Vorige week bracht de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) een advies naar buiten. Daarin stelt de AIV dat het tijd is voor een nieuwe koers voor Nederland. Het rapport staat bol van de termen de-escaleren, staakt-het-vuren en internationaal recht. De boodschap is mooi verpakt, maar het credo is: pak Israel veel harder aan en geef de Palestijnen meer steun.
Rapport is niet evenwichtig
Afgelopen week mocht oud-minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders het rapport aan de man brengen, als voorzitter van de AIV. Eerlijk is eerlijk, het is een zorgvuldig opgesteld rapport, met prachtige woorden erin. Het gaat echter volledig in tegen het huidige kabinetsbeleid en het zal hoogstwaarschijnlijk eindigen in een lade. Uiteindelijk is dat wel in het belang van Israel, want wie het rapport aandachtig doorleest ziet veel steun voor de Palestijnen en kritiek op Israel.
Dat begint al op pagina twee. Het is uiteraard logisch dat er veel aandacht gaat naar het aantal doden in de Gazastrook, namelijk 41.400. Het rapport benadrukt dat het gaat om 11.300 kinderen. De cijfers komen van een VN-orgaan, die de informatie krijgt van Hamas. Het is goed om dat toch te benoemen. Maar wat vooral ontbreekt hier is het Israelische perspectief, namelijk dat het leger schat dat er 18.000 Hamasmilitanten zijn gedood. Het rapport suggereert nu dat het alleen maar gaat om burgerslachtoffers. De toon wordt zo al gezet.
Even verderop staat dat Hamas is opgericht als een verzetsorganisatie, maar dat EU-besluiten het al jaren definiëren als een terroristische organisatie. Wellicht bedoelen de schrijvers dat het op de EU-terreurlijst staat? Dat geldt onverkort in Nederland. En de reden hiervoor hebben we op 7 oktober gezien, maar ook in de bloedige geschiedenis van zelfmoordaanslagen. Bovendien ontbreekt volledig de notie dat de oorlog tussen Israel en Hamas zou kunnen eindigen, als de gijzelaars vrijgelaten worden en Hamas de wapens neerlegt.
Iran
Volgens het advies heeft de intensivering van het geweld in de Gazastrook geleid tot bredere spanningen in de regio, namelijk tussen Israel en Hezbollah en Israel en Iran. Ook hier worden de rollen weer omgedraaid. Alsof Iran geen strategie heeft om Israel aan te vallen via proxy’s, zonder zelf betrokken te raken. Nergens staat dat Hezbollah op 8 oktober begon met afschieten van raketten op Israel en dat Iran beide terreurbewegingen uitgebreid financieel en militair steunt. Het is niet meer verweven geraakt, het is de strategie van Iran om zo Israel te belagen.
Internationaal recht
Waartoe moet het rapport uiteindelijk leiden? Heel simpel gezegd is dat er vooral veel meer druk op Israel moet komen. Dat moet vooral gebeuren door meer aandacht voor het internationaal recht. Dat is nu juist de plek waar Israel stelselmatig wordt benadeeld. Het gaat daarbij onder meer om de zaak waarin Israel wordt beschuldigd van genocide. De AIV stelt eigenlijk dat het kabinet de uitkomst van dit proces moet onderschrijven. Dat is onbegrijpelijk, want Israel beschuldigen van genocide is echt veel te verregaand.
Anderzijds moet er juist steun komen voor de Palestijnen. Want de AIV stelt voor om zo snel mogelijk een Palestijnse staat te erkennen. Dat gaat dan vooral om politieke steun, want juist nu is het Palestijns gezag meer versnipperd dan ooit. Aan de ene kant gaat het om een corrupte kliek op de Westelijke Jordaanoever en aan de andere kant een verpletterd Hamas in de Gazastrook. Ook vanuit juridische optiek is dit volledig onnavolgbaar, aangezien er op dit moment helemaal geen zicht is op een Palestijnse staat.
Het is van belang dat het kabinet juist de huidige positie vasthoudt. Israel raakt steeds meer geïsoleerd en heeft alle hulp nodig. De disproportionele aandacht die Israel ten deel valt binnen de VN moet Nederland juist aan de kaak stellen, als hoeder van het internationaal recht. Want het recht inzetten als politiek instrument om Israel zwart te maken is uiteindelijk alleen maar ondermijnend voor de internationale rechtsorde.