Er komen steeds meer gruwelijke details naar buiten over de bloedige onderdrukking van de anti-regime protesten in Iran. In ons vorige artikel van 14 januari maakten we al melding van mogelijk 20.000 doden. Dat aantal lijkt nog veel hoger te liggen. Het zijn ongekend gruwelijke cijfers, die nauwelijks te bevatten zijn. Het ingrijpen door de overheidstroepen van de Islamitische Republiek kan niet anders beschreven worden dan een slachtpartij. Het werpt de vraag op of het nog vol te houden is om niet militair in te grijpen tegen het barbaarse regime dat de Iraanse bevolking al bijna een halve eeuw gijzelt.
Het regime van ayatollah Ali Khamenei heeft ongekend hard ingegrepen tegen de demonstraties in Iran. Troepen van het mullahbewind doodden meer dan 30.000 van zijn eigen burgers. Het is afwachten of Trump zijn beloftes in gaat lossen en overgaat tot militair ingrijpen.
Ongekend geweld
Dat de mullahs hard in zouden grijpen lag in de lijn der verwachting. Het brute regime kent een lange geschiedenis van onverbiddelijk reageren op uitingen van onvrede. Eerdere protesten tegen het islamitische bewind werden eveneens bloedig de kop in gedrukt. De demonstraties begin deze maand waren echter van een andere omvang dan eerder. Nog nooit was de opkomst zo hoog, het verlangen naar vrijheid zo massaal en de roep om het vertrek van de ayatollahs zo luid. Dat zou echter gelden voor de reactie van het regime; die zou historisch wreed worden.
Na dagen van aanhoudende demonstraties deed het regime het licht uit. Iran werd volledig afgesloten van internet en telefonie. Het bleek een veeg teken van een keiharde golf van repressie die zijn weerga niet kent. Informatie kwam sindsdien nog maar mondjesmaat naar buiten, maar duidelijk was dat de troepen van het regime duizenden burgers hadden gedood. Inmiddels sijpelt er steeds meer gruwelijke berichtgeving door. Alleen al op 8 en 9 januari werden meer dan 30.000 Iraniërs afgeslacht door de terreurtroepen van de mullahs. Iran International maakt melding van 36.500 doden.
Lugubere taferelen
Het zijn duizelingwekkende getallen, die elk voorstellingsvermogen te buiten gaan. Ter vergelijking: in twee dagen tijd werden er meer Iraniërs gedood dan er burgerslachtoffers vielen in meer dan twee jaar oorlog in Gaza. De schaal van het bloedbad dat zich in Iran heeft voltrokken is nauwelijks in woorden uit te drukken. De wreedheid waarmee de troepen van het regime te werk gingen schetst daarnaast een macaber beeld.
Van de ayatollahs kwam het directe bevel om de protesten genadeloos en koste wat het kost te beëindigen. Daarbij werden orders gegeven om te schieten om te doden. Overheidstroepen openden het vuur op de demonstranten met scherpschutters, automatisch geweervuur, hagelgeweren en met hoog kaliber machinegeweren vanaf voertuigen. Het is het soort geweld wat je normaal gesproken alleen tegenkomt in een oorlogssituatie. Iraanse medici meldden dat het gros van de slachtoffers schotwonden had in hoofd, nek en torso. Dat ondersteunt het beeld dat de mullahs bewust veel dodelijke slachtoffers wilden maken, om zo de bevolking te ontmoedigen nog verder te protesteren.
Wankel regime
Daarin lijkt het regime voorlopig geslaagd te zijn. De protesten zijn goeddeels uitgedoofd en de mullahs zitten nog in het zadel. Achter de schermen blijft het echter onrustig. De populariteit van het regime is tot onder het vriespunt gedaald en zelfs sommige overheidsofficials zien Khamenei liever vandaag dan morgen vertrekken. Het gezag van de ayatollah brokkelt af met de dag. Ook een aantal regimefiguren dichtbij Khamenei vindt dat zijn dagen geteld zijn. De halsstarrigheid van de hoogste leider breekt het land op, zo klinkt het. De status quo lijkt in elk geval niet houdbaar, en het is niet uitgesloten dat de machtige Revolutionaire Garde (IRGC) de bejaarde ayatollah aan de kant schuift en een staatsgreep pleegt.
