Zwak Hezbollah biedt kansen voor Libanon

IN MIDDEN-OOSTEN / Door: CIDI / 20 dec 2024 SYRIE HEZBOLLAH IRAN LIBANON

Met de wapenstilstand in Libanon was al duidelijk geworden dat terreurbeweging Hezbollah niet bepaald zijn hoogtijdagen beleeft. Inmiddels kan geconcludeerd worden dat de Partij van God nog nooit zo zwak is geweest als nu. De terreurgroep, die bij herhaling heeft gezworen de ‘zionistische entiteit’ (Israel) te zullen vernietigen, ambieert nu bij monde van partijleider Naïm Qassem slechts nog zijn eigen voortbestaan.

De VN-vredesmacht moet samen met het Libanese staatsleger erop toezien dat Hezbollah niet opnieuw voet aan de grond krijgt.

Gehavend

Die bescheiden doelstelling staat in schril contrast met de annihilatieretoriek die de in geel gehulde terroristen de afgelopen decennia bezigden. Het zelfvertrouwen achter die spierballentaal was in belangrijke mate een product van vertrouwen in de As van verzet, geleid door Iran. Dat bondgenootschap ligt aan diggelen, gekortwiekt door opeenvolgende tegenslagen. Hamas is militair zo goed als ontmanteld, Iran zijn bondgenoten en luchtverdediging kwijt en het Assad-regime in Syrië gevallen. Die laatste ontwikkeling zou voor het toch al geruïneerde Hezbollah wel eens de nagel aan de doodskist kunnen zijn.

Met een totaal gedecimeerde partijleiding, duizenden uitgeschakelde strijders en een wapenarsenaal dat in rook opging, zat de Libanese terreurgroep sowieso al in de hoek waar de klappen vielen. Niet geheel verwonderlijk ging de beweging dan ook maar wat graag akkoord met een wapenstilstand. Dat betekende overigens niet dat de ideologie van de groepering overboord werd gegooid; Israel vernietigen blijft de eenzame doelstelling van Hezbollah. Om dat te bereiken was wel hersteltijd nodig, waarin de verliezen opgevuld moesten worden en de herbewapening prioriteit nummer een was. Voor die wapens keek men hoopvol naar Teheran, dat het materieel via de reeds bestaande route door Syrië zou gaan leveren.

Mokerslag

Daarmee komt Hezbollah nu van een koude kermis thuis. De val van het Assad-regime is met afstand de zwaarste klap voor het Iraanse bondgenootschap sinds de dood van meesterbrein Qasem Soleimani in 2020. Teheran heeft in zijn ‘voorwaartse verdedigingsdoctrine’ een cruciale rol toegewezen aan zijn proxy’s, zoals Hezbollah, Hamas, Ansar Allah en het Assad-regime. Die laatste fungeerde als doorgeefluik voor wapens met bestemming Libanon, Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Jemen. Met het wegvallen van de Syrische smokkelroute ziet Hezbollah zijn herbewapening vrijwel volledig afgeknepen worden, zo erkent ook leider Naim Qassem.

Die constatering moet de terreurbeweging toch serieuze kopzorgen geven. Voor zowel zijn macht binnen de eigen landsgrenzen als de afschrikking naar buiten toe is Hezbollah in sterke mate afhankelijk van zijn gewapende tak. De ernstige verzwakking daarvan heeft daardoor niet alleen gevolgen voor zijn capaciteit om Israel pijn te doen, maar kan ook de positie in de Libanese samenleving doen wankelen. Dat betekent niet dat de gele terreurclub hoeft te vrezen voor zijn voortbestaan, daarvoor is de steun van de sjiitische minderheid in Libanon te onvoorwaardelijk. Zijn invloed zal desalniettemin behoorlijk kunnen worden beperkt. In Beirut ligt, voor het eerst sinds decennia, de kans om weer het Parijs van het Midden-Oosten te worden voor het oprapen.

Momentum

Een meerderheid van de Libanezen is ontstemd door de beslissing van Hezbollah om op 8 oktober 2023 de aanval op Israel te openen. Zij houden de terreurbeweging verantwoordelijk voor de misère in het land. Behoudens civiele infrastructuur is ook de economie geruïneerd door het conflict waar Hezbollah het hele land in heeft meegesleept. Zelf ontbreekt het de beweging allerminst aan middelen. Sponsoring vanuit Teheran draagt daar in belangrijke mate aan bij, maar de vrome fundamentalisten van Hezbollah schuwen ook drugs- en mensenhandel niet. Bij het openen van de doos van Pandora in Damascus werd het drugsnetwerk van het Assad-regime en zijn Libanese bondgenoot pijnlijk blootgelegd.

Die dubieuze praktijken zullen de toch al afbrokkelende reputatie van de terreurbeweging weinig goed doen. Ook op het hoogtepunt van zijn invloed heeft Hezbollah altijd intimidatie, geweld en repressie nodig gehad om in eigen land onaantastbaar te blijven. Het bondgenootschap van Iran, Syrië en Hezbollah heeft Libanon decennialang gegijzeld gehouden. Met de verdrijving van Assad en Hezbollah als aangeschoten wild is het niet alleen over en sluiten voor de As van verzet, maar bovendien hoog tijd voor het Libanese volk om hun land terug te eisen.