begrotingsbehandelingdebat van Buitenlandse Zaken. Minister Uri Rosenthal beloofde ten Broeke een brief te schrijven aan de Kamer waarin hij het regeringstandpunt zal toelichten. Die brief wordt spoedig verwacht.
De definitie van de VN Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen (UNHCR) is dat de vluchtelingen status “persoonlijk” is “en niet kan worden doorgegeven”. Deze definitie geldt voor alle vluchtelingen op aarde, behalve voor de Palestijnen. De Palestijnen vormen het exclusieve mandaat van UNRWA (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East), opgericht in 1949.
De UNRWA houdt zich bezig met Arabieren die in Palestina leefden tussen juni 1946 en mei 1948, maar ook met hun nakomelingen. Daardoor hanteren de VN twee verschillende definities van 'vluchtelingen': één voor Palestijnen en één voor de rest van de wereld. Volgens UNRWA zijn er daarom ongeveer 5 miljoen Palestijnse vluchtelingen, terwijl dit onder de normale VN definitie hooguit 250 duizend zouden zijn.
Formeel gesproken houden de Palestijnen – inclusief de Palestijnse Autoriteit – tot heden vol dat het conflict met Israel niet opgelost kan worden zonder de terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen – een scenario dat, onder de huidige UNRWA definitie, het einde van de Joodse staat zou betekenen. De vluchtelingenkwestie is een van de twee meest ingewikkelde geschilpunten in de Israelisch-Palestijnse dialoog, samen met Jeruzalem.
UNRWA’s budget voor 2011 was $1.23 miljard. De grootste financiers zijn de VS ($268 miljoen in 2009) en de Europese Commissie ($232 miljoen). Nederland is een van UNRWA’s belangrijkste geldschieters, met circa $40 miljoen per jaar. Canada is vorig jaar gestopt met zijn financiering van circa 1 miljoen per jaar.
Vorige week kaartte de afgevaardigde van de Ha’atzmaut partij, Einat Wilf, deze kwestie ook in de Knesset aan. Zij meent dat de opgerekte definitie van het begrip “vluchteling” door UNRWA“ de onbuigzaamheid van de Palestijnen bevordert en het vredesproces ondermijnt. Wilf (41) is oud-medewerkster van President Shimon Peres.
Foto: Yarmouk vluchtelingkamp in Damascus.