Wortels zoeken via joods webarchief

De gegevens van alle joden uit Nederland die in de Tweede Wereldoorlog zijn vervolgd en omgebracht staan vanaf vandaag in een digitaal archief. De informatie is in te zien via www.joodsmonument.nl.

De website is ontwikkeld om de herinnering aan de omgekomen joden in leven te houden en om nabestaanden en andere joodse mensen in staat stellen hun wortels te zoeken en te vinden. Nederland telt op dit moment ongeveer 35.000 joden.

Wortels

Volgens initiatiefnemer en oud-hoogleraar eigentijdse geschiedenis prof. Lipschits is het archief gewenst. “Veel joden voelen de behoefte hun wortels te leren kennen. Het merendeel weet niets van hun broers, zussen, ouders of grootouders die zijn vermoord in Auschwitz of Sobibor.”

Van elk joods gezin staat een biografie en een zo gedetailleerd mogelijke levensbeschrijving in het archief. In totaal gaat het om 103.000 omgekomen joden.

Nederland kende, op Polen na, de grootste jodenvernietiging van Europa: 87 procent van de joodse bevolking overleefde de Duitse bezetting niet.

Film

Het digitaal archief toont niet alleen papieren achtergronden, de site heeft ook foto’s en film. Zo is er bijvoorbeeld te zien hoe een gezin werd weggevoerd uit hun huis aan de Spanjaardslaan 133 in Leeuwarden.

Een overbuurman filmde alles, van het wegvoeren tot het verwijderen van het meubilair uit het huis. De bezoeker kan rondkijken in de holle, lege kamers waarvan inboedelgegevens aantonen hoe het er eens moet hebben uitgezien.

De informatie voor de site komt uit meerdere bronnen. Uit archieven van de burgerlijke stand, uit inventarisaties die Nederlandse politieambtenaren voor de Duitse bezetters maakten, uit historische archieven en van individuele mensen zelf.

Het is de bedoeling dat de gegevens steeds aangevuld worden, en daarom is de site interactief. Bezoekers die informatie hebben, kunnen die zelf invoeren. Nadat de gegevens zijn geverifieerd, komen ze in het archief.

Geld

Het digitale archief is grotendeels gefinancierd door de Nederlandse verzekeraars. Zij betaalden ruim 2 miljoen euro en maakten hiermee een gebaar naar de joodse gemeenschap.