Ook deze week zagen we dat het conflict tussen het Iraanse regime en de VS blijft sluimeren. Amerika blijft vasthouden aan vrije doorvaart door de Straat van Hormuz en een einde aan het nucleaire programma. Maar voorlopig geeft het Iraanse regime geen duimbreed toe: onderhandelingen lijken weer uit beeld. Toch is de deur nog niet gesloten. Voorlopig is er sprake van een schemersituatie: het conflict blijft sluimeren.
Trumpretoriek
De strategie van president Trump blijft hetzelfde: onvoorspelbaar zijn en dreigen. Deze week stelde Trump dat de VS zou overwegen om de Straat van Hormuz volledig over te nemen. Daarna zou hij tol gaan eisen voor de doorvaart. Maar al snel stapte hij weer van dat plan af, na onder meer gesprekken met de Golfstaten. Het laat wellicht wel zien dat president Trump graag een oplossing zou willen zien. Wel hebben de Amerikanen opnieuw een blokkade ingesteld van Iraans havens.
De Amerikanen hebben de afgelopen week meerdere aanvalsgolven uitgevoerd. Ze hebben zich daarbij vooral gericht op doelen rondom de Straat van Hormuz, maar niet uitsluitend. Ook doelen rondom de Iraanse hoofdstad Teheran zouden zijn geraakt. De Iraanse tegenaanvallen zijn nog beperkt. Ze richten zich vooral op Amerikaanse bases. Het is opvallend bijvoorbeeld dat Israel niet is aangevallen. Dat wijst er ook op dat deze schermutselingen vooral zien op de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz. Het Iraanse regime eist hier meer invloed op en wil dat schepen routes nemen die onder controle staan van het regime. Schepen die dat niet doen lopen het risico op een aanval.
Daarnaast heeft Trump opnieuw mogelijke escalatie genoemd, namelijk aanvallen op de civiele infrastructuur van Iran. Maar dat zal onherroepelijk leiden tot Iraanse aanvallen op de energie-infrastructuur van de Golfstaten. De huidige aanvallen zouden ook de opmaat kunnen zijn tot een verdere escalatie.
Opties
Vorige week schreven we al over de verschillende opties die de Amerikaanse president lijkt te hebben: een volledige hervatting van de oorlog, het continueren van deze schaduwoorlog of toch terugkeren aan de onderhandelingstafel. Een definitieve beslissing lijkt nog niet gemaakt te zijn en dat betekent een voorlopige voortzetting van deze schaduwoorlog. De twee andere opties blijven ook op de tafel liggen. De vele opmerkingen van Trump zouden dan bedoeld zijn om het Iraanse regime niets wijzer te maken.
De deur om toch terug te keren blijft voorlopig op een klein kiertje. De grote vraag is dan natuurlijk wel: wat valt er te bereiken met onderhandelingen? Het Memorandum of Understanding bevatte vage teksten. Dat hielp natuurlijk om een akkoord te kunnen sluiten, maar het lijkt erop dat het ook de kiem heeft gelegd voor de schermutselingen van de afgelopen weken. En dan gaat het nu alleen nog maar om de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz. Het Iraanse regime lijkt gebruik te willen maken van het dilemma van Amerika.
De Straat overnemen zal waarschijnlijk een veel grotere militaire operatie vergen, met ook onherroepelijk Amerikaanse doden. Dat lijkt voorlopig toch een lijn voor de regering van Trump. Het punt is echter: president Trump blijft onvoorspelbaar. Bovendien heeft het Iraanse regime uiteindelijk ook baat bij sommige stappen uit het eerdere staakt-het-vuren, zoals verlichting van sancties.
Onzekere toekomst
De toekomst blijft onzeker. Het eerste slachtoffer is de hoop dat het Iraanse regime snel zou vallen, met buitenlandse hulp. Het laten omvallen van het huidige Iraanse regime lijkt steeds verder uit beeld te raken, zo liet vicepresident Vance blijken. Hij stelde dat dit aan het Iraanse volk zelf is.
Deze week lekte ook meer informatie uit over een vermeende Israelische plan: het aan de macht brengen van de voormalige president Ahmadinejad. Het plan zou zijn geweest om hem weer aan de macht te brengen. De Israelische veiligheidsdienst Mossad zou contact met hem hebben gehad. De vraag is wel of dit plan echt berust op waarheid. In de laatste jaren ontpopte de Holocaustontkenner zich wel steeds meer als een criticus van het Iraanse regime.
Het blijft kortom koffiedik kijken. Maar voorlopig zitten we duidelijk in de schaduwoorlog, waarbij een terugkeer naar de onderhandelingstafel meer voor de hand lijkt te liggen dan een terugkeer naar een volledige oorlog. Daarbij lijkt het conflict nu vooral gefocust te zijn op de vrije doorvaart van de Straat van Hormuz.