Een andere optie is dat de Verenigde Staten toch in zullen grijpen. De grootmacht is tenslotte landen voor minder binnengevallen. Wat hierin meespeelt is het feit dat president Trump zich actief roerde op sociale media, waarin hij de Iraniërs opriep de straat op te blijven gaan en dat hulp onderweg was. Niet ingrijpen na het ongekende bloedbad wat het regime heeft aangericht en de beloftes die Trump maakte, zou zijn geloofwaardigheid enorm aantasten. Tot op heden kon de Amerikaanse president echter nauwelijks daad bij woord voegen, omdat er simpelweg geen Amerikaanse middelen in de regio aanwezig waren om een militaire operatie van enig belang op te kunnen zetten.
Wikken en wegen
Dat is inmiddels veranderd. Gisteren arriveerde het vliegdekschip USS Abraham Lincoln, vergezeld door kruisers, fregatten en onderzeeërs, in de Arabische Zee. Zo’n carrier strike group (CSG) is benodigd voor aanhoudende militaire operaties in het Midden-Oosten. Nu ligt CSG-3 dus binnen aanvalsafstand van de Islamitische Republiek, die het kan treffen met Tomahawk-kruisraketten en vanuit de lucht pijn kan doen met de F-35C Lightning en F/A-18 Super Hornet gevechtsvliegtuigen. De strijdkrachten van de Islamitische Republiek kunnen daar weinig tegenover stellen; vliegdekschepen van de Nimitz-klasse zijn schier onverwoestbaar en de luchtverdediging van de Islamitische Republiek bleek in de twaalfdaagse oorlog in de zomer van 2025 nagenoeg non-existent.
Desalniettemin dreigt het regime dat het de marineschepen van de VS zal aanvallen, mocht Trump besluiten tot militaire interventie. Hoe de mullahs dat voor ogen zien blijft ongewis, daar de zwaar verouderde toestellen van wat er nog resteert van de Iraanse luchtmacht schietschijven zouden zijn voor de Abraham Lincoln. Ook het ballistische raketarsenaal van de Islamitische Republiek is grotendeels ongeschikt voor het treffen van bewegende doelen op open zee, terwijl ook de eigen marine geen kans maakt tegen het overwicht van zijn Amerikaanse evenknie.
Veel hangt af van Trump. De Amerikaanse president laat graag zijn oren hangen naar de wensen van autocratische leiders in het Midden-Oosten, met wie hij goede banden onderhoudt. De leiders van regionale grootmachten als Saudi-Arabië, Qatar en Turkije proberen een aanval op Iran uit zijn hoofd te praten, bang voor de onzekerheid en instabiliteit die ermee gepaard zou gaan. Anderzijds staat dus de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van Trump persoonlijk op het spel en is het waarschijnlijk dat Israel momenteel juist de president probeert te overtuigen juist wel militair in te grijpen nu de VS middelen in de regio heeft en Israel zijn luchtverdediging in gereedheid heeft kunnen brengen. De val van het regime zou voor de Joodse staat het wegvallen van een existentiële bedreiging betekenen.
Geen glazen bol
Het is onmogelijk te voorspellen of er een Amerikaanse aanval komt op het regime, zeker met de grilligheid van Trump. Hoe zo’n aanval er uit zou zien, is eveneens ongewis. Er liggen meerdere scenario’s in het verschiet. Trump zou kunnen kiezen voor de Venezuela-aanpak, door Khamenei te doden en een minder radicaal figuur zijn plaats in te laten nemen en een deal met de VS te laten sluiten. Anderzijds zouden symbolische aanvallen ook al kunnen volstaan, omdat niemand Trump dan kan verwijten dat hij rode lijnen zou hebben getrokken zonder daadwerkelijk actie te ondernemen.
Een derde scenario, waarbij de VS aanhoudende operaties zou uitvoeren om het regime om te laten vallen en zijn veiligheidsapparaat volledig uit te schakelen ligt minder voor de hand. Met luchtoptreden alleen is dat een schier onmogelijke opgave en het is volstrekt uitgesloten dat Trump grondtroepen zal sturen. Het ligt dus niet in de lijn der verwachting dat Trump, zoals Bush in 2003 in Irak deed, volledig zal aansturen op het omverwerpen van het regime. Wel maakte de Amerikaanse president duidelijk dat hij vindt dat het tijd is voor nieuw leiderschap in Teheran. De komende dagen zullen in elk geval spannend worden. Of het mullahbewind inderdaad op zijn laatste benen loopt, zal moeten blijken.