Surrealistische diplomatie: ruzie over of er wel of geen onderhandelingen zijn

Er volgde deze week weer een nieuw hoofdstuk in de onderhandelingen tussen het Iraanse regime en de VS. Het Iraanse regime ontkende namelijk in alle toonaarden in onderhandeling te zijn met de VS; het onderhandelt met Oman over de Straat van Hormuz. Intussen blijft Trump zeggen dat het regime juist zou smeken om een deal en blijft hij dreigementen de ether insturen.

Loop naar de pomp

Het blijft erg lastig om zicht te krijgen op de situatie. Dat komt omdat beide partijen een eigen versie hebben. Trump blijft beweren dat het Iraanse regime een deal wil en dat ze onderhandelen. Maar het regime geeft geen krimp en stelt dat dit niet zo is. Zij stellen dat zij onderhandelen met Oman. Daarover komen ook berichten naar buiten.

De twee landen die samen de Straat van Hormuz delen zijn bezig met de puntjes op de i, volgens de laatste berichten. Maar uit die berichten wordt ook duidelijk dat Amerika wel degelijk een rol speelt in de deal. Want Amerika zou dan weer moeten stoppen met de blokkade van Iraanse havens. Daarmee zou technisch gezien het eerdere ‘Memorandum of Understanding’ weer nieuw leven ingeblazen worden. In de deal met Oman zou het Iraanse regime gedeeltelijk controle krijgen over de Straat van Hormuz, dat zou opnieuw een Amerikaanse concessie zijn. Die stellen namelijk dat er volledig vrije doorvaart moet zijn.

De deal tussen Iran en Oman moet zestig dagen gaan gelden, waarbij schepen bij het naar binnen gaan van de Golf gebruik moeten maken van Iraanse wateren. Op de terugweg nemen ze dan de Omaanse route. In de tussentijd moeten de zeemijnen op de hoofdroute geruimd worden. Tevens moeten de landen onderhandelen over een definitieve oplossing. Met de deal komt er opnieuw slechts een tijdelijke oplossing en schuiven de partijen de hete aardappel vooruit. Want daarna willen beide landen tol gaan heffen, wat tot Amerikaanse weerzin zal leiden.

Rode Zee

Ondertussen blijft het ook nog onrustig in de Rode Zee, waar de Houthi’s zich roeren. Zij richten zich enkel op Saoedische schepen. Dat vergroot het risico op een confrontatie tussen de rebellen in Jemen en de door de Saoedi’s gesteunde regering. Een conflict zou ook kunnen leiden tot afsluiting van de Rode Zee. Kortom: de situatie in het gebied blijft heel onzeker.

Dan is er ook nog de onberekenbaarheid van Trump. Langzamerhand lijkt Trump steeds meer op een hond die wel blaft, maar niet bijt. Elke keer zijn er dreigementen, maar komt de Amerikaanse president hier weer op terug. Trump blijft beweren dat er genoeg munitie is, terwijl er toch ook andere berichten naar buiten sijpelen over tekorten. Het zou dan vooral gaan om luchtafweerraketten, zoals Patriots.

Langzaam maar zeker dreigt het conflict veel langer te duren dan Trump gehoopt lijkt te hebben. Het is overduidelijk dat Amerika militair de overhand heeft. Maar het Iraanse regime blijft taai: het hoeft zich geen zorgen te maken om verkiezingen of de eigen bevolking. Het punt is echter: president Trump blijft onberekenbaar. Het kan zijn dat het Iraanse regime zijn geduld te veel gaat tarten en zij hun hand overspelen. Als er een president is die toch kan besluiten om het Iraanse regime aan te vallen, dan is het ook president Trump.

Deal of niet

Maar het is duidelijk dat president Trump het in ieder geval eerst op andere manieren wil proberen. In de tussentijd levert dat veel onzekerheid op. De situatie kan tot rust komen, maar het kan ook weer verder escaleren.

Het is nu eerst wachten op de deal tussen het Iraanse regime en Oman. Want ook daar zit een adder onder het gras: de Iraanse opperste leider Khamenei (de zoon van). Hij zou gewond zijn bij aanvallen van Israel in maart van dit jaar en contact met hem is erg moeilijk, aldus de Iraanse president Pezeshkian. Bovendien blijft de vraag wie nu echt aan de touwtjes trekt binnen het Iraanse regime. Het akkoord van Khamenei zou wel nodig zijn voor het formaliseren van de deal. En we weten intussen bij dit conflict: niets is zeker. Het is dus weer afwachten.