Meer dan twee jaar na dato heeft Amnesty International nu ook een rapport naar buiten gebracht over Hamas. De hoofdboodschap is dat Hamas verantwoordelijk is voor de gruweldaden van 7 oktober 2023, een open deur. Volgens Amnesty gaat het om oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid. De vraag is wel: waarom wordt genocide hier niet genoemd? Bovendien kan Amnesty het niet laten om ook Israel flink te bekritiseren. De aanvallen van Hamas moeten volgens de NGO begrepen worden in de context van het conflict, maar de uitleg dat het Israelische offensief een reactie is op 7 oktober ontbreekt dan weer. Het levert gemengde gevoelens op.
Onderzoek
Het viel voor Amnesty International niet mee om het onderzoek uit te voeren. De Israelische regering werkte namelijk niet mee met de mensenrechtenorganisatie. Maar ook veel slachtoffers weigerden mee te werken met het onderzoek van Amnesty. Uiteindelijk vond de organisatie wel een aantal slachtoffers die hun medewerking wilden verlenen.
De wandaden van 7 oktober 2023 zijn uitgebreid gedocumenteerd, onder meer doordat Hamas de terroristen had uitgerust met camera’s. Ook waren er camerabeelden van Israelische zijde. Ook die beelden heeft Amnesty International gebruikt. Deze beelden lieten weinig aan de verbeelding over. De mensenrechtenorganisaties maakt dan ook gehakt van het verweer van Hamas. Zij stelden dat hun militanten zich niet op grote schaal hadden misdragen. De terreurbeweging schreef zelfs een stuk hierover, genaamd ‘our narrative’. Maar Amnesty concludeert dat het grotendeels juist wel Hamasterroristen zijn die de misdaden hebben uitgevoerd. Bovendien is gebleken dat dit orders waren van hogerhand, van de Hamasleiding zelf.
Het is op zich positief dat Amnesty International dit rapport heeft geschreven, ondanks de weerstand die het heeft ondervonden. De conclusie is dat Hamas oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid heeft gepleegd. Dat is niet alleen gebaseerd op de gebeurtenissen van 7 oktober 2023, maar ook op de omgang met de gijzelaars na 7 oktober 2023.
Kanttekeningen
Toch zijn er ook kanttekeningen. Als eerste roept het rapport de vraag op: waarom heeft het zo lang geduurd voordat dit is verschenen? In tegenstelling tot het Israelische offensief laten de beelden van 7 oktober 2023 al snel zien dat hier overduidelijk sprake is van op zijn minst oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid. Om die conclusie te trekken hoef je geen genie te zijn. Het is overduidelijk dat er wordt gemarteld, verkracht, gemoord, verminkt en gegijzeld. En dat grotendeels op ongewapende en onschuldige burgers. Het weerwoord van Hamas was zo in strijd met de beelden dat dit afgedaan kan worden als nietszeggend.
Daarbij komt dat Amnesty International zich uitput om uit te leggen dat het geweld begrepen moet worden in de constante bezetting door Israel van Palestijnse gebieden. Ook kan het rapport niet nalaten om ook weer uitgebreid het Israelische offensief te bekritiseren. Terwijl het dan weer niet uitlegt dat offensief van Israel een reactie is op 7 oktober 2023: Israel heeft het recht om zichzelf te verdedigen.
Daarbij is de grote vraag: waarom kiest Amnesty International in dit geval niet voor de beschuldiging van genocide? Wie de uitlatingen van kopstukken van Hamas ziet, de instructies leest en de beelden ziet kan toch niet tot een andere conclusie komen dan dat de intentie was om zo veel mogelijk Israeli’s (Joodse Israeli’s) te doden en te verwonden. Daarbij was er hier er hier bovendien sprake van een vooropgezet plan. Wat in ieder geval ontbreekt is een uitleg waarom hier dan niet voor gekozen is. Want gezien de ernst van de misdrijven de tot nu toe bekend gegevens ligt dat echt wel voor de hand.
Aandacht in Nederland
Kortom: het onderzoek geeft gemengde gevoelens. Dezelfde kritiek die te geven is op het onderzoek naar Israel is ook hier van toepassing: het onderzoek is ook grotendeels gebaseerd op krantenartikelen en andere rapporten. Toch is het wel te waarderen dat Amnesty International dit onderzoek heeft uitgevoerd. Maar de uitkomst is eigenlijk vragen naar de bekende weg, dit was van meet af aan al duidelijk. De NGO stelt dat Hams niets afwist van het Nova Festival, waar het grootste bloedbad heeft plaatsgevonden. Dat is in lijn met Israelische bevindingen. Dat Hamas zich daar toch zo heeft misdragen bewijst eens te meer de intentie tot moorden die de terreurbeweging had.
Voorlopig heeft het onderzoek nog weinig aandacht gekregen in Nederland. Wel moet daarbij gezegd worden dat het om een omvangrijk rapport gaat van 173 pagina’s. Het rapport is wel lezenswaardig, het herinnert aan de vele wandaden die hebben plaatsgevonden op 7 oktober 2023 tegen een weerloze burgerbevolking